Morgunblaðið - 04.09.2009, Blaðsíða 40

40 Minningar
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 4. SEPTEMBER 2009
✝ Margrét Hjart-ardóttir fæddist
28. júlí 1913 á Skarði,
Skarðsströnd, Dala-
sýslu. Hún lést á
Hrafnistu í Reykjavík
27. ágúst 2009.
Foreldrar hennar
voru Ása Egilsdóttir,
f. 17.6. 1886 í Köldu-
kinn, Haukadal, d.
1.7. 1931 og Hjörtur
Jónsson, f. 14.12. 1889
á Barmi, Skarðs-
strönd, d. 22.2. 1918.
Systkini Margrétar
voru Kristján, f. 23.9. 1906, d. 31.3.
1998 (sammæðra), Benedikt, f. 4.2.
1909, d. 7.2. 1990, Jóhanna, f. 24.8.
1911, d. 27.12. 1998, Friðrik, f. 7.8.
1912, d. 24.12. 1985 og Jón Sig-
urður, f. 12.9. 1917, d. 9.12. 1996.
Margrét giftist árið 1937 Stein-
grími Jóni Guðjónssyni, umsjón-
armanni Landspítalans, en hann
var fæddur á Litlu Brekku í Geira-
dal 30.11. 1906, d. 25.7. 1977, sonur
hjónanna Guðjóns Jónssonar frá
Hjöllum í Gufudalssveit, f. 8.2. 1870,
d. 7.4. 1949 og Guðrúnar Magn-
úsdóttur frá Tungugröf í Kirkju-
bólshreppi, Steingrímsfirði, f. 21.1.
1877, d. 2.11. 1953. Margrét og
Steingrímur eignuðust fjóra syni en
steinsd. en þau slitu samvistum.
Börn þeirra: 1) Margrét, f. 1975. 2)
Berglind, f. 1980. 3) Steingrímur
Jón, f. 1983. Guðjón kvæntist Mar-
gréti Hvannberg en þau slitu sam-
vistum. Guðjón er kvæntur Jóhönnu
Sigtryggsdóttur. Hennar börn eru
Jara Kristina Thomasdóttir, f. 1976
og Stefán Peter Thomasson, f. 1978.
Langömmubörn og langalang-
ömmubörn Margrétar eru í dag 39.
Margrét ólst upp í Purkey á Breiða-
firði hjá fósturforeldrum sínum,
þeim Jóni Jónssyni bónda og konu
hans Helgu Finnsdóttur frá Skorra-
vík á Fellsströnd, Dalasýslu. Mar-
grét fluttist um tvítugt til Reykja-
víkur og réð sig í vist hjá hjónunum
Þorsteini Jónssyni rithöfundi og
Gróu Árnadóttur, til heimilis að
Bárugötu 6. Auk húsmóðurstarfa
sinna starfaði hún með manni sín-
um að rekstri Vogaþvottahússins í
Gnoðarvogi í Reykjavík, sem þau
ráku um árabil. Eiginmaður Mar-
grétar, Steingrímur, lést af slysför-
um þann 25. júlí 1977. Margrét tók
virkan þátt í félagsstarfi eldri borg-
ara, safnaðarstarfi Dómkirkjunnar
og stuðningsaðstoð Rauða kross Ís-
lands auk heimilishjálpar, svo lengi
sem heilsan leyfði. Hún bjó síðustu
æviár sín á Hrafnistu í Reykjavík,
þar sem hún lést 27. ágúst sl.
Útför Margrétar fer fram frá
Dómkirkjunni í dag, 4. september,
og hefst athöfnin kl. 15.
Meira: mbl.is/minningar
þeir eru: 1) Jón Magn-
ús, f. 1940, d. 2007.
Hann var kvæntur
Ellu G. Nielsen en þau
slitu samvistum. Börn
þeirra: 1) Súsanna
Mary, f. 1961. 2) Eva
Margrét, f. 1962. 3)
Jan Steen, f. 1963. 4)
Reynir Harald, f.
1967. 5) Jón Stein-
grímur, f. 1970.
Seinni eiginkona Jóns
Magnúsar er Guðrún
Hugborg Mar-
inósdóttir. Börn
þeirra: 1) Ása Gróa, f. 1977. 2) Fjóla,
f. 1979, d. 1979. 3) Þórir, f. 1982.
Fósturdóttir Jóns Magnúsar er
Rósa Jónasd., f. 1971 sem Guðrún
átti áður. 2) Helgi Hólmsteinn, f.
