Samvinnan - 01.06.1946, Blaðsíða 2

SAMVINNAN
6. HEFTI
'l/Jm L
euna ocj (jeinia
SAMVINNAN flytur að þessu sinni á
forsíðunni mynd af Huldu skáldkonu.
Hún andaðist fáum mánuðum eftir að
minnzt var aldarafmœlis föður hennar,
Benedikts á Auðnum, hins ágœta sam-
vinnuhöfðingja. Enda þótt Hulda vœri
ekki forvígismaður samvinnustefnunnar
í venjulegum skilningi, var hún henni
nátengd sakir œttar og uppeldis. Hún
er sprottin upp úr hinum mikla andlega
gróanda, sem þreifst í skjóli samvinnu-
hugsjónanna í Þingeyjarsýslu á síðasta
fjórðungi 19. aldarinnar. Um mörg ár
stóð hún fyrir einhverju myndarlegasta
og gestrisnasta kaupfélagstjóraheimili á
landinu. Þykir því vel hlýða, að hún
skipi að þessu sinni öndvegið í tíma-
riti samvinnumanna.
í þessu hefti er einkarþörf hugvekja
eftir hinn gjörhugula og farsœla búhöld,
Kristinn Guölaugsson á Núpi. Hefur
prentun hennar því miður dregizt úr
hömlu fyrir tilviljun eina. en efnið er
bundið við voryrkju og sumargróður.
★
AÐALFUNDUR S. í. S. var haldinn á
Blönduósi að þessu sinni, dagana 4.—6.
júlí. Með því að þetta hefti Samvinn-
unnar var komið í prentun, er fundinum
lauk, verður aðeins birt ágrip fundar-
gerðarinnar að þessu sinni, en ágrip af
skýrslum forstjóra og reikningar verða
væntanlega birtir í næsta hefti, sem á
að koma út í september.
Eins og fundargerð aðalfundar ber
með sér, hefur S. í. S. nú miklar og
margþættar framkvæmdir á prjónunum.
Einkum má nefna hina stórhuga fyrir-
ætlun um aukna ullarvinnslu í landinu,
olíuverzlun og bifreiðaverkstæði á sam-
vinnugrundvelli í Reykjavík, frystigeymslu
og kaldhreinsunarstöð fyrir lýsi. Sam-
vinnufélögin hafa um margra ára skeið
rekið mikil og þjóðnýt iðnfyrirtæki. Með
hinum fyrirhuguðu framkvæmdum auka
félögin þann reksti^r stórlega og sækja
fram á nýjum sviðum iðnaðar og við-
skipta.
★
ÞEGAR fyrri heimstyrjöldinni lauk,
voru flestir þeirrar trúar, að mikil frið-
aröld væri í nánd, allur ágreiningur
þjóða milli mundi jafnaður á friðsam-
legan hátt að beztu manna yfirsýn. Hinir
sigruðu voru afvopnaðir, og sigurveg-
ararnir kepptust við að afvopnast eða
takmarka vígbúnað sinn.
Nú er öldin önnur. Fjórtán mánuðir
eru liðnir, síðan Þjóðverjar gáfust upp.
Friðarsamningar — ef um samninga væri
að ræða — eru ekki hafnir enn svo
heitið geti. Og undirbúningsfundir, sem
fulltrúar hinna sigrandi stórvelda hafa
efnt til, hafa ekki verið til þess fallnir
að vekja vonir manna og trú á frið og
öryggi í framtíðinni.
★
AFVOPNUN heyrist nú varla nefnd á
nafn. Jafnvel smáþjóðir, sem hart voru
leiknar í ófriðnum virðast vera staðráðn-
ar í að vígbúast svo sem þær mega.
Svo er t. d. um Norðmenn. Þeir kaupa
hergögn af Bretum, herskip og flugvélar.
