Vikan - 16.04.1964, Qupperneq 30

ÞÚ MÁTT TREYSTA
MÉR, FILOMENA
Framhald af bls. 13.
tl; að kona mín og börn skuli
svelta? Það er þá líka dauðdagi,
að gefa upp öndina, liggjandi á
fleti'.
„Sussu' Hún lagði kaldan lóf-
ann að sóttheitum vórum hans,
en hann hélt áfram að tala og
orðin bárust út milli fingra henn-
ar. „Hvað hefur þetta hjónaband
verið annað en sultur og veik-
indi, og nú er öilu lokið. Það
veit guð, að þú ert góð kona, og
nú læt ég þig standa eina uppi
og læt ekki einu sinni eftir pen-
inga fyrir jarðarför minni“.
Að síðustu hafði hann bitið á
jaxlinn og grátið út í náttmyrkr-
ið og það færðist ró yfir hann og
í mildum bjarmanum af kertis-
loganum hafði hann tekið báð-
um höndum sínum um hendur
henni og svarið af heitri trúar-
ástriðu við sáluhjálp sína:
„Hlustaðu á mig, Filomena.
Ég verð hjá ykkur. Þó að mér
hafi ekki auðnazt að vera ykkur
það sem ég viidi í lífinu, skal
ég verða ykkur það iátinn. Þó
að ég gæti ekki séð ykkur fyrir
mat í lífinu, skal ég sjá svo um
dauður, að þið hafið nóg að
bíta og brenna. Þó að ég hafi
verið blásnauður allt mitt ]íf,
verð ég það ekki, eftir að ég
er kominn í gröfina. Þetta veit
ég. Þessu máttu treysta. Dauð-
ur skal ég koma ár minni fyrir
borð, og þú skalt ekki þurfa
neinu að kvíða. Kysstu börnin
frá mér. Filomena . . . Filo-
mena . . .“
Að svo mæltu hafði hann
dregið andann djúpt að sér, og
það var hans síðasta í þessu
lífi, andaði djúpt að sér eins og
maður, sem býr sig undir að fara
í kaf í yivolgan sjó. Og svo var
eins og hann léti sig síga í djúp-
ið, hægt og rólega og héldi niðri
í sér andanum ,og þau höfðu
beðið þess langa stund að hann
andaði frá sér aftur. En það gerði
hann ekki. Hann kom ekki aftur
úr kafi dauðans upp á yfirborð
lífsins. Líkami hans lá þarna á
dýnunni eins og gervialdin; að
koma við hann var viðlíka og
þegar maður snertir epli úr vaxi.
Juan Diaz hafði sömu áhrif á alla
skynjun þeirra, þar sem hann
lá, eins og þegar maður ber vax-
epli að munni sér.
Og svo var hann borinn burt
og lagður í þurra og sendna jörð-
ina, semgleypti hann opnu gini
grafarinnar, hélt honum þar
niðri mánuðum saman, saug úr
honum allan lífsvökva unz hann
var skraufþurr og skorpnaður
eins og gamalt bókfell; þangað
til hann var orðinn að skorpn-
ingi, fisléttur eins og skrælnað
foklauf á hausti.
Og allan þann tíma hafði Filo-
mena lagt sömu spurninguna fyr-
ir sjálfa sig, hvað eftir annað —
hvernig á ég að fæða föðurleys-
ingjana mína og klæða, nú þegar
Juan liggur og skrælnar í gröf
sinni, hvernig á ég að sjá svo um
að tognað geti úr þeim, að það
skíni í hvítar tennurnar þegar
þeir brosa og fái roða í vanga ...
Útifyrir æptu krakkarnir enn,
hróðug yfir því að geta veitzt
þannig að Filepe.
Filomena varð litið upp í fjöll-
in, þar sem bílarnir runnu suð-
andi og malandi um brekkurn-
ar með ferðafólk frá Bandaríkj-
unum og glampaði á þá í sól-
skininu. Og allir greiddu þessir
ferðalangar skuggalega náungan-
um með skófluna sinn pesos, til
að þeir mættu ganga inn í lík-
hellana, á meðal þeirra dauðu,
sem þar stóðu, og sjá með eigin
augum hvernig sólþurr moldin og
breizkjuheitur blærinn léku borg-
arbúa að lokum.
Filomena virti fyrir sér bíla-
lestina og heyrði rödd Juans
hvísla í eyra sér, „Filomena".
