Morgunblaðið - 29.11.2012, Blaðsíða 6

6 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 29. NÓVEMBER 2012
ö frandi gjafir
rá Provence
Kringlan 4-12 | s. 577-7040 • loccitane.com
L’Occitane en Provence - Ísland
tö frandi gjafir
FRá PROVENCE
VERBENA
Ilmpoki 35 g - 990 kr. • Sturtusápa 250 ml - 2.230 kr. •
Sápa 100 g - 660 kr. • Húðmjólk 250 ml - 3.630 kr.
Verð áður:7.51
0 k
r.
5.990kr.
GJAFAKASSI
BAKSVIÐ
Baldur Arnarson
baldura@mbl.is
„Við seljum raforku eingöngu til
heildsala og stórnotenda en ekki til
almennings. Þetta hefur engin áhrif
á sölu okkar til heildsölunnar, þar
með talið til Orkusölunnar, Orku-
veitu Reykjavíkur og HS Orku.
Varðandi stóriðjuna þá erum við
með fasta samninga við hana. Hækk-
unin lendir því á Landsvirkjun,“ seg-
ir Hörður Arnarson, forstjóri
Landsvirkjunar, um áhrif verð-
hækkana Landsnets á reksturinn.
Hækkunin nemur 9% til dreifi-
veita, eða almennings, og 20% til
stórnotenda. Er tillaga Landsnets til
Orkustofnunar sú að hækkunin taki
að fullu gildi 1. janúar næstkomandi.
Hörður segir Landsvirkjun hafa
mótmælt hækkuninni.
„Þetta skekkir tekjuskiptingu
Landsvirkjunar og Landsnets. Við
höfum sent inn okkar athugasemdir,
bæði fyrir hækkunina og eftir að hún
var tilkynnt. Við höfum mótmælt
henni og munum gera það áfram.“
Eignahliðin fær meiri tekjur
Spurður út í tekjuskiptinguna vís-
ar Hörður í eldri samninga við stór-
iðjufyrirtækin. Þar hafi ákveðinn
hluti verið eyrnamerktur raf-
orkuflutningi og annar hluti raf-
orkuframleiðslu. Með hækkuninni
fái eignir sem tilheyri flutningshlið-
inni mun meiri tekjur en eignir sem
taki þátt í raforkuframleiðslunni.
„Það verður því þónokkur munur
á tekjuskiptingunni. Á henni var
nokkur munur áður en nú eykst
hann enn frekar. Stór hluti af tekj-
unum verður látinn fylgja flutnings-
hlutanum í stað þess að halda í svip-
aða skiptingu milli flutnings og
framleiðslu, líkt og við töldum eðli-
legt,“ segir Hörður.
Spurður hvaða áhrif þetta hafi á
arðsemi Landsvirkjunar segir Hörð-
ur það flækja málið að Landsnet sé
hluti af samstæðu Landsvirkjunar;
eignarhluturinn er 64,73%.
„Hækkunin hefur því ekki mikil
áhrif á samstæðuna en þetta hefur
áhrif á áform um að skilja algerlega
á milli fyrirtækjanna. Það verður
erfiðara með þessu móti. Það kemur
m.a. til af lánasamningum.“
Sýna álverunum lítinn áhuga
Þorsteinn Víglundsson, fram-
kvæmdastjóri Samáls, Samtaka ál-
framleiðenda, segir stjórnvöld ekki
sýna álfyrirtækjunum velvilja.
„Öll álfyrirtækin hér á landi hafa
lýst yfir áhuga á stækkunum.
Straumsvík hóf í sumar framleiðslu
á verðmætari afurðum og undirbýr
20% framleiðsluaukningu, og við-
ræður standa yfir um framhald
framkvæmda í Helguvík. Þá hefur
Alcoa viðrað ýmsar hugmyndir um
stækkun Fjarðaáls, auk álvers á
Bakka sem hætt var við þar sem
ljóst var að ekki fengist nægt magn
raforku á samkeppnishæfu verði.
Það virðist hins vegar vera and-
staða við frekari uppbyggingu í ál-
iðnaði. Þetta má m.a. sjá í ýmissi
stefnumótun stjórnvalda, svo sem
Orkustefnu og Stefnu um erlenda
fjárfestingu, þar sem skilaboðin hafa
verið að lítt eftirsóknarvert væri að
byggja frekar upp í áliðnaði.“
Skattahækkanir hjálpa ekki
Þorsteinn heldur áfram. „Þá er
ljóst að stjórnvöld eru ekki að stuðla
að uppbyggingu á þessu sviði með
áformum um framlengingu raf-
orkuskatts, þvert á þá samninga sem
gerðir voru við fyrirtækin í orku-
frekum iðnaði fyrir þremur árum.
Það er grafalvarlegt þegar ekki er
hægt að treysta samningum við
stjórnvöld. Slíkt grefur verulega
undan trúverðugleika stjórnvalda
hvað varðar erlenda fjárfestingu hér
á landi. Þá bætir ekki úr skák að
Landsnet hefur boðað 20% gjald-
skrárhækkun á flutningi raforku til
stórnotenda frá næstu áramótum, á
sama tíma og flutningskostnaður
fyrirtækisins hefur lækkað að raun-
gildi um 60% á megavattstund frá
því fyrirtækið hóf starfsemi sína.