1944, kvæntur Valgerði Halldórs-
dóttur, börn þeirra: 1) Halldór, f.
1965, 2) Margrét Gróa, f. 1967. 3)
Heiðrún, f. 1970 4) Steingrímur, f.
1978. 5) Friðrik, f. 1981. 3) Þor-
steinn, f. 1947. Hann var kvæntur
Sigríði Önnu Þorgrímsdóttur en
þau slitu samvistum. Börn þeirra: 1)
Aðalheiður Lind, f. 1966. 2) Stein-
unn Björk, f. 1970. 3) Steingrímur
Jón, f. 1975. 4) Skapti, f. 1977. 5)
Margrét, f. 1977. 4) Guðjón, f. 1949.
Hann var kvæntur Björgu Þor-
Í dag þegar ég kveð tengdamóð-
ur mína, Margréti Hjartardóttur,
sem varð 96 ára í júlí sl., langar
mig með örfáum orðum að þakka
henni fyrir samfylgdina, sem orðin
er löng. Ég var unglingsstúlka þeg-
ar ég kynntist Helga og kom inn í
fjölskylduna og tóku Margrét og
Steingrímur mér afar vinsamlega
og reyndust þau mér, sem tengda-
dóttur, alla tíð einstaklega vel.
Margrét fæddist á Skarði á
Skarðströnd árið 1913. Foreldrar
hennar voru Ása Egilsdóttir yngri,
sem ólst upp á Þorbergsstöðum í
Laxárdal og Hjörtur Jónsson frá
Barmi á Skarðsströnd. Margrét
var þriðja barn þeirra hjóna, en
fyrir átti Ása soninn Kristján, sem
ólst upp á Þorbergsstöðum. Þau
hjón voru í vinnumennsku á Skarði
þegar Margrét fæðist og var henni
komið í fóstur í Purkey á Breiða-
firði. Gömul vinkona Möggu, eins
og við kölluðum Margréti, Lóa á
Stakkabergi sagði mér að sér hefði
ætíð verið minnisstætt, þegar hún
sem krakki fylgdist með þegar far-
ið var með Möggu, aðeins sex vikna
gamla, á hestum niður Dagverð-
arnesland og út í Purkey til fóstur-
foreldranna, þeirra Jóns Jónssonar
eldri, bónda í Purkey og konu hans
Helgu Finnsdóttur.
Magga ólst upp hjá góðu fólki í
Purkey og eins og hún sagði sjálf,
þá hafði hún alla tíð verið umvafin
kærleika og ástúð. Helga Hólmfríð-
ur, fóstursystir hennar, þá um tví-
tugt, reyndist henni besta vinkona
og systir og voru ávallt miklir kær-
leikar milli þeirra. Þegar Margrét
var fjögurra ára var faðir hennar á
vertíð á Suðurnesjum og fórst hann
með mótorbátnum Nirði frá Njarð-
vík í febrúar árið 1918.
Magga var í Purkey fram undir
tvítugt en flutti þá til Reykjavíkur
og fór í vist hjá þeim heiðurshjón-
um, Gróu Árnadóttur og Þorsteini
Jónssyni bankastarfsmanni og rit-
höfundi, er skrifaði undir skálda-
heitinu Þórir Bergsson. Frá þeim
tíma var hún ein af fjölskyldu
þeirra hjóna. Tengdaforeldrar mín-
ir, Magga og Steingrímur, bjuggu
síðan allan sinn búskap í sama húsi
og þessi mætu hjón, nánast sem ein
fjölskylda. Þegar drengirnir ólust
upp reyndust Gróa og Þorsteinn
þeim sem besti afi og amma.
Tengdamóðir mín var falleg og
glæsileg kona, hún var heilsteypt
og jákvæð manneskja og tel ég að
hófsemi og nægjusemi í öllu, eink-
um að því er snéri að henni sjálfri,
hafi verið hennar aðalsmerki. Það
var henni mikið áfall þegar Stein-
grímur lést af slysförum 1977. Þá
sýndi hún hversu sterkur persónu-
leiki hún var og kjarkmikil kona,
sem sótti allan sinn styrk í að
hjálpa öðrum og vinna að góðum
málefnum.
Magga var mikil húsmóðir á sínu
fallega heimili og hugsaði vel um
stórfjölskylduna. Á hátíðisdögum,
jólum eða við önnur tækifæri, voru
haldnar fjölmennar fjölskylduveisl-
ur.
