Ægir - 01.10.1995, Blaðsíða 19

En hann fékk bæði seint og illa greitt
fyrir þessar rennur.
En nú mun svo hafa farið að norskur
línuveiðari kom að landi við Nýhöfn og
var skipstjórinn að leita eftir viðgerö á
einhverju sem bilað hafði. Þessi norski
skipstjóri sá útbúnað Kristins á trillunni
og fær hann til þess að búa skip sitt þess-
ari nýjung.
Var nú sem við manninn mælt, mikill
hluti norskra linuveiðara var á næsta ári
búinn línurennu byggðri á hugmynd
Kristins.
En íslenskir sjómenn vissu ekkert af
þess.
En nú segir Tryggvi Helgason frá:
Þorsteinn nefndur Eyfirðingur, annál-
aður fiskimaður og síðar útgerðarmaður á
ísafirði, var á línuveiðum á línuveiðaran-
um Fróða fyrir sunnan, eða nánar í Faxa-
flóa, þar sem kallast vestur á köntum.
Þorsteinn var kappsfullur og hélst vel
á góðum mönnum. Hjá honum var þá
lagningarmaöur, sem hafði þjálfað upp þá
aðferð við lagningu að hafa prik, sitt í
hvorri hendi, og liðka línuna út með prik-
unum og gekk betur að leggja á Fróða en
öðrum skipum og hægt að leggja á meiri
ferð. Var það mikils um vert að geta hald-
ið góðri ferö við að leggja, vera á undan
öðrum og geta valið legu línunnar. Þarna
við hraunkant var fiskisæld en þröngt og
því um að gera að vera fyrstur.
Þetta var á vertíöinni 1928 og þeir eru
að leggja og eru að venju á undan öðmm.
En kemur þá ekki siglandi línuveiðari, að
leggja línu, á fullri ferð. Var þar komið
skip sem hét þá Namdal og nýkeypt, þó
gamalt, frá Noregi.
Nú skilur Þorsteinn ekkert í því að þeir
á Namdal sigla fram úr þeim og það er
sama hvernig Þorsteinn brýnir Torfa,
hvað þetta sé eiginlega, að hann, Torfi,
frægasti lagningarmaður á íslenska flotan-
um, skuli ekki hafa við þeim.
En ekkert dugði.
Þegar í land kom fer Þorsteinn strax að
kynna sér málavexti. Þar sem Namdal
kom frá Noregi var það eins og flest norsk
línuskip búið línurennu Kristins í Ný-
höfn.
Þorsteinn var nú fljótur til að láta gera
sér rennu og íslenski fiotinn var á
skömmum tíma búinn á sama hátt.
En að sjálfsögðu urðu íslendingar að
læra af Norðmönnum að nota uppfinn-
ingu norðan af Sléttu.
En línurennan var fyrst kölluð „Torfi"
eftir Torfa Halldórssyni, hinum mikilvirka
lagningarmanni hjá Þorsteini Eyfirðingi.
Torfi varð síðar frægur útgerðarmaður
og sjósóknari á eigin skipi, Þorsteini RE
21. Einhvern styrk eða verðlaun fékk
Kristinn löngu seinna frá Alþingi.
En hver var þessi Kristinn í Nýhöfn?
Kristinn Kristjánsson fæddist í Leir-
Höfundur greinarinn-
ar, Benedikt Gunnars-
son, lést meðan á
vinnslu blaðsins stóð,
þann 29. sept. sl.
Hann var fæddur 26.
júní 1921. Benedikt
lauk lokaprófi í verk-
fræði (mannvirkja-
gerð) frá Oslo tekn-
iske skole 1949. Eftir
það vann hann við
kennslu, landmæl-
ingar og hjá Raforku-
málaskrifstofunni.
Hann var deildarstjóri og rekstrarráðgjafi Industri Konsulent a/s í Ósló 1962-
1966. Hann var framkvæmdastjóri undirbúningsnefndar hægri umferðar sem
gekk í gildi 1968. Benedikt stofnaði rekstrarráðgjafarfyrirtækið Hannarr sf. 1968
og var framkvæmdastjóri þess til 1984 er hann seldi hlut sinn í fyrirtækinu.
Eftir það starfaði hann að ýmsu, var t.d. framkvæmdastjóri Fiskmats ríkisins og
síðan framkvæmdastjóri Þörungaverksmiðjunnar á Reykhólum.
höfn á Melrakkasléttu 17. ágúst 1885.
Hann var næst elstur 6 bræðra, sonur
hjónanna Kristjáns Þorgrímssonar og
seinni konu hans, Helgu Sæmundsdóttur.
Kristján átti 12 börn með fyrri konu
sinni. Kristinn hóf snemma að fást við
járnsmíði alls konar. Haustið 1908 fór
hann í kynnisferð til Reykjavíkur og vann
um nokkurra mánaða skeið í Vélsmiðju
Þorsteins Jónssonar. Eftir heimkomuna
reisti hann sér smiðju og fór að búa hana
tækjum og verkfærum. Stóran hluta af
handverkfærum gerði hann sjálfur og
smíðaöi meðal annars hefilbekk og renni-
bekk fyrir trésmíði. Eftir það vom smíðar
starfsvettvangur hans. Árið 1914 keypti
hann stóran rennibekk austan af Mjóa-
firði. Mun sá bekkur hafa verið í hval-
veiðistöð þar. Bekkur þessi vóg 1100 pund
og það leið eitt og hálft ár frá því Kristinn
eignaðist hann og þar til hann loks komst
norður í Leirhöfn.
Kristinn þótti strax hinn mesti völund-
ur og barst orðstír hans vegna þess víða
um, þó sérstaklega meðal þeirra sjó-
manna sem fiskuðu fyrir Norðurlandi,
bæði innlendra sem erlendra. Sérstaklega
var við brugöið færni hans við að bræða í
legur úr bátavélum.
Árið 1924 reisti Kristinn íbúðarhús og
smiðju niður við höfnina í Leirhöfn og
nefndi Nýhöfn. Við þaö nafn var hann
síðan kenndur og þar bjó hann til dauða-
dags. Árið 1918 giftist hann Sesselju
Benediktsdóttur og eignuðust þau 6 böm.
Kristinn lést þann 7. ágúst 1971. □
ægir 19