Æskan - 01.11.1983, Blaðsíða 39

„Amma, segðu mér sögu.“
Ömmudrengurinn, fjögurra ára,
skreið upp í fangið á ömmu sinni og
mændi framan í hana. Auðvitað
stóðst ekki amma þessi biðjandi
augu en sagði: „Hvað á ég að
segja þér? Þú ert víst búinn að
heyra allar sögurnar hennar
ömmu.“ „Segðu mér þegar þú
varst lítil," sagði hann. „Er ég ekki
búin að segja þér allt sem ég
man?“ spurði amma en bætti svo
við: „Nú eru jólin bráðum að koma,
kannski ég segi þér frá fyrsta jóla-
trénu sem ég sá og við systkinin
fengum, þú hefur aldrei séð þvílikt
jólatré. Manstu eftur jólatrénu frá í
fyrra?“ „Já,“ sagði vinurinn, „og svo
eigum við jólatré úti í garði.“ „Já,“
sagði amma, „okkar tré ''ar nú ekki
eins og það. í litla skógii.um í daln-
um okkar var aðeins birkikjarr og
víðir en ég man að þegar ég var 6
ára þá smíðaði pabbi minn jólatré."
„Ha?“ sagði snáðinn, „er hægt að
smíða tré? Lætur ekki guð tré
vaxa?“
„Jú, nú skal ég segja þér,“ sagði
amma. „Pabbi smíðaði tré, það var
ekki stærra en svo að það var látið
standa á borði. Stofninn var nokkurn
veginn beinn lurkur sem hann tálg-
aði til. Svo bjó hann til greinar úr
spýtum, boraði göt á lurkinn svona
hingað og þangað og stakk grein-
unum þar inn. En fyrst hafði hann
vafið stofninn, það er lurkinn, og
greinarnar með mislitum pappírs-
ræmum. Þegar svo tréð var tilbúið
smíðaði hann fót með gati í miðj-
unni og stakk trénu þar í. Hann
sneiddi framan af greinunum og
bræddi kertin á og þar stóðu þau
svo, gul og rauð og blá og græn og
hvít. Á aðfangadagskvöld var
kveikt á trénu, það látið á koll og við
gengum í kring, horfðum hugfangin
á Ijósin og sungum jólasálma. Við
lærðum snemma sálma og vers.
Pabbi og mamma sungu bæði,
mamma hafði meira að segja verið
organisti í kirkju áður en hún gifti
sig. Mamma bjó til poka og körfur
úr mislitum pappír og lét í þá rús-
ínur og gott sem hún bjó til sjálf.“
Drengurinn hafði horft á ömmu
sína með galopin augu, ekkert
mátti missa úr frásögninni en svo
fór hann að spyrja: „Akkúru var
þetta svona? Akkúru kom ekki tré
með flugvél? Voru ekki kúlur og
jólasveinar? Akkúru var þetta ekki
eins og núna?“
Amma leysti úr öllum spurning-
um hans því það verður maður að
gera við lítil börn. Þau verða að fá
svör. Það var ekki farið að flytja inn
jólatré frá útlöndum. Ekki uxu held-
ur tré á íslandi sem mátti höggva
niður. Það var engin flugvél til þá.
Allt var flutt með skipum, t. d. rúsín-
urnar. Amma sá ekki epli fyrr en
hún var 9 ára. Það varð margt
„Akkúru“ og „því að“ áður en sam-
talinu lauk.
„Segðu mér aðra sögu, segðana
fram úr þér.“ Amma var farin að
skilja hvað hann átti við með því
„að segja fram úr sér“; það var það
sama og að segja frá, ekki lesa úr
bók.
Skyndilega segir hann: „Amma,
ég á 3 afa.“ „Nú, hvernig þá?“ spvr
amma. „Ég á tvo afa hjá Guði og
svo á ég Silla-afa." „Hvenær
fékkstu hann?“ spurði amma. „Á
jólatrénu", sagði hann. Þá rankaði
amma við sér og mundi nú eftir því
að fjölskyldan hafði farið á jóla-
skemmtun með börnin í fyrra. Þar
hafði hann kynnst bróður ömmu og
þar var afinn fundinn eða eins og
hann sagði: „Ég sá aldrei afana
sem eru hjá Guði og get ekki talað
við þá.“ Vandamálið var leyst:
Hann fann bara afa, það var ofur
einfalt.
Börn virðast hafa mikla þörf fyrir
ömmur og afa. Víða hefur maður
lesið að roskið fólk hefur tekist á
hendur að vera „fóstur-ömmur eða
afar“ og leyst þannig þann vanda
sem mörg börn eiga við að stríða.
Börn og ömmur og afar eru nú
ekkí lengur á sama heimili nema
örsjaldan en ég álít að stefna beri
að því að sambandið milli þessara
aðila sé nokkurn veginn reglulegt
og gott. Það er örugglega flestum
nauðsyn, bæði öldnum og ungum.
H.T.
KISI GAMLI
Kisi gamli var mesti ágætis köttur,
hann varði bæði bæinn og fjósið fyrir
músum. Stundum skrapp hann út í fjár-
hús og hlöðu og kom oftast vel ánægð-
ur úr þeirri ferð. Það sem best var við
hann var það, að hann tók aldrei litlu
fuglana sem voru að flögra kringum
bæinn. Honum fannst víst ekki tilvinn-
andi að elta þessar fleygu píslir sem
þurfti svo mikla fyrirhöfn að nálgast. Þá
var nú munur að veiða mýs, bara sitja
kyrr og bíða þess að þær kæmu til
manns, stinga klónni í þær og draga
þær til sín.
Nú lá hann úti í garði, undir tré og lét
sólina verma svarta belginn sinn. í
grasinu í kring tifuðu fjórir litlir þrastar-
ungar en foreldrar þeirra flugu í kring
auðsjáanlega hrædd um börnin sín.
Þau vissu hvað kettir eru oft vondir og
éta litla unga. Nú voru þau að vara
ungana við hættunni en þeir sinntu því
ekki. Þeir voru komnir alveg að kisu en
hann svaf og vissi ekki fyrri til en tveir
ungar hoppuðu upp á magann á hon-
um. Þá leit hann upp og var sem hann
vildi segja „nú eru þetta þá þið píslirnar
ykkar ég nenni ekki að skipta mér af
svona krílum sem enginn matur er f,“
og þar með lagði hann aftur augun og
hélt áfram að sofa.
Svava Jónsdóttir
frá Hrærekslæk.
39