Þeii' eru Atlantshafsþjóð og siglingaþjóð
eins og Bretar, enda gera þeir sér Ijóst
— nú, að þeir hljóta að standa og falla
með Bretum í framtíðinni, ef til ófriðar
dregur, enda þótt þeir kjósi vitanlega
sátt og vináttu við allar þjóðir. Hið
sama gildir Danmörk, Niðurlönd og
Svíþjóð líka, þótt landfræðilega séu
Svíar nokkuð á annan veg settir en hin
Norðurlöndin.
★
FLUGVÖLLURINN í Reykjavík var
afhentur íslenzkum stjórnarvöldum til
fullrar eignar og umráða laugardaginn
6. júlí. Hafa Bretar þannig í einu og
öllu efnt heit þau, er þeir lýstu yfir,
þá er her þeirra gekk hér á land, að
íslendingum forspurðum 10. maí 1940.
Slíkir atburðir eru sízt til þess fallnir
að auka vináttu þjóða á milli, en samt
mun óhætt að fullyrða, að Bretar hafi
áunnið sér óskipta virðingu og velvild
íslendinga, er þeir hverfa héðan að fullu
og öllu eftir sex ára hersetu.
★
REYK J A VÍ KURFLU G V ÖLLURINN er
mikið maxmvirki bæði að rennibrautum,
flugvélaskýlum, síma- og loftskeytakerfi,
auk ógrynnis af hermannaskálum við út-
jaðar vallarins. Þá hefur völlurinn þá
sjaldgæfu aðstöðu að liggja við skjól-
—
S AMVIN N AN
6. hefti, júní 1946.
Útgefandi:
Samband ísl. samvinnufélaga.
Ritstjöm:
Jónas Jónsson. Jón Eyþórsson.
Sími: 6258
Afgreiðslustjóri: Konráð Jónsson,
Sambandshúsið, Reykjavík.
Sími: 1080.
Verð árgangsins, 10 hefti, kr. 15,00.
V______________________________J
sælan fjörð, þar sem er hin ákjósanleg-
asta höfn fyrir sjóflugvélar. Fyrir flug-
samgöngur innan lands er vallarstæðið
að flestu leyti mjög ákjósanlegt, þótt
æskilegt hefði verið, að það væri lítið
eitt fjær borginni..
Hitt er annað mál, hvort fært sé eða
æskilegt að stækka völlinn eða auka
rennibrautir, svo að stærstu millilanda-
flugvélar séu öruggar að lenda þar. Um
það hafa þegar spunnist nokkrar deilur,
en ekkert mun afráðið í málinu.
★
Keflavíkurflugvöllurinn er sýnu stærri
en Reykjavíkurflugvöllurinn — og land-
rými mikiö, óbyggt og mishæðalítið þar
í grennd. Þar lenda nú hinar stærstu
flugvélar allar, sem koma við á ís-
landi. — Fyrir flugferðir innan lands
væri Keflavíkurflugvöllurinn vitanlega
alveg óhæfur vegna fjarlægðar frá
Reykjavík.
★
Eins og drepið er á annar staðar í
þessu hefti, hætti ég héðan af störfum
við útgáfu Samvinnunnar, sem ég hef
tekið nokkurn þátt í um tvö og hálft ár
undanfarið. Vil ég því að lokum nota
tækifærið til að tjá þeim Jónasi Jónssyni
og Guðlaugi Rósinkranz þakkir mínar
fyrir ánægjulegt og vinsamlegt samstarf
þennan tíma. Enn fremur hugsa ég hlý-
lega til prentaranna í Eddu fyrir við-
kynningu og samstarf, einkum nafna
Sigurjónssonar, sem annast jafnan um-
brot Samvinnunnar, Jóns Þórðarsonar
verkstjóra og Stefáns Traustasonar vél-
setjara, sem oftast hafa haft með hönd-
um setningu ritsins þann tíma, er ég
hef verið við útgáfu þess.
J. Ey.
162