Fróðskaparrit - 01.01.2005, Blaðsíða 17

Fróðskaparrit - 01.01.2005, Blaðsíða 17
EN ANALYSE AF NOVELLEN DILETTANTERNE AF WILLIAM HEINESEN 15 sprog med en gammeldags ortografi og tilføjet fodnoter og kildeangivelser. Den skriftprægede affatning lægger op til sand- færdighed og autoritet, men det er som vi skal se et virkemiddel med en modsat effekt. Beretningen er med andre ord et udtryk for den implicitte fortællers pá- tagne naivitet. Fortælleren støtter sig til litteraturhistoriske kilder og giver indtryk af at kunne forholde sig kritisk til dem, men det er en kritik, der blot tjener til at sløre hans egen utroværdighed. Stilen bærer præg af en gennemgáende ironisk dobbelthed. Historiefortælleren og Fabian udleveres i et og samme greb for deres urealistiske Eros-opfattelse: Fortælleren for sin upálidelighed og Fabian for sin livsangst. Den upálidelige fortæller er i høj grad loyal over for Fabian. Han vi- ser ogsá indimellem distance til Fabian, men det bliver han ikke mindre upálidelig af, for han kan ikke gennemskue ligheden mellem sig selv og Fabian. Den loyalitet, som fortælleren har over tbr Fabian re- præsenterer den implicitte fortællers illo- yalitet over sin stedfortræder. For novellen er et opgør med romantisk skønhedsdyr- kelse hos Fabian og fortælleren: “Det var skønt” (62), som det tvetydigt hedder om den overvældende ungdom. Det skønne forbindes med romantiserende erindring og højtidelig finfølelse og har som sin modsætning forfaldets “afromantiserede og snusfornuftige” verden (63). Fabian og den historiske fortæller re- præsenterer den romantiske og ukropslige Eros, hvorimod den implicitte fortæller gør op med deres misforstáede kultivering af og højtidelige tilgang til Eros for i ste- det at forankre den i en livskraft, der veks- ler ligesom árstiderne, og som hverken er finfølelse eller forfald, men liv som fortsat bevægelse. Fabians sovsedrømmeri Novellen er en ironisk-humoristisk frem- stilling af den unge Fabians livtag med kærligheden. Den er bygget op omkring en teateropførelse pá byens amatørscene, som deler handlingsforløbet op i et før og et efter. Rollerne i det fremførte syngestykke afspejler i udstrakt grad personernes dag- ligdags relationer til hinanden. Stykket be- skrives som en romantisk táreperser. Det handler om Torstein, som bliver taget ind i fjeldet af de underjordiske og senere ud- friet og genforenet med sin Ingeborg. Fabian deltager i skuespillet som statist, og det afspejler hans rolle pá virkelighe- dens scene, hvor han er fanget i sine egne virkelighedsfjerne og passiviserende fan- tasier om den betydeligt ældre og modne fru Nordlund. Dilettantstykket fungerer som en parodi pá Fabians patetiske og sky forhold til virkeligheden. Det spegede ”bi-handlingsforløb!” (102) i det naive stykke er en parallel til Fabians indvik- lede følelsesliv og manglende sans for det væsentlige: virkeligheden. Men som det væsentlige handlingselement repræsente- rer stykket med sin happy end desuden novellens bevægelse fra en udlevering af virkelighedsfjerne fantasier til et egentligt budskab om virkeligheden og livet. Fortælleren fár sáledes sine pointer frem gennem skuespillet. Det bliver til en teatermetafor, en fortælling i fortællingen om Fabians forhold til fantasi og virkelig-
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168

x

Fróðskaparrit

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fróðskaparrit
https://timarit.is/publication/15

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.