Ægir - 01.10.1995, Blaðsíða 36

raungengis. Innlendir raunvextir eru
óbreyttir frá fyrri könnun eins og vib er
að búast. Þar sem vextir eru ekki reikn-
aðir á mánaðargrunni og gengisbreyt-
ingin árið 1992 varð undir lok ársins er
hér e.t.v. um nokkurt ofmat áhrifa
gengisbreytingarinnar aö ræða í
nokkrum tilvika og samsvarandi van-
mat í öðmm en ætti þó að jafnast út þar
sem ekki er um ab ræða lækkun á stofni
erlendra lána yfir árið.
Þeir vextir sem hér eru sýndir endur-
spegla í raun gengistap og gengiságóða
og snerta hinar ýmsu atvinnugreinar á
mismunandi hátt. Þær greinar sem
skulda í erlendri mynt eru að mestu
leyti atvinnugreinar sem selja afurðir
sínar á erlendum markaöi og njóta þar
af leiðandi góðs af hækkandi söluverði
afurða miðað við innlent verðlag.
Áætlaðir meðalraunvextir
yfir lánstíma
Meðfylgjandi yfirlit sýna vegna
raunvexti miðaða vib lánstíma. Sú ab-
ferb sem hér er beitt við útjöfnun
vaxta hefir misjafnlega mikil áhrif eft-
ir því hvort um er að ræba lán til langs
tíma eða lán til skamms tíma. Veitt lán
bankakerfisins eru yfirleitt til skamms
tíma, þ.e. til árs eða skemmri tíma,
nema skuldabréfalán, endurlánað er-
lent lánsfé og beinar erlendar lántök-
ur en þær hafa verið flokkaðar með
lánum bankakerfisins. Öðru máli
gegnir um lán fjárfestingarlánasjóða
og lánasjóða ríkisins en lán innláns-
stofnana. Lánstími þeirra er yfirleitt
a.m.k. áratugur eða jafnvel áratugir.
Meðaltal raunvaxta lána fjárfestingar-
lánasjóðanna yfir lánstíma kann því
að vera töluvert annað en vaxta þeirra
á lántökuári.
Áhrif raungengisbreytinga áranna
1990-1993 á vexti hafa að mestu leyti
jafnast út en þó gætir þeirra sveiflna
sem urðu á raungengi á þeim árum og
birtust í lágum raunvöxtum erlendra
iána fyrstu tvö ár tímabilsins en háum
raunvöxtum hin tvö síöari. Þegar á
heildina er litið reynast erlend lán
hagstæðari en innlend ef undan eru
skilin árin 1992 og 1993.
Raunvextir útlána banka reynast
hæstir en vextir lánasjóða ríkis lægstir
en raunvextir fjárlánasjóða nokkru
hærri en lánasjóða ríkis.
Gerð hefir verið tilraun til að reikna
raunvexti sjávarútvegs út frá afurða-
verði. í fljótu bragði verður ekki séð að
raunvextir miðaðir við afurðaverð falli
betur að eðlilegum raunvöxtum fyrir
sjávarútveg en raunvextir miðaðir við
lánskjaravísitölu. Skera árin 1992 og
1993 sig einkum úr vegna hárra raun-
vaxta á báðum mælikvörðum. Or-
sakanna er leitað til þess að afurðaverð
í erlendri mynt lækkaði meira en nam
lækkun gengis og hækkun innlends
verðlags þessi tvö ár en aftur á móti
eru viðskiptakjör greinarinnar hag-
stæðari árin 1990 og 1994, þannig að
raunvextir á mælikvarða afurðaverðs
eru mun lægri en raunvextir á mæli-
kvarða innlends verðlags. □
Kvótabókin er komin út í þriðja sinn
og geta því þeir fjölmörgu sem beðið
hafa hennar í ofvæni varpað öndinni
léttar. Bókin góða er ítarlegri, fjöl-
þættari og fallegri en nokkru sinni fyrr
enda hefur hún hlotið verðskuldað lof
hjá öllum áhugamönnum um sjávar-
útveg.
Aðalsmerki bókarinnar er sem fyrr
hve handhæg og aðgengileg hún er og
drekkhlaðin hnitmiðuðum og sam-
þjöppuðum upplýsingum.
Sem fyrr eru sundurliðaðar og ítar-
legar upplýsingar um kvótaúthlutun sá
efnisþáttur sem vekur áhuga flestra en
þar er einnig að finna upplýsingar um
flest sem lýtur að veiðum, aflahlutdeild
og skiptingu kvóta milli útgerðar-
fyrirtækja, landshluta og skipaflokka.
Nýr þáttur í bókinni er eins konar
alfræði sjávarútvegsins, það er orðasafn
sem skýrir út ýmis grunnhugtök sem
varða sjávarútveg og auðvelda áhuga-
mönnum þannig að henda reiður á
þeirri líflegu umræðu sem jafnan fer
fram um þessa atvinnugrein.
Sá sem hefur Kvótabókina upp á vas-
ann verður seint rekinn á stampinn í
umræðunni.
Útgefandi er sem fyrr Skerpla, en
ritstjóri og höfundur texta er Ari
Arason. Kvótabókin fæst hjá Skerplu á
Suðurlandsbraut 10 Reykjavík,
pöntunarsími 568 1225, hjá Ellingsen
og í bókabúðum utan Reykjavíkur.
Bókin kostar aðeins 980 krónur.
Leiðrétting
í Kvótabók 95/96, bls. 103, eru rang-
ar upplýsingar í töflu yfir kjördæma-
skiptingu jöfnunarsjóða. Heildarúthlut-
un aflamarks í þorskígildum á einstök
kjördæmi er hins vegar rétt. Lesendur
eru beðnir velvirðingar á þessum
mistökum en leiðrétt lítur taflan svona
út og geta þá þeir sem vilja fært hið
rétta inn í sína Kvótabók.
Kjördæmi Þíg. Þorskur
Suðurland 679 444
Reykjanes 1.085 733
Reykjavík 486 221
Vesturland 1.573 576
Vestfirðir 2.926 649
Norðurland vestra 854 132
Norðurland eystra 2.122 569
Austurland 2.344 681
36 ÆGIR