Hún lagði mikla rækt við sitt fólk
og sýndi unga fólkinu alltaf mikinn
áhuga og fylgdist vel með hvernig
þeim gekk og var stolt af þeim.
Að lokum kveð ég elskulega
tengdamóður mína með þakklæti
fyrir alla þá hlýju og vinsemd sem
hún sýndi mér og fjölskyldu minni
alla tíð.
Blessuð sé minning hennar
Valgerður Halldórsdóttir.
Elsku amma á Báró, við kveðjum
þig nú með söknuði í hjarta. Nú ert
þú farin til afa. Við erum þakklát
fyrir að hafa átt þig sem ömmu og
fengið að vera samferða þér, eftir
sitja margar góðar minningar. Það
var alltaf gaman að koma í heim-
sókn til þín, amma. Fá að sitja hjá
þér og spjalla við þig, þú hafðir
alltaf mikinn áhuga á að heyra
hvað hafði drifið á daga okkar. Það
kom okkur líka alltaf jafn mikið á
óvart hvað þú mundir vel hvað við
vorum að fást við hverju sinni. Í
hvert skipti sem við komum í heim-
sókn þá spurðum við okkur af
hverju við kæmum ekki oftar í
heimsókn því við fórum alltaf frá
þér með gleði í hjarta. Þú hafðir
svo góða nærveru, varst alltaf svo
góð og vildir öllum svo vel.
Okkur er það sterkt í minni þeg-
ar þú bauðst okkur heim í reyktar
svínakótelettur. Enn þann dag í
dag höfum við ekki fengið eins góð-
ar svínakótelettur og þú eldaðir
fyrir okkur þá. Ást þín og kær-
leikur hefur án efa fylgt þeirri
uppskrift.
Það var alltaf hægt að treysta á
að fá hreinskilið álit frá þér, amma.
Þú hafði líka alltaf skoðun á hlut-
unum og það var skemmtilegt hvað
þú tókst alltaf sérstaklega vel eftir
því hvernig við litum út. Hvort sem
þér fannst við hafa grennst, fitnað
eða annað þá lést þú það ávallt í
ljós. Þegar þú hrósaðir okkur þá
vissum við líka að það var ósvikið
hrós.
Elsku amma á Báró, þú munt
alltaf vera í hjarta okkar. Takk
fyrir að hafa alltaf verið svona góð-
hjörtuð og yndisleg. Við söknum
þín en vitum að þú ert komin til afa
þar sem þér líður vel.
Margrét Guðjónsdóttir,
Berglind Guðjónsdóttir
og Steingrímur Jón
Guðjónsson.
Amma var í miklu uppáhaldi hjá
okkur systrunum. Hún bjó á Báru-
götunni stærstan hluta ævi sinnar
og var aldrei kölluð annað en
amma á Báró af barnabörnum sín-
um. Það var alltaf gaman að heim-
sækja hana og hún tók á móti öll-
um með hlýju og brosi.
Frændsystkinahópurinn var
mjög stór og skrautlegur og var
öllum alltaf velkomið að gista. Oft
var glatt á hjalla og var heimili
hennar eins og ævintýraheimur
fyrir okkur systurnar.
Margar skemmtilegar minning-
ar koma upp í hugann þegar við
hugsum til baka um ömmu í stóra
húsinu á Bárugötunni. Við munum
til dæmis eftir því þegar við stál-
umst í sparipúðana hennar og not-
uðum þá sem sleða niður brattan
stigann heima hjá henni. Amma
þóttist ekkert vita þótt þetta væri
auðvitað harðbannað.
Annað sem kemur í hugann er
fatahengið á ganginum sem var
með stórum og þungum flauels-
gardínum. Þar voru settar upp ófá-
ar leiksýningar fyrir ömmu og
mikið var rætt um það hver fengi
að draga gardínurnar frá og fyrir.
Í kringum þessar leiksýningar var
mikil gleði og við hlógum og
skemmtum okkur öll konunglega.
Amma var mjög trúuð og fór
með okkur í sunnudagaskólann þar
sem við lærðum bænir sem hún lét
okkur alltaf fara með á kvöldin.
Við viljum kveðja hana með bæn
sem er í miklum metum hjá okkur.
Vertu yfir og allt um kring
með eilífri blessun þinni,
sitji Guðs englar saman í hring
sænginni yfir minni.
(Sig. Jónsson frá Presthólum.)
Aðalheiður Lind og Steinunn.
Í dag kveð ég ömmu mína, Mar-
gréti Hjartardóttur eða ömmu á
Báró, eftir langa og farsæla ævi.
Margar minningar koma upp í
hugann einkum frá bernskuárun-
um en við systkinin vorum svo lán-
söm að alast upp í nágrenni við
ömmu og afa. Það var mikill sam-
gangur á milli heimilanna og oft
hjóluðum við systkinin á Bárugöt-
una sem var vel staðsett gagnvart
miðbænum og voru þá hjólin alltaf
skilin eftir þar á meðan farið var
að erinda niður í bæ. Það var alltaf
tekið hlýlega á móti okkur þegar
við komum í heimsókn og oftar en
ekki voru nýbakaðar pönnukökur
eða annað bakkelsi á boðstólum.
Ég minnist líka matar- og kaffi-
boðanna á sunnudögum að
ógleymdum jólaboðum og öðrum
tilefnum þar sem stórfjölskyldan
kom saman.
Amma helgaði líf sitt heimili
sínu og fjölskyldu. Hún hafði gam-
an af hannyrðum, bæði að sauma
út og prjóna og fengum við barna-
börnin að njóta þess á haustdögum
þegar amma birtist með vettlinga
og sokka í margs konar litum fyrir
veturinn. Amma var trúrækin kona
og starfaði um árabil í kvenfélagi
Dómkirkjunnar í Reykjavík þar
sem hún vann óeigingjarnt starf og
lét margt gott af sér leiða og var sá
félagsskapur henni mikilvægur.
Það var mikið áfall fyrir ömmu
og okkur öll þegar afi Steingrímur
lést af slysförum sumarið 1977 en
þá var amma á besta aldri. Þau
voru einstaklega falleg og samhent
hjón þar sem sambandið einkennd-
ist af væntumþykju og virðingu.
Eftir að amma varð ein dvaldi hún
oft heima hjá okkur á Hagameln-
um og ég man hvað mér fannst
notalegt að hafa hana hjá okkur og
geta spjallað fram eftir kvöldi þeg-
ar allt var komið í ró.
Við amma vorum mjög samrýnd-
ar alla tíð. Hún var ákaflega glæsi-
leg kona með þykkt og mikið hár,
fallegan svip, blítt augnaráð og
hlýtt faðmlag. Ég var afar stolt af
því að vera nafna hennar og Gróu
sem var henni ávallt svo kær. Við
amma nutum þess að spjalla saman
um allt milli himins og jarðar en
hin síðari ár ræddum við oft og iðu-
lega saman í síma og skipti þá
engu þótt aldursmunur væri mikill.
Amma hafði gaman af því að heyra
spaugilegar sögur úr daglegu lífi
og ómar enn í huga mér glettinn
hlátur hennar. Hún var góður
hlustandi og á sinn stillta, einlæga
og jákvæða hátt veitti hún ótrúleg-
an styrk. Amma var einstaklega
þakklát og átti auðvelt með að
samgleðjast öðrum og hugsaði um-
fram allt um velferð fjölskyldu
sinnar.
Amma var svo lánsöm að vera
heilsuhraust alla ævi og gat fylgst
með öllu því sem við fjölskyldan
tókum okkur fyrir hendur allt fram
á síðasta dag. Hún var ákaflega
stolt af strákunum sínum og talaði
oft um hversu vel þeir hefðu reynst
henni í gegnum árin. Ég kveð
ömmu mína með söknuði og þakk-
læti í huga fyrir allar yndislegu
samverustundirnar sem við höfum
átt saman í gegnum árin og þá
hlýju og vinsemd sem hún sýndi
fjölskyldu minni alla tíð.
Er sárasta sorg okkur mætir
og söknuður huga vorn grætir
þá líður sem leiftur úr skýjum
ljósgeisli af minningum hlýjum.
(H.J.H.)
Margrét Gróa Helgadóttir.
Nú þegar hún Margrét Hjartar-
dóttir, „amma á Báró“, er farin er
hugur minn fullur þakklætis fyrir
það lán að hafa verið henni sam-
ferða í lífinu. Við kynntumst fyrst
árið 1972 og hægt og rólega þróuð-
ust þau kynni þannig að úr varð
traust vinátta sem aldrei bar
skugga á. Hún var tengdamóðir
mín í tuttugu ár, stórglæsileg kona
og amma barnanna minna og alltaf
með þeirra hag í huga, fylgdist vel
með lífi þeirra og var til staðar fyr-
ir þau. Á sinni löngu og viðburða-
ríku ævi hefur gefið á bátinn inn á
milli eins og gengur en með sínu
ljúfa, hreinskilna viðmóti bræddi
hún allra hjörtu og stóð allt af sér.
Upp í hugann koma myndir af
frásögnum hennar, hún sem reifa-
barn flutt í fóstur út í Purkey þegar
fjölskyldan tvístrast eftir að heim-
ilisfaðirinn drukknar, dagurinn
þegar hún hittir móður sína fyrst,
þá orðin stálpuð stúlka, þegar hún
kynnist systkinum sínum sem full-
orðin kona og ótal margt fleira sem
ekki verður nefnt hér en situr eftir
í minningunni. Beinskeyttar en
græskulausar athugasemdir henn-
ar um menn og málefni hafa oft
kitlað hláturtaugarnar og þeirra
verður saknað. Þegar stormasamt
hefur verið í mínu lífi þá var það
fyrst og fremst hún sem reisti við
trú á hið góða í mannfólkinu, bara
með því að vera þarna svo fordóma-
laus, aldrei í sæti dómarans, elsk-
andi sitt fólk og æðrulaus. Fram á
síðasta dag gaf hún mér þær gjafir
að ganga léttfættari og bjartsýnni
af fundum okkar. Hún var engri lík
og lifir svo sannarlega áfram með
okkur.
Björg.
Sumir segja að lífið skiptist niður
í kafla, rétt eins og í bók. Sum rit-
verk eru gefin út í einni bók og önn-
ur í nokkrum bindum. Mér líður
eins og ég sé að ljúka við eitt veg-
legt bindi í mínu lífi og er komin
með kvíða fyrir því að byrja næsta.
Það sem gerir þetta ókláraða bindi
svona sérstakt er hvað amma kem-
ur mikið við sögu, því þær voru
margar góðar stundirnar hjá okkur
saman. Ég er þakklátur í bland við
væntumþyggju þegar nafnið Mar-
grét Hjartardóttir eða amma á
Báró ber á góma. Þær eru óteljandi
góðu minningarnar sem streyma
um kollinn, t.d. rétt í þessu var ég
að hugsa til þess þegar amma, ég
og fleiri frændur og frænkur fórum
saman í sunnudagaskólann í Dóm-
kirkjunni vetur eftir vetur, sungum
saman, lituðum biblíumyndir og
lékum okkur saman. Eftir það var
farið heim til ömmu í hádegismat
og smákökur. Amma átti jú alltaf
smákökur í rauða kistlinum í milli-
gangnum á Bárugötunni. Ég gæti
haldið endalaust áfram. Ég ætla þó
að enda þessa kveðju til þín amma á
að láta litla rímu fylgja með, hún
var í miklu uppáhaldi hjá þér því
hún er úr gömlu afmæliskorti frá
mér til þín.
Amma á Báró mín
er amma Magga mín …
Hún er fögur
því henni er það mikið mál …
að vera mögur
Hún er sólin er alltaf skín
enda er hún nær alltaf fín …
Hún er hin eina sanna.
Amma Magga á Báró mín.
Kveðja.
Jón Helgi Sigurðsson.
Við kveðjum í dag mæta konu,
Margréti Hjartardóttur, eða ömmu
á Báró eins og hún var ávallt kölluð
í fjölskyldunni. Það er margt sem
kemur upp í hugann en þó fyrst og
fremst söknuður, þakklæti og
margar góðar minningar. Amma
var afar glæsileg kona, dagfarsprúð
og það var mikil reisn yfir henni
hvar sem hún fór. Hún fylgdist vel
með þjóðmálum, var staðföst og
hafði ákveðnar skoðanir á hlutun-
um. Amma tileinkaði sér heilindi,
traust og umburðarlyndi í öllum
samskiptum í sínu daglega lífi.
Margrét Hjartardóttir
Innilegar þakkir til allra sem sýndu okkur samúð og
hlýju við andlát ástkærs eiginmanns míns, föður
okkar, tengdaföður, afa og langafa,
BJARNA BENTSSONAR
fyrrv. yfirverkstjóra hjá Flugmálastjórn,
Digranesvegi 80,
Kópavogi.
Unnur Jakobsdóttir,
Bent Bjarnason, Helga Helgadóttir,
Anna Þórdís Bjarnadóttir, Stefán R. Jónsson,
Jakob Bjarnason, Þóra Kristín Vilhjálmsdóttir,
barnabörn og barnabarnabörn.