Samvinnan - 01.10.1971, Side 53

Samvinnan - 01.10.1971, Side 53
axlaði sekkinn og rak lestina, muldrandi í barm sér alla leiðina. Sinkhonen og Mákilá völdu kúskana sem flytja átti til. Það mæddi ekki svo lítið á Mákilá þessa dagana. Öll skipuleg vistaútvegun var úr sögunni. Bókfærslan var í molum. Nákvæm tala á þeim sem átti að fæða var ekki til. Stundum varð hann að fæða tylftir manna sem orðið höfðu viðskila við herdeildir sínar. Út- búnaður hvarf sporlaust, því að kúskarnir léttu með leynd á vögnum sinum, og margir hestar höfðu verið drepnir í loft- árásum. Mákilá varð nízkari og nízkari. Því meira sem fór forgörðum, því fastar hélt hann í það sem eftir var. Þveröfugt við aðra birgðaverði, sem urðu kærulaus- ari og kærulausari. — Hvar eru horgrindurnar sem við eig- um að kúska? Við skulum koma hjólunum á hreyfingu svo að striðsgróðamennirnir geti haldið áfram að græða. Mákilá leiddi þessi orð hjá sér og benti Korpela á hest og sagði: — Þarna er þinn. Og nú ríður á að þú hirðir vel um hann og lofir honum að bíta hvenær sem færi gefst. Það hvein í Korpela: — Hvað heldurðu eiginlega að þú sért? Ég hef hirt hesta allt mitt líf. Passa þú þitt, og ég skal passa mitt. Mákilá roðnaði og ræskti sig. Hann talaði ekki fleira við Korpela, en þess gætti í rödd hans hvernig honum leið þegar hann talaði við hina. Korpela skoðaði aktygin, togaði og reif í þau og tuldraði eitthvað við sjálfan sig. Mákilá gaf honum hornauga, en sagði ekkert. Það var ekki fyrr en Korpela var farinn að hann lagfærði aktygin. Svo spurði hann kúskana: — Hver á að keyra súpuna frameftir í dag? Sprengikúlur sprungu meðfram vegin- um. Þessvegna gaf enginn sig fram. — Uusitalo, röðin er komin að þér. Uusitalo bölvaði og ragnaði: — Rétt. En farðu sjálfur einu sinni svo þú vitir hvernig það er. Það er létt verk að standa þarna og skipa fyrir. Án þess að segja orð sótti Mákilá hest sem stóð tjóðraður við tré, teymdi hann að kerrunni, spennti hann fyrir og lyfti súpupottinum á kerruna. Hann var að leggja af stað þegar Uusitalo gekk að kerrunni og sagði: — Komdu með taumana og til helvítis með þig. Mákilá deplaði augunum og horfði framhjá Uusitalo, kippti í taumana og sagði: — Hrrm . . . err . . . svona já . . . Ég fer. í þetta sinn. Hann hottaði á hestinn og gekk við hlið kerrunnar því að honum fannst hestur- inn eiga nóg með pottinn. Vegna loft- árásanna var eldhúsið og vistirnar nú mun lengra frá víglínunni en venjulega. Vegalengdin nam nokkrum kílómetrum. Þegar Mákilá hafði farið nokkurn spöl mætti hann sendiboða á reiðhjóli sem nam staðar og aðvaraði hann: — Farðu varlega. Þeir eru að skjóta á veginn. Kúlurnar falla mjög þétt fyrir handan sprengjuvörpustöðvarnar. Mákilá svaraði ekki, hann starði bara beint fram fyrir sig og hélt áfram. Hann fór framhjá sprengjuvörpustöðvunum og nálgaðist staðinn sem lá undir skothríð- inni, mýrlenda kvos fyrir neðan bratta hæð. Á hæðinni nam hann staðar og beið eftir að hlé yrði á sprengjukastinu. Kúl- urnar féllu með stuttu millibili. Strax á eftir skotdynknum frá sprengjuvörpunni heyrðist flaut í loftinu og það þagnaði andartak áður en sprengjan sprakk. Hesturinn skalf og fnæsti og Mákilá tók fast um beizlið. Hléin milli sprengjanna lengdust, og þegar engin hafði sprungið í fimm mínútur settist Mákilá uppí kerr- una. En hann var ekki kominn nema nið- ur í hæðina miðja þegar sprengjujkastið hófst aftur. í fyrsta sinn á ævi sinni barði Mákilá hest og hann tók strax á sprett niður slakkann. Moldar- og grjótsúlurnar risu í aðeins tíu til tuttugu metra fjar- lægð, en jörðin var blaut og það dró úr sprengjukraftinum og flísafluginu. Hest- urinn prjónaði og gekk afturábak. Mákilá stökk af kerrunni og tók í beizlið og teymdi nú klárinn. Næstu tvær sprengjurnar sprungu fjær þeim. Hesturinn hneggjaði og reis uppá afturlappirnar. Mákilá klappaði honum og talaði við hann í huggunartón: — Vertu ekki hræddur. Komdu, við skulum halda áfram. Mennirnir eru ekki almáttugir. Allt hvílir i hendi Guðs. Mákilá talaði við hestinn, en i rauninni var hann að sefa sjálfan sig. Hann var samt rólegur á yfirborðinu. Hann horfði beint fram og