Morgunblaðið - 03.07.2013, Qupperneq 17

Lesa má aldur
lunda úr gróp-
unum í gogg-
um þeirra
fyrstu fimm ár
ævinnar.
Breytingar á
grópunum
segja til um
aldur lund-
anna. Eftir að
lundinn nær
fimm ára aldri
verður lítil
breyting á
goggnum og
ekki hægt að
nota hann til
að lesa aldur
fuglsins eftir
það.
Meðfylgj-
andi myndir
eru úr viðauka
við BS-ritgerð
Árna Ásgeirs-
sonar líffræð-
ings um varp-
vistfræði lunda
á Breiðafirði.
Myndirnar eru
birtar með
hans leyfi.
Lundar á
fyrsta ári
koma yfirleitt
ekki á heima-
slóðirnar.
Goggar
tveggja ára
lunda eru auð-
þekktir því
þeir eru þrí-
hyrningslaga og með hálfa gróp.
Þriggja ára hafa lundarnir fengið
kúptari gogg og eina og hálfa gróp,
mjóa og breiða.
Fjögurra ára lundi er með tvær
mjóar grópir.
Fimm ára er hann með tvær og
hálfa gróp, tvær mjóar og hálfa
breiða.
Eldri en fimm ára lundi er með
þrjár grópir, allar mjóar.
Árgrópir
Tveggja ára lundi.
Þriggja ára lundi.
Fjögurra ára lundi.
Fimm ára lundi.
Eldri en fimm
ára lundi.
FRÉTTIR 17Innlent
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 3. JÚLÍ 2013
ford.is
Ford Fiesta Trend 5 dyra, 1,0i bensín 65 hö, beinskiptur. Eldsneytisnotkun í blönduðum akstri 4,3 l/100 km. Losun koltvísýrings CO2 99 g/km., fær frítt í stæði í Reykjavík í 90 mín. í senn.
Ford Fiesta Titanium 5 dyra, 1,6i bensín 105 hö, sjálfskiptur. Eldsneytisnotkun í blönduðum akstri 5,9 l/100 km. Losun koltvísýrings CO2 138 g/km. Tökum allar tegundir bíla upp í nýja.
Brimborg og Ford áskilja sér rétt til að breyta verði og búnaði án fyrirvara. Útbúnaður og gerð getur verið frábrugðin mynd í auglýsingu.
BEINSKIPTUR FRÁ
SJÁLFSKIPTUR FRÁ
FORD FIESTA
2.390.000 KR.
3.090.000 KR.
KOMDU OG PRÓFAÐU
SJÁLFSAG
T MÁL!
NÝR FORD
FIESTA
VILT’ANN
SJÁLFSKI
PTAN?
MEST SELDA SMÁBÍL Í HEIMI
Guðni Einarsson
gudni@mbl.is
Dr. Arnór Þórir Sigfússon, dýravist-
fræðingur hjá Verkís, leggur til að
lundaveiðimenn í Vestmannaeyjum
fái að veiða lunda til að merkja þá og
taka af þeim myndir og sleppa síðan.
Hann segir að með því geti veiði-
menn haldið við verklagi og þeirri
menningu sem fylgt hefur lundaveið-
unum án þess að ganga á stofninn.
„Það eru ekki líkur á að stofninn
þoli mikla veiði því það hefur ekki
verið nein framleiðsla á ungum und-
anfarin ár,“ sagði Arnór. „Það er
skiljanlegt að menn vilji viðhalda
þekkingu og þeirri menningu sem
tengist lundaveiðunum. Ég tel upp-
lagt að þeir fái að veiða og sleppa. Í
leiðinni geta þeir merkt og eins skoð-
að aldurshlutföll. Það væri fróðlegt
að fylgjast með breytingum á þeim.“
Hægt er að aldursgreina lunda
fyrstu fimm árin á nefgrópum í
goggnum. Þeim fjölgar og þær
breytast með hverju ári fyrstu fimm
ár lundaævinnar. Lundi eldri en
fimm ára er kominn með þrjár gróp-
ir og fjölgar þeim ekki eftir það. Arn-
ór bendir á að ekki er dýrt að taka
myndir af goggunum með stafræn-
um myndavélum til að nota við ald-
ursgreiningu.
Þekking og undirbúningur
Fá þarf leyfi hjá Náttúrufræði-
stofnun Íslands til fuglamerkinga.
Einhverjir lundaveiðimenn hafa
stundað merkingar, en merkingarn-
ar krefjast bæði þekkingar og undir-
búnings. Dr. Guðmundur A. Guð-
mundsson, dýravistfræðingur hjá
Náttúrufræðistofnun Íslands, hefur
umsjón með fuglamerkingum.
„Við afhendum þeim merki sem
við treystum til að merkja,“ sagði
Guðmundur. Hann sagði eftir að
ganga frá reglugerð um fuglamerk-
ingar. Merkingamenn þurfa að
kunna að meðhöndla lifandi fugla og
að merkja þá. Eins þurfa þeir að
skila skýrslum um merkingarnar.
Merkin eru dýr, gerð úr ryðfríu stáli
og með hlaupandi kennitölum. Að-
ferðirnar læra nýliðar af reyndum
merkingamönnum og hafa gjarnan
verið þeim til aðstoðar og lært hand-
brögðin þannig.
Guðmundur sagðist frekar sjá fyr-
ir sér að reyndir merkingamenn
færu með lundaveiðimönnum og
merktu fremur en að merkjum yrði
dreift til margra nýliða. Slíkt sam-
starf hefði verið stundað um árabil.
Veiði, merki og sleppi lunda
 Nýstárleg tillaga gerir lundaveiðimönnum kleift að viðhalda veiðimenningu og
þekkingu án þess að ganga á lundastofninn  Stuðlar að aukinni gagnasöfnun
Morgunblaðið/RAX
Lundaveiði í Ystakletti Lundinn er háfaður lifandi og því auðvelt að merkja hann og mynda og sleppa síðan aftur.
Lundi var lengi mest merkta fuglategundin á Ís-
landi. Merktur var 75.781 lundi frá upphafi fugla-
merkinga á Íslandi 1921 til ársloka 2011. Óskar J.
Sigurðsson, fyrrverandi vitavörður á Stórhöfða í
Vestmannaeyjum, á heimsmet í fuglamerkingum
og hefur merkt tugi þúsunda lunda.
Í fyrra fóru snjótittlingar fram úr lundanum og
eru nú mest merkta fuglategundin á Íslandi og
lundinn kominn í annað sætið. Búið er að merkja
rúmlega 76 þúsund snjótittlinga að sögn dr. Guð-
mundar A. Guðmundssonar.
75.781 lundi merktur til 2012
SNJÓTITTLINGUR ER ORÐINN „MERKTASTI“ FUGL ÍSLANDS
Guðmundur A.
Guðmundsson