Samtíðin - 01.07.1943, Blaðsíða 12

Samtíðin - 01.07.1943, Blaðsíða 12
8 SAMTÍÐIN 1922. En áður en því verki væri lokið, andaðist höfundur. Lýsing Thorodd- sens er og allmiklu minni en hann mun hafa hugsað sér í upphafi. Sakn- ar lesandinn margs, er hann blaðar í henni. Hún er einnig sýnilega mun minni en Jónas Hallgrímsson og fé- lagar hans höfðu hugsað sér á sínum tíma. í hana vantar t. d. allar staða- og héraðalýsingar og mestan hluta þjóðarlýsingarinnar. Þá er og hin almenna lýsing landsins orðin all- mjög úrelt, því að ekki verður því neitað, að þekkingunni á landinu og náttúru þess hefir þokað verulega á- leiðis á þeirri liálfu öld, sem brátt er liðin, síðan Thoroddsen lauk rann- sóknum sínum. Breytingar þær og byltingar, sem orðið hafa á þjóðlífi voru, eru og svo stórfelldar, að kalla má, að allar lýsingar i þeini efnum, sem orðnar eru 20—30 ára gamlar, séu nú úreltar nema sem sögulegar Iieimildir. Málunum er því svo kom- ið, að vér eigum ekkert fullkomi'o' heimildarrit um lýsingu landsins eins og það er nú og svo langt sem þekking vor á þvi nær, heldur er sá fróðleikur ýmist hvergi skráður eða hans er að leita víðsvegar í ritum og ritgerðum, sem oft eru torfengin. I öllu því flóði bóka, sem nú veltur yfir landið, má það furðu gegna, að menn skuli ekki hafa jafnan stórhug og meðlimir Bókmenntafélagsins úti í Kaupmannahöfn höfðu árið 1838. Flestum, sem um þetta mál hugsa, er það þó fyllilega Ijóst, að aldrei hef- ir verið meiri þörf á slíku riti um land og þjóð en einmitt nú, og marg- ir viðurkenna, að það sé eigi vanza- laust, að ekkert skuli vera gert í þessu efni. Það stendur og svo á, að nú er að ýmsu leyti hentugur timi til að hefjast handa um samningu fullkominnar Islandslýsingar. Mæl- ingu landsins er nýlega lokið, og mestur hluti uppdráttanna prentaður. Margt merkra rannsókna hefir verið gert á ýmsum sviðum náttúrufræði landsins og langt er komið eða nær lokið úlgáfu tveggja merkra rita um íslenzka náttúrufræði, „The Botanyof Iceland" og „The Zoology of Iceland". Veðurstofa hefir nú starfað hér all- lengi, og þannig mætti margt telja, sem stutt gæti verk þetta, en ekki var til, þegar Þorvaldur Thoroddsen samdi sin ágætu rit. íslandslýsing sú, er ég hugsa mér, að semja ætti og gefa út, ætti að vera þannig, að þar væri gefið yfirlit á ein- um stað um alla þá þekkingu, er vér höfum á náttúru landsins og lands- lagi i líkri umgerð og er í íslandslýs- íngu Þorvalds Thoroddsens. Þá yrði þar einnig nákvæm lýsing einstakra héraða og merkisstaða. Það má furðu gegna, að hin eiiia lýsing, sem til er af sögustöðum landsins, skuli vera á dönsku og nú harla vandfengin. Þá yrði einnig lýsing á þjóðháttum, at- vinnulífi og öðru þvi, er þjóðina snertir eins og nú er og þó reist á sögulegum grundvelli. Mér er eigi unnt að gera þess ljósa grein, hversu stórt rit þetta mundi verða. Varla geri ég ráð fyrir, að það yrði minna en 15—20 bindi, hvert um 20 arkir. Því er ekki að neita, að hér er um stórfellt fyrirtæki að ræða, en svo virðist, að það ætti ekki að vera of- vaxið landsmönnum, ef miðað er við bókaútgáfu síðustu ára.

x

Samtíðin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Samtíðin
https://timarit.is/publication/647

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.