Þjóðlíf - 01.05.1991, Blaðsíða 20

Þjóðlíf - 01.05.1991, Blaðsíða 20
ERLENT;. útgjöldum þeirra, gjaldþrotið blasir hvar- vetna við, atvinnuleysið gæti verið komið upp í 50 prósent fyrir áramót. En samt er afskaplega rólegt í Leipzig og Dresden — líka kringum 1. maí. Fyrir hálfum mánuði var aftur mótmælt í miðbænum á mánu- degi en núna virtist enginn hafa til þess döngun. Mér var sagt að það væri dýrt að skipuleggja mótmælin, útvega nauðsyn- lega hluti, hljóðkerfi handa ræðumönn- um, prenta kynningarplaköt og dreifa o.s.frv. Menn væru búnir að gefast upp í bili. Kannski myndi samt allt byrja aftur seinna. Já, Leipzig er rólyndisleg borg, hún var lítið sprengd í stríðinu og þar eru gamlar kauphallir á miðbæjartorginu, því rómaða torgi sem varð að undirstöðu bylt- ingarinnar það dramatíska haust '89, þar er einhver fínasta hljómsveit í heimi, Gewandhaus, þar er merkur háskóli sem kommúnistar lögðu fyrrum mikla áherslu á að koma fótunum undir og reistu yfir hann einhverja hæstu háskólabyggingu sem ég hef séð — undir henni er síðan makalaus stúdentaknæpa í niðurgröfnum kjallara sem minnir á helli og þar var líf þótt á mánudagskvöldi væri. Þessi glæsíhús menntagyðjunnar mynda hins vegar áberandi andstæðu við háhýsin í úthverfum borgarinnar, íveru- staði hins almenna þegns kommúnis- mans, ferköntuð og með afar vondri brún- leitri pússningu: slík hús hafa sums staðar verið lýst óíbúðarhæf á síðustu mánuðum sakir efnisgallanna sem núna eru að verða augljósir — sums staðar hafa svalir hrunið undan fótum manna og sums staðar hafa myndast stór göt á veggi á þessu almenna íbúðarhúsnæði. Mánudagskvöld í Leipzig er dauflegt: enginn á ferli, fólk á ekki peninga til að fara út, þögnin er mikil og myrkrið er mikið og næturklúbbarnir tveir eru hálf- tómir þrátt fyrir aðsókn vestrænna kaup- sýslumanna og nokkurra komungra dætra borgarinnar en í Tómasarkirkjunni þar sem Johann Sebastian Bach stjórnaði nýrri kantótu á hverjum sunnudegi er org- anleikari að æfa sig og tónarnir fljóta út úr kirkjunni og eftir öngstrætinu sem liggur meðfram henni: þarna fær maður eitt- hvert stórbrotnasta andríki mannkyns- sögunnar beint í æð og sér Bach með hár- kollu sína og söngdrengi sér við hlið og fiðlunga og pákuþenjara við orgelið stóra og kantötur á brúnum pappír með blautu bleki undir kertaljósi mjóu. Konur hafa farið sérstaklega illa út úr breytingunum í Austur-Þýskalandi. Þær missa vinnuna fyrstar. Áður höfðu 90 prósent kvenna atvinnu en samt óskuðu flestar sér að eignast börn, einungis hálft prósent þeirra vildi það ekki. Ríkið laun- aði mæðrum sérstaklega með 1000 marka greiðslu, það rak ókeypis vöggustofur fyrir börn undir þriggja ára aldri og ókeypis dagheimili fyrir þau eftir það og ef börnin veiktust áttu foreldrar rétt á allt að 10 vikna leyfi á ári á fullum launum. En núna hefur staða kvenna versnað mikið og það er ekki gott að vera miðaldra kona í Austur-Þýskalandi, atvinnuhorfur þeirra ,.1'anui eru klefamir allir ennþá og bekkirnir þunnu og áþeim lágu 60 manns íeinum klefa..." eru afar slæmar en úti á miðri götu í Leip- zig stóð einmitt fölleit en kotroskin mið- aldra kona og veifaði mér, hún spurði hvort mig vantaði gistingu, hún miðlaði herbergjum, núna væri bókamessan og þess vegna allt fullt. Ég tók boðinu, hún vísaði mér á ung hjón sem búa í stórri íbúð í Jugend-stíl húsi í miðborg Leipzig sem þau sögðu mér að þau hefðu gert upp sjálf. Eg spurði ekki hvernig þau hefðu haft efni á því: þau sögðust vera ósköp venjuleg í skoðunum, svona hugsaði ungt fólk í svip- aðri stöðu og þau, þau væru ekkert sér- staklega pólitísk en hefðu trú á Bonn- stjórninni ennþá: samt hafa jafnaðarmenn núna jafnmikið fylgi og kristilegir í nýju fylkjunum — í fyrra var munurinn á flokkunum 20 prósent. I útvarpinu kvartaði kona yfir því að kanslarinn hefði ekki mætt á bókamess- una og í bókabúðinni kvað við sama tón: þar var verið að kynna endurútgefin verk skáldkonu frá Sachsen: hún hét Lene Voigt, var fædd 1891 og dó 1962, hún fang- aði framburð fólksins í héraði sínu og skrásetti, hún orti ljóð um byggðirnar þar og það er ástin á þeim sem núna ræður ríkjum á þessum slóðum, hinar saxnesku ballöður... Weimar er sögufræg borg og raunar sögufrægari en flestar aðrar. Hún er stundum nefnd Skáldaþorpið og ekki að ástæðulausu því þar bjuggu tvö af ást- sælustu skáldum allra tíma: Goethe og Schiller. Og báðir ortu til borgarinnar. Núna er Weimar brún borg, þar eru göt- urnar brúnar, húsin brún og sum hrunin. Samt er Kvennatorgið í miðbænum í góðu standi: þar leigði Goethe sér herbergi ung- ur maður og keypti sér síðar hús, þar tók- ust ástir með honum og Charlotte von Stein og þar kynntist hann líka Christiane Vulpius og eignaðist með henni barn árið 1789: hún var úthrópuð kona sakir laus- ungar í samfélagi Skáldaþorpsins og neyddist þess vegna til að halda sig eink- um innandyra í húsi Goethes á Kvenna- torginu uns þau giftust loks árið 1806. í Weimar skrifaði Goethe meðal ann- arra verka: Fást. Og vinur Goethes, Schiller, skrifaði einnig ýmis stórverka sinna í Weimar, sjónleikina um Maríu Stúart, Ungfrúna frá Orleans og Vilhjálm Tell sem leikhús- stjórinn, Goethe, stjórnaði frumuppsetn- ingu á. Þarna dó Schiller síðan árið 1805, einungis 46 ára gamall. í Weimar var stjórnarskrárþing haldið árið 1919: þar komu saman þjóðkjörnir fulltrúar og sömdu um nýjan samfélags- grundvöll, þar varð stjórnarskráin til, lýð- 20 ÞJÓÐLÍF
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Þjóðlíf

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðlíf
https://timarit.is/publication/1099

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.