Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.03.1978, Síða 15

Tímarit Máls og menningar - 01.03.1978, Síða 15
Adrepur nýja sig sjálft eftir flóknum reglum, kjósa stjórn og samþykkja reikninga, punktum basta. Enn eru þeir sem utan félagsráðsins standa og áhuga hafa á útgáfunni með öllu áhrifalausir. Og þótt þeir geti viðrað hugmyndir sínar hér og þar, þá geta þeir líka reiknað með því að seint eða aldrei taki páfadómur við sér, og allra síst ef bryddað er uppá nýjungum. Smám saman sannfærast þeir svo um að Mál og menning sé fyrirbæri sem komi þeim ekkert við. Og lái þeim hver sem vill. Núverandi skipulag ber í sér dauðann. Þar með er ekki sagt að hann sé yfir- vofandi. Það er alls ekki loku fyrir það skotið að félagið geti haldið í horfinu enn um nokkurt skeið, og eru þó hugsanlegar dánarorsakir fleiri en skipulagið eitt. Ég tæpi hér aðeins á tveim þeim helstu, kapítalismanum og Alþýðubanda- laginu. íslenskur markaður er lítill og setur allri útgáfustarfsemi þröngar skorður. En íslenskur markaður er líka kapítalískur markaður og andsnúinn allri útgáfu sem rekin er af menningarpólitískum ástæðum fremur en gróðavon, ekki síst þeirri sem að einhverju leyti er í