Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.09.1970, Blaðsíða 1

Náttúrufræðingurinn - 01.09.1970, Blaðsíða 1
Náttúrufr. — 40. árgangur — 2. hefti — 97.-144. síða — Reykjavik, sept. 1970 Trausti Einarsson: Yfirlit yfir jarðsögu Vestmannaeyja Nýlega var ég beðinn að semja ágrip a£ myndunarsögu Vest- mannaeyja, en til þess að geta það þurfti ég að fara yfir og bera saman þau gögn, sem komið hafa til sögunnar eftir að ég skrifaði kafla um þetta efni í Vestmannaeyjabók Ferðafélags íslands 1948. Flest gögnin þekkti ég að vísu, en ég hafði ekki borið þau saman í heild áður. Við| samanburðinn kom ýmislegt nýtt fram í huga mér, ný og ljósari mynd, sem þó var ekkert rúm til að rökstyðja í áðurnefndu ágripi. Skal það því gert hér á eðlilegri vettvangi. Til þess að lengja málið ekki um of, nota ég ritgerðina frá 1948 sem undirstöðu eða bakgrunn og vitna til heita og merkinga á jarðlögum, sem þar eru notuð. Fyrst vil ég geta þess, að sumarið 1959 fór ég sérstaka könnunar- ferð| til Eyja og sá þá ýmislegt í nýju ljósi. Hið hallandi lag A undir Suðurfellunum (2. mynd) sá ég nú að var ekki umturnuð, upphaflega lárétt spilda, heldur eðlilega hallandi útveggir á neð- ansjávargíg í Stakkabótinni. Ennfremur var Ijóst, að Norðurklett- arnir eru einnig leifar af gígum og gossprungufyllingum og ekki nauðsynlega neitt teljandi eldri en neðstu lög Suðurfellanna. Hinsvegar taldi ég enn Ijóst, að miklar lóðréttar hreyfingar hefðu orðið á öllu Eyjasvæðinu meðan á myndun þeirra stóð. Þegar svo Surtseyjargosið kom til sögunnar, gafst bæði mér og öðrum tækifæri til að fylgjast með neðansjávargosi, sem líkjast mun þeim gosum, er skópu móberg og hraun í eldri eyjunum. Og nú lögðu fleiri hönd á plóginn við könnun Eyjanna í heild, eins og ég mun víkja að á viðeigandi stöðum. 1. Garðsendagróðurinn. Fyrst vil ég geta þess, að Guðmundur Kjartansson jarðfræðingur sendi 3 sýnishorn af Garðsendagróðr-

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.