deplaði bara augunum og ræskti sig þegar sprengjurnar sprungu. Enn einu sinni heyrðist hvellur i vörpu og sprengja fór á loft og að þessu sinni heyrðist flautið grunsamlega stutta stund. Mákilá sá grasgræna froðu koma á hönd sina úr hestinum og skynjaði dyninn í loftinu og svo sá hann rauðan bjarmann fyrir framan sig á veginum. Gígur myndaðist. Sprengjan hlutaði Mákilá í tvennt. Hesturinn féll milli vagnkjálkanna. Gat var komið á súpupottinn og þar vall súp- an út og niður í sprengjugíginn. Hesturinn reyndi að rísa á fætur og rak i langt kvalafullt hnegg. Svo kastaði hann höfðinu til nokkrum sinnum og féll siðan saman. Næsta sprengikúla jós leðju yfir bæði likin. ★ Vagnlestar runnu sleitulaust eftir öllum vegum. Dagurinn var ekki risinn, en samt svo bjart að kúskarnir óttuðust árásir flugvéla. Vagnarnir voru þaktir laufblöð- um, og greinum hafði verið stungið niður með aktygjunum. Nokkrir mannanna voru einnig með greinafléttur um höfuð- ið. — Haldið réttu bili milli vagnanna, hrópaði Sinkhonen og reyndi að komast á reiðhjóli sínu eftir vegarbrúninni fram- hjá vögnunum. Lamnio var með í förinni, því að Karjula hafði falið honum að stjórna undanhaldi flutningatækjanna. Korpela, nýi kúskurinn, gekk til hliðar við vagn sinn og hélt í taumana. Hann hafði grandskoðað hlassið í leit að for- ingjadóti, sem hann gæti skeytt skapi sínu á, en fyrirrennari hans hafði fjar- lægt allt slíkt. Sinkhonen bað hann að vera vel á verði gegn flugvélum. Korpela hvæsti: — Hættu þessu masi um flugvélar. Passaðu bara hjólið þitt, svo þú komist undan. Við veginn stóð Lottan Raili Kotilainen. Henni hafði ekki tekizt að krækja sér í eiginmann í þessu stríði. En í uppbótar- skyni hafði hún eignazt sæg friðla. Að- stoðarforinginn, sem á fyrstu dögum stríðsins hafði ljósmyndað hana hjá her- tekinni sprengjuvörpu, var fallinn fyrir löngu siðan. Þá var hún blómleg ung stúlka, en stríðið hafði leikið hana grátt eins og fleiri. Hún var svo djúpt sokkin að síðast var hún í tygjum við rétta og slétta skriðdrekabyssuskyttu. Sic transit gloria mundi, voru orðin sem Sarastie hafði um niðurlægingu hennar. Nú var hjólið hennar bilað. Hún var þreytt og miður sín. Mennirnir fyrirlitu hana og leyndu því ekki. Þegar hún kom auga á Korpela ákvað hún að biðja hann ásjár. Hann var svo gamall að hún gerði sér vonir um að geta vakið föðurlegar til- finningar hans, og það var einmitt þann- ig viðmót sem hún þarfnaðist svo sárlega. — Hjólið mitt er í lamasessi, og ég er svo þreytt. Ég er lika með hælsæri. Má ég sitja á vagninum? Stúlka í fremstu víglínu? Herra minn trúr! Hún verkaði á Korpela eins og rautt klæði á naut. — Ég keyri aldrei skít á sunnudögum. Lamnio heyrði þetta. Hann sagði stúlk- unni að klifra uppi næsta vagn, og hróp- aði síðan á Korpela: — Korpela hermaður! — Hvað gengur á? — Hvað sagðirðu við stúlkuna? — Það sem ég sagði. Hesturinn á nóg með hlassið sem fyrir er, þótt ég fari ekki að bæta á hann foringjahórunum. — Gættu að hvað þú segir. Eitt orð enn, og þú skalt fá að finna fyrir því. — Passaðu kjaftinn á sjálfum þér bölv- aður spjátrungurinn með rönd í buxum. Korpela hrópaði til hinna kúskanna: — Halló, menn! Hvaða skítalabbi er þetta sem alltaf er í hælunum á mér? Randaflugur eru vanar að vera í rassgat- inu á hestunum. Ætla þær nú að fara að leggjast á fólk? — Þú ert tekinn fastur. Hei, þið þarna! Komið hingað, þið þarna tveir. Takið byssuna og beltið af Korpela. Enginn gaf sig fram. Og þess gerðist raunar ekki þörf. Einhver hrópaði há- stöfum: — Fiugvélar . . . Loftárás . . . í skjól! Hestarnir voru teymdir í hasti af veg- inum, inn í skóginn, og allt kvikt hvarf af veginum — nema Korpela og hestur hans. Vagninn sat fastur í skurði og hest- urinn hafði ekki afl til að draga hann upp. Korpela togaði og lyfti og áreynslan var svo mikil að það var eins og augun ætluðu út úr höfðinu á honum, en allt kom fyrir ekki. Kerran sat föst. Fyrir aftan voru sprengjurnar byrjaðar að springa. 53

x

Samvinnan

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Samvinnan
https://timarit.is/publication/340

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.