Og enn, „Filomena, þegar ég er
dauður . . . því máttu treysta ...“
Rödd hans dó út. Og Filomena
kenndi svima, eins og hún væri
að fá aðsvif, því að henni hafði
allt í einu komið í hug nokkuð,
sem var svo óvænt og hræðilegt
að hjartað barðist um. „Filepe
. . .“ kallaði hún.
Og Filepe lagði á flótta undan
æpandi krökkunum og skellti
hurð að stöfum í hvítglóandi hit-
anum og sagði: „Já, hvað
mamacita?“
„Setztu, nino og hlustaðu á mig
í nafni allra heilagra, við verð-
um“. Hún fann hvernig ásjóna
hennar varð ellileg vegna þess
hve sál hennar varð gömul allt
í einu, og hún talaði lágt og sein-
lega og með erfiðismunum:
„f nótt verðum við að fara
með leynd upp í líkhellana . . .“
„Með hníf . . .“ Filepe brosti
grimmúðlega, „og drepa skugga-
lega náungann?"
„Nei, nei, Filepe, hlustaðu nú
á mig . . .“
Og Filepe hlýddi máli henn-
ar.
Dagur leið að kvöldi og
kirkjuklukkunum var hringt og
loftið ómaði af óttusöng og
börnin gengu með kertaljós í
langri röð upp dimmar brekk-
urnar, og koparklukkurnar miklu
vögguðu í ramböldum og kólf-
arnir buldu og vöktu málminn
til dynjandi hljóms svo að hund-
arnir ærðust og spangóluðu á
auðum götunum.
Kirkjugarðurinn laugaðist föl-
hvítu mánaskini og marmarinn
glitraði eins og mjöll og mölin
marraði eins og klakahröngl und-
ir fótum þeirra Filomenu og Fil-
epe þegar þau reikuðu þar með
skugga sína í eftirdragi. Þau litu
skelkuð um öxl og lögðu við
hlustir, en enginn kallaði til
þeirra að þau skyldu nema stað-
ar. Þau höfðu séð grafarann
dragnast niður brekkuna og
skugga hans sameinast rökkrinu,
þegar hringt var til óttusöngs.
„Fljótur, Filepe, læsingin!“ hvísl-
aði Filomena og þau smeygðu
löngum jámteini á milli hesp-
unnar og bjálkahlerans sem lá
á þurri moldinni. Lögðust bæði
á teininn. Viðurinn brast. Hesp-
an sprakk frá. Það marraði í
hjörunum þegar þau lyftu hler-
anum og gægðust ofan í nátt-
myrkrið, þar sem það varð myrk-
ast og þögnina þar sem hún varð
hljóðust. Ofan í hellana, sem biðu
komu þeirra.
Filomena rétti úr sér og dró
djúpt andann. „Komum . . .“
Og steig fæti sínum á efsta
þrepið.
Heima í kofa Filomenu lágu
börn hennar í fastasvefni á gólf-
inu, nutu nætursvalans og hlust-
uðu eftir vörmum andardrætti
hvers annars gegnum svefninn.
Allt í einu hrukku þau upp af
svefninum og störðu galopnum
augum út í myrkrið.
Fótatak, hægt og hikandi á möl-
inni úti fyrir. Hurðinni hrundið
upp. Andartak bar þrjár mann-
verur, eins og myrka skugga við
mánalýsuna utan dyra. Eitt af
börnunum settist upp og kveikti
á eldspýtu.
„Nei“. Filomena rétti út hönd-
ina og slökkti á eldspýtunni. Hún
tók andköf. Hurðin skall að stöf-
um. Það varð níðamyrkt í kof-
anum. Og loks mælti Filomena
út í myrkrið:
„Ekki að kveikja á kerti. Faðir
ykkar er kominn heim aftur“.
Um lágnættið var barið að
dyrum svo harkalega að hurðin
nötraði við.
Filomena opnaði.
Grafarinn öskraði í andlit
henni:

UTI GBILL
44
Nú geta allii' „GRILLAÐ", úti á svölum,
úti í garði eða úti í sveit.
Við höfum fyrirliggjandi 3 stærðir af
„ÚTI GRILLUM":
12 tommur
18 tommur
23 tommur
m/borði
Við höfum einnig
BAR-B-Q BRIQUETS
(Brúnkol
sem eru sérstaklega fyrir „ÚTI GRILL“
í 10 Ibs. og 20 Ibs. pokum.
IhmqGú&vúi
0Q — VIKAN 16. tbl.