Fyrirtækið vísar þar til nýrrar
reglugerðar atvinnuvega-
ráðuneytisins. Það er hins vegar
ljóst að rekstrarkostnaður fyrirtæk-
isins réttlætir ekki þessa hækkun og
raunar hefði verið full innstæða fyrir
lækkun gjaldskrár. Að okkar mati er
hér um óheimila skattheimtu af
hálfu stjórnvalda á orkufrekan iðnað
að ræða. Við höfum ítrekað bent á
það í samtölum við stjórnvöld en
ekki haft erindi sem erfiði. Við höf-
um því neyðst til að kæra þessa
niðurstöðu til úrskurðarnefndar um
raforkumál,“ segir Þorsteinn.
Spurður út í hækkun Landsnets
segir Þorsteinn að þar sem flutn-
ingskostnaður sé innfalinn í flestum
núgildandi raforkusamningum lendi
kostnaðarhækkunin að stærstum
hluta á orkufyrirtækjunum. Annað
gildi um ógerða samninga. Hækkun
raforkuflutnings langt umfram
kostnað sé ekki til þess fallin að auð-
velda gerð nýrra orkusölusamninga.
Torveldar aðskilnað við Landsnet
Morgunblaðið/Brynjar Gauti
Möstur Landsnet hyggst hækka verð á raforkuflutningum um áramót. Landsvirkjun mótmælir hækkuninni.
 Forstjóri Landsvirkjunar segir hækkanir Landsnets flækja tekjuskiptingu á milli fyrirtækjanna
 Samtök álframleiðenda telja hækkun Landsnets „óheimila skattheimtu“  Dragi úr arðsemi
Heimir Snær Guðmundsson
heimirs@mbl.is
Í nefndaráliti meirihluta fjárlaganefndar kemur fram að
nefndin geri breytingartillögur við fjárlagafrumvarpið
sem nemur 7,7 milljörðum til hækkunar gjalda. Jafn-
framt að gert sé ráð fyrir 1,3 milljarða halla á A-hluta
ríkissjóðs en áður var gert ráð fyrir 2,8 milljarða halla.
Verkefnin sem þyngst vega eru vegna fjárfestingar-
áætlunar ríkisstjórnarinnar. Gjaldheimildir hennar
vegna hækka um 5,6 milljarða.
Í nefndarálitinu segir einnig að lagt sé til að veita
500 milljóna stofnframlag til stofnunar græns fjárfest-
ingasjóðs. Meðal verkefna í fjárfestingaáætlun eru einn
milljarður vegna fangelsisbyggingar á Hólmsheiði, 800
milljónir vegna byggingar Húss íslenskra fræða, 500
milljónir vegna Náttúruminjasafns, 463 milljónir vegna
Vestmannaeyjaferju og 500 milljóna framlag til Fram-
kvæmdasjóðs ferðamannastaða til að standa undir mark-
miðum sem sjóðnum er gert að vinna að.
Landspítali fær meira til tækjakaupa
Aðrar hækkanir á gjaldahlið eru af ýmsum toga og
segir í nefndarálitinu að sérstakar ákvarðanir um út-
gjöld vegi þar þyngst, samtals 2,2 milljarðar. Þar ber
hæst að framlag vegna tækjakaupa á Landspítala og
Fjórðungssjúkrahúsinu á Akureyri hækkar um 600
milljónir og verður samtals rúmlega milljarður. Þá er
gerð tillaga um 325 milljóna hækkun á framlagi til stuðn-
ings rekstri framhaldsskólanna.
Þá segir í nefndarálitinu að breyttar forsendur kalli
á 2,2 milljarða hækkanir. Þar af er einn milljarður vegna
hækkunar lífeyrisskuldbindinga og 785 milljónir til
sjúkratrygginga vegna S-merktra lyfja.
Fjármálaráðuneyti hefur endurmetið tekjur næsta
árs og byggjast tillögur til hækkunar tekna alfarið á því
mati. Arðgreiðslur úr ríkisfyrirtækjum og bönkum eru
áætlaðar 13,5 milljörðum hærri en upphaflega var gert
ráð fyrir. Munar þar mest um áætlaðan arð frá Lands-
banka Íslands.
Skattar á tekjur og hagnað hækka um 4,8 milljarða
skv. áætlunum. Hinsvegar verða vaxtatekjur 4,1 millj-
arði króna lægri. Þá eru tekjur vegna innheimtu trygg-
ingargjalda nú áætlaðar 1,5 milljörðum lægri en áður var
ráðgert.
Leggja til 7,7 milljarða
hækkun á útgjöldum
 Tekjur aukast á móti og halli verður 1,3 milljarðar
Morgunblaðið/Ómar
Heilbrigði Tillögurnar ganga m.a. út á að auka framlög
vegna tækjakaupa á spítölum um 600 milljónir króna.
„Landsnet virðist rökstyðja hækk-
unina með því að eiginfjár-
hlutfallið sé lágt og að félagið
þurfi meiri tekjur til að standa
undir rekstri. Okkur finnst þetta
hins vegar illa rökstutt. Við teljum
að með þessu sé fyrirtækið að
safna alltof miklum peningum og
greiða skuldir sínar alltof hratt
niður,“ segir Ásgeir Margeirsson,
stjórnarformaður HS Orku.
„Orkufyrirtækin geta ekki velt
hækkuninni út í verðlagið til stór-
notenda enda er verðið bundið í
samninga. Þetta eru einfaldlega
auknar álögur á orkufyrirtækin.
Eina leið
orkufyrirtækj-
anna til þess
að ná hækk-
uninni til baka
er að hækka
verð á seldri
raforku, þ.e.
verð á raforku
á smásölu-
markaði til
annarra fyrir-
tækja og heimila. Það eru allar lík-
ur á að þetta dragi úr arðsemi
orkufyrirtækjanna og þrýsti á
verðhækkanir á almennri raforku.“
Fer út í raforkuverðið
VIÐBRÖGÐ HS ORKU
Ásgeir
Margeirsson.