Vikan - 16.07.1981, Side 26

annars vegar hafa pósitívar filmur
vinninginn hvað dýpt snertir, þær ná
miklu betur að skila skærum og æpandi
litum.
Ljósnæmi
Filmur eru mjög mismunandi ljós-
næmar og er ljósnæmi þeirra gefin upp
sem tölugildi — DIN eða ASA tölur
(ameríska kerfið, ASA, er nú orðið
alþjóðlegt og skammstöfunin hér eftir
ISO). Sérhver filma er merkt tölugildi
sínu og bráðnauðsynlegt er að færa það
inn á Ijósnæmiskala hverrar myndavélar
sem buin er innbyggðum ljósmæli. Tölu-
gildið „segir" ljósmælinum hversu hröð
filman er og það segir sig væntanlega
sjálft að filma sem er helmingi hraðari
en önnur að nema Ijós þarf helmingi
meiri lokhraða eða helmingi minna
ljósop en hin til að lýsingin sé hin sama.
ASA eða ÍSO kerfið byggist á mjög
auðveldri reiknireglu, okkar marg-
nefndu tvöföldunar- eða helmingunar-
reglu, eins og Ijósopin og lokhraðinn.
100 ISO filma er þannig helmingi
hraðari en 50ISO og helmingi hægari en
200 ISO filma. Miðað við sömu lýsingu
og sama Ijósop þarf því að taka á lokhrað-
anum 125 á 50 ISO filmu ef ljós-
mælingin er lokhraði 150 fyrir 100 ISO
filmu og lokhraðinn þyrfti þá að sjálf-
sögðu að vera 500 fyrir 200ISO filmu.
DlN-reiknireglan byggist á tölunni 3.
Til dæmis samsvarar 21 DIN 100 ISO,
1S DIN (21 — 3) samsvarar 50 ISO og
24 DIN (21 + 3) samsvarar 200 ISO.
DIN-gildi sem er þremur lægra eða
hærra en annað DIN-gildi þýðir að um
helmingi hægari eða hraðari filmu er að
ræða.
Hvaða f ilmu?
Það er augljós. kostur að geta valið
sér mismunandi hraða filmu eftir
aðstæðum hverju sinni. Hröð filma er að
sjálfsögðu heppilegri en hæg þegar birtu-
skilyrði eru ekki góð þar sem hún leyfir
myndatöku á meiri lokhraða eða minna
ljósopi en hæg filma. Eins kemur tals-
vert hröð filma sér mjög vel þegar
áriðandi er að taka á miklum hraða en
jafnframt er æskilegt að geta tekið á
fremur litlu ljósopi til að fá mikið
skerpusvið í myndirnar. Þó verður það
að segjast eins og er að best er að reyna
26 Vikan 29. tbl.