Heima er bezt - 01.10.1967, Page 25

verið hér villtur víða um iand, er landnámsmenn, bæði
frá Noregi og Bretlandseyjum, komu hér að landi, en
aðrir neita því að svo hafi verið. Það er þó fullvíst, að
landnámsmenn fluttu með sér kvikfé á sínurn opnu haf-
skipum, bæði hross, nautgripi og svín. Um kindur er
varla rætt, er rætt er um landnám einstakra landnáms-
manna. Eg minnist þess þó, að þar sem rætt er um land-
nám austan vatna í Skagafirði, er tekið svo til orða:
„Þórir dúfunef var levsingi Yxna-Þóris. Hann kom
skipi sínu í Gönguskarðsárós. Þá var byggt héraðið allt
fyrir vestan. Hann fór norður fyrir Jökulsá að Land-
broti og nam land milli Glóðafeykisár og Djúpár og bjó
á Flugumýri.“
Síðar í sarna kafla segir svo:
„I þann tíma kom út skip í Kolbeinsárósi, hlaðið
kvikfé, en þeinr hvarf í Brimnesskógum unghryssi eitt.
Þórir dúfunef kevpti vonina í hryssunni og fann síðan.
Hryssan varð allra hrossa skjótust og var kölluð Fluga.“
Af þessari stuttu frásögn sést það, að á landnámsöld
komu skip beinlínis að utan hlaðin kvikfénaði. En með
kvikfénaði er þarna átt við kýr og kindur, hross og svín.
Það verður því aldrei fullsannað, hvort sauðfé var hér
fyrir í landinu, er landnámsmenn komu hér að ónumdu
landi. Þar verður hver og einn að mynda sér skoðun
eftir líkum. En hvað sem líður uppruna þessara hrúta,
er voru í Hrútafirði framgengnir um vorið, þá fékk
fjörðurinn nafnið af þeim og heitir síðan Hrútafjörður.
Fyrir 34 árurn fór ég ríðandi frá Borðeyri, sem leið
liggur norður á Hólmavík við Steingrímsfjörð. Ég fór
þessa ferð fvrir líftryggingafélagið Andvöku og kom
því á flesta þá bæi, er á leið minni voru og kynntist því
nokkuð fólkinu í þessum sveitum. Þetta var um hásum-
ar á björtum, hlýjum júlí-dögum. Síðan þykir mér
alltaf vænt um þessar sveitir og fólkið, sem þar býr.
Eftir rösklega þrjá áratugi fer ég svo aftur um þetta
fagra hérað, á einum sumarlöngum júlí-degi, og þá hitti
Prestsbakki i Hrútafirði.
Þambárvellir i Bitru.
ég enn, á sumurn bæjunum sama fólkið á sömu jörð,
með sömu hjartahlýju í viðmóti.
Leiðin frá Borðeyri eftir Bæjarsveitinni er greiðfær
og skemmtileg og fljótfarin á léttfærum bíl. Akstur
meðfram sjávarströnd er ætíð heillandi, eins og það er
heillandi að ganga í fjörusandi og skoða alla þá kjör-
gripi, sent sjórinn ber að landi. Byggðin er ekki mjög
strjál og hver bæjarleiðin fljótfarin á bíl.
Við ökum eins og leið liggur frarn hjá Bæ, Ljótunnar-
stöðum, Prestbakka, Kollsá, Hvalsá og Guðlaugsvík og
fleiri bæjum og erum þá komin í Bitrufjörðinn. Or-
stutt er inn fyrir fjarðarbotninn, en til vinstri eru
Þambárvellir uppi í hlíðarslakka. Grýtt og óslétt hlíðin
er orðin að iðjagrænu túni, víðlendu og vel grónu.
Þegar komið er inn fyrir Bitrufjörðinn, er ekið út
Bitruháls, sem er all brattur og hálendur og niður í
Kollafjörðinn, hlýlegan og þéttbýlan. Til hægri við leið-
ina yfir Bitruháls og niður í Kollafjörðinn, er hvert
stórbýlið við annað. Þar má fyrst nefna Skriðnesenni,
Broddanes, Broddadalsá og Stóra-Fjarðarhorn. A öllum
þessum bæjum hafa túnin margfaldazt að stærð, frá því
sem var fyrir þremur áratugum. Er þá haldið inn fyrir
Kollafjörð og út með honum og fyrir nesið á milli
Kollafjarðar og Steingrímsfjarðar. Eru á þessari leið
mörg ágæt býli og er þar fremst að nefna Kollafjarðar-
nes, sem er hlunninda jörð. Þegar inn fyrir nesið er
komið, er ekið um Galinarströnd. Þar liggja rekatré í
stórum buðlungum. Er þar í mörg falleg spýta. Fyrr á
árum held ég að rekinn á Galmarströnd hafi tilheyrt
Skarðskirkju.
Eftir tiltölulega stuttan akstur, er komið að Hólma-
vík. Hefur Hólmavík verið, það sem kallað er uppgangs
kauptún undanfarin ár, en afkoma íbúanna veltur fyrst
og; fremst á útgerð.
Ö Ö
Kirkja er nýreist á Hólmavík. Stendur hún hátt og
er mikil bæjarprýði.
Ég gat þess fyrr í þessum þætti, að mér þætti fegurra
vestan Hrútafjarðar en austan, en vel geta verið um það
Heima er bezt 361