Fréttablaðið - 13.10.2012, Qupperneq 22

13. október 2012 LAUGARDAGUR22
kjördæmi og vorum þar langstærst. Ég
held að það sé samhengi þarna á milli.“
Flestar reyndustu þingkonurnar
eru að hætta í vor. Ásta Ragn heiður
Jóhannesdóttir hefur ekki gefið upp
hvað hún ætlar að gera en allar aðrar
sem komu inn fyrir aldamót eru á
útleið. Á meðan er fjöldi karla sem
hefur setið miklu lengur og vill sitja
áfram. Finnst þér þetta segja eitthvað
um pólitíska umhverfið?
„Já, og mér finnst ágætt að þetta sé
dregið fram. Talandi um Ástu Ragn-
heiði; hún hefur staðið sig gríðarlega
vel, hún hefur tekið erfiðar ákvarðan-
ir – ákvarðanir sem ég hef ekki alltaf
verið sátt við – en hún hefur staðið sig
vel sem þingforseti. Af hverju ætti hún
að hætta frekar en Össur, Ögmundur
eða Steingrímur J.? Það er einhvern
veginn eins og líftími kvenna í pólitík
sé styttri, fyrir utan undantekninguna
sem er Jóhanna Sigurðardóttir.
Margt má um Jóhönnu segja og ég
er algjörlega ósammála henni pólitískt,
en hún hefur gert margt ágætlega fyrir
hönd kvenna þótt mér finnist hún hafa
klikkað sem forystumaður í ríkisstjórn
varðandi jafnréttismálin. Hún er samt
búin að sýna fram á að konur geti líka
verið lengi í pólitík, sem er gott, en hún
er undantekning.
Það er eins og það sé minni þolin-
mæði gagnvart því að konur séu til
lengri tíma í pólitík en gagnvart körl-
um.“
Þorgerður segir að svo virðist sem
flokkurinn sé loksins að komast yfir
það tímabil að vera „einnar konu flokk-
ur“. Nú séu konur mjög afgerandi á
flestum sviðum hans. „Það er gömul
saga og ný að það er önnur umræða um
konur í pólitík en karla. Allt frá því að
það sé enn talað um útlit og fatasmekk
kvenna en eitthvað allt annað sem teng-
ist körlunum. Þetta er enn rosalega
hallærislegt en ég bind miklar vonir
við að þetta sé að breytast.“
Umræðan hefur verið erfið
Nú er hálft þriðja ár frá því að um-
ræðan um fjármál þín stóð sem hæst.
Finnst þér þetta eftir á að hyggja hafa
verið skiljanleg viðbrögð eða var þetta
ómakleg umræða?
„Mér er minnisstætt það sem Guðni
Th. Jóhannesson sagði strax eftir
hrunið: að nú rynni upp tími sem við
myndum í framtíðinni ekki vera neitt
sérstaklega stolt af sem þjóð. Ég held
að margt hafi verið skiljanlegt og eðli-
legt – reiði, uppbrot, ýmislegt – en að
margt hafi líka verið óskiljanlegt. Ég
held að það sé ekki tímabært að vera
með sleggjudóma eða mat á sögunni
núna en eitt af því sem mér hefur verið
hugleikið gegnum þennan ólgusjó og
má ekki bregðast í íslensku sam félagi
er réttarríkið og grundvallarreglur
þess. Ég vona að sagan muni sýna að
þó að við höfum stundum verið á ystu
mörkum þá höfum við ekki farið yfir
þessa línu sem er gullvæg í borgara-
legu samfélagi sem kennir sig við
mannréttindi.“
Þorgerður er meðal annars að hætta
á þingi vegna fjölskyldu sinnar.
„Eitt af því sem ekki bara konur
í pólitík heldur karlar líka upplifa
er endalaust samviskubit yfir því að
vera ekki heima – að ná stundum ekki
í afmæli og á aðra viðburði á vegum
fjölskyldunnar. Eitt það erfiðasta sem
maður upplifði þegar maður var kom-
inn á fullt í pólitíkina var þegar eitt
barnanna vaknaði á nóttunni og kallaði
ekki lengur „mamma“ heldur „pabbi“.
Það eru þessi litlu atriði sem á endan-
um vega þungt.
Að sjálfsögðu hefur umræðan í
tengslum við Sjálfstæðisflokkinn,
mig og mína fjölskyldu verið erfið –
það er ekki spurning. Á sama tíma á
árinu 2008 komu upp erfiðleikar með
eitt barnanna minna og það er eitthvað
sem ég þurfti að yfirvinna sálrænt – að
læra að lifa með því að eiga fatlað barn.
Það gerir enginn ráð fyrir öðru en að
eignast heilbrigt barn og nú þarf ég að
læra á kerfið, fyrst og fremst barnsins
vegna. Ég veit eitt og annað um kerfið,
en ég þarf að læra á það eins og aðrir.
Þegar maður hugsar um mengi allra
þessara hluta, þessa mósaíkmynd, og
þarf að glíma bæði við ákveðið mótlæti
í vinnunni og að sumu leyti í fjölskyld-
unni, þá held ég að maður verði þegar
upp er staðið að hugsa aðeins meira um
fjölskylduna. Manni finnst maður ekki
hafa gert nóg. Ég held að á meðan ég
er í stjórnmálum fái fjölskyldan mín
ekki það andrými sem hún þarf á að
halda og þess vegna stíg ég til hliðar –
að minnsta kosti um tíma.“
Að minnsta kosti um tíma seg-
irðu. Þú heldur því opnu að þú munir
hugsan lega snúa aftur í stjórnmál?
„Eitt af því sem ég er búin að læra í
stjórnmálum er að vera ekki með nein-
ar digrar yfirlýsingar. Ég get ekki úti-
lokað það og sagt: „Nei, ég ætla aldrei
að koma aftur.“ Ég hef óbilandi áhuga
á pólitíkinni en það er síðan annað mál
hvernig ég mun beita mér. Það getur
vel verið að ég muni gera það með ein-
hverjum hætti á öðrum vígstöðvum.“
Kjánaskapur SUS
Þú líktir hluta Sjálfstæðisflokksins og
Framsóknarflokksins við bandarísku
Teboðshreyfinguna í þættinum Klink-
inu á Vísi á dögunum. Til hvaða fólks
ertu að vísa og í hvaða málum finnst
þér þetta birtast?
„Í kjölfarið komu svo nokkrir frá
VG og sögðu að það væri líka teboðs-
hreyfing innan þeirra raða. Það er ekk-
ert hægt að tiltaka einhverjar sérstakar
persónur. Það sem ég er að tala um eru
þessar öfgar, hvar sem er. Það er eins
og ysti kanturinn alls staðar sé ráðandi.
En ég trúi því að innan allra þessara
flokka sé miklu stærri kjarni, upp til
hópa frjálslynt fólk sem vill umræðu og
þorir að segja hug sinn.“
Þorgerður nefnir fund áhrifafólks
úr stjórnmálum og viðskiptalífi um
Evrópu mál sem haldinn var í síðustu
viku. Hann sé skýrt merki um að fólk
geti sameinast um tiltekin málefni
þvert á flokka.
„Og öðruvísi mér áður brá þegar
kemur að flokknum mínum. Hann hefur
Ég hef þá
skoðun að
það eigi að
vera kona
í forystu
flokksins. Ég
nenni ekki
að hlusta á
þessa frasa
um að kynið
skipti ekki
máli af því
að við eigum
bara að líta á
hæfi einstak-
linganna.
Þ
orgerður Katrín Gunnars-
dóttir lýsti því nýverið
yfir að hún hygðist hætta
á þingi í vor eftir fjórtán
ára stjórnmálaferil. Hún
segir ákvörðunina hafa
verið mjög erfiða.
„Já, af því að stjórnmálin eru það
skemmtilegasta sem ég hef gert, bæði
sem ráðherra og ekki síður sem þing-
maður. Miðað við allt sem á undan er
gengið væri ég löngu hætt ef mér liði
ekki vel hér. Ég var til í að taka slaginn
en á móti kemur að álagið á fjölskyld-
una hefur verið mikið og þess vegna
þótti mér kominn tími til að stíga til
hliðar.“
Hún nefnir sérstaklega vara-
formanns tíð sína í flokknum, sem
hafi verið einkar gefandi. „Ég vona
að sá sem verður nýr varaformaður
njóti þess jafnvel og ég að vera í þess-
ari stöðu. Það er hrikalega gaman ef
maður er í því með réttu hugarfari.“
Hefurðu skoðun á því hver það á að
vera?
„Ég hef þá skoðun að það eigi að vera
kona í forystu flokksins. Ég nenni ekki
að hlusta á þessa frasa um að kynið
skipti ekki máli af því að við eigum
bara að líta á hæfi einstaklinganna.
Við erum bara komin með svo marg-
ar konur að það er ekki lengur hægt
að tala svona. Mér finnst sárt að sjá á
eftir Ólöfu [Nordal] en ég skil henn-
ar sjónarmið mjög vel. Og við höfum
sem betur fer mikið af frambæri legum
konum til að taka við af henni, til
dæmis Hönnu Birnu [Kristjánsdóttur],
Ragnheiði Elínu [Árnadóttur] og fleiri.
Áttum okkur í guðanna bænum á
því að konur í forystu flokksins eru
gríðar lega mikilvægar. Ég hef bent á
að þegar við fórum í kosningarnar 2007
og unnum stórkostlegan sigur – það er
meira en að segja það að auka fylgi
flokks eftir sextán ára stjórnarsetu
um tæp fjögur prósent – það var að
mínu mati vegna nýrrar forystu annars
vegar og hins vegar þess að konur voru
framarlega á öllum listum. Við feng-
um yfir fjörutíu prósent í Suðvestur-
Líftími kvenna í pólitík er styttri
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir hefur ákveðið að veita fjölskyldu sinni andrými og hætta í stjórnmálum – að minnsta kosti að
sinni. Í samtali við Stíg Helgason útskýrir hún ummæli sín um íslensku teboðshreyfinguna og gagnrýnir tuðandi alþingismenn.
FRAMHALD Á SÍÐU 24
ÞARF AÐ LÆRA Á KERFIÐ Dóttir Þor-
gerðar glímir við einhverfu og ýmsar
hamlanir. Þorgerður segist hafa þurft
að yfirvinna það sálrænt að eignast
barn sem glími við mikla erfiðleika.
FRÉTTABLAÐIÐ/ANTON