Kirkjuritið - 01.05.1956, Blaðsíða 24

214
KIRKJURITIÐ
honum þeir vera prestslegir, slík ímynd fagurra og mikilhæfra
kirkjuhöfðingja. Það var líka oft talað um það í gamla daga,
að hitt og þetta væri prestslegt eða óprestslegt. En vitanlega
voru menn hvorki þá né eru nú allir á einu máli um það, hvernig
skýra beri hugtökin í öllum atriðum. Mér finnst t. d. margt að
athuga við „prestslegheit“ Árnesingagoðanna, eins og séra Árni
Þórarinsson lýsir þeim í æsku sinni austan fjalla. En þótt við
prestarnir séum auðvitað fyrst og fremst menn eins og allir aðr-
ir og verðum allir að vænta miskunnar Guðs og manna fyrir líf-
erni okkar og framkomu, verður því ekki neitað, að vissar skyld-
ur fylgja öllum embættum, og almenningur á því ákveðnar kröf-
ur á hendur vorar.
Og svo er um fleiri. Þeir, sem hátt komast í mannvirðingum
ættu yfirleitt að kosta þeim mun meira kapps um að vera til
fyrirmyndar. Því að eftir höfðinu dansa limirnir.
Fáa eigum vér meiri valdamenn né forystumenn en þingmenn-
ina. Það var líka oft sagt í gamla daga, að hitt og þetta væri
þinglegt. Var þá fyrst og fremst átt við málflutning þingmanna.
Af þeim þingmönnum, sem ég minnist sérstaklega, myndi ég geta
tekið Jón heitinn Þorláksson sem dæmi hinna þinglegustu manna.
Svo skýr var hann í máli og rökfastur, að jafnvel óundirbúinn
flutti hann ræður sínar með þeim hætti, að þær voru sem hrein-
skrifaðar til prentunar. Virtist vart nokkuð vansagt né ofsagt
frá hans sjónarmiði. Mál sitt flutti hann af mikilli festu og ærnu
kappi, oft einstrengingslega. En hann hélt sig að ég ætla alltaf
við efnið. Og ekki man ég dæmi þess, að hann veittist með per-
sónulegum skömmum að andstæðingum sínum né veldi þeim
óvirðuleg nöfn. Og illmæli voru honum ekki tiltæk.
Er það misskilningur, að fáir séu nú svona þinglegir? Vissu-
lega eigum vér marga mikilhæfa stjórnmálamenn og ýmsa af-
burða ræðumenn í þeirra hópi. En það er óneitanlega eins og
stundum hlaupi í þá einhver illur andi, þegar sízt skyldi, þegar
þeir eru að flytja mál sitt fyrir börn og fullorðna t. d. í áheyrn
alþjóðar í Útvarpinu. Flýgur þá margt óþvegið orð, sem margir
eru leiðir á. Enda er það hvorki þjóðinni til þroska né skapar
helgu þingi æskilega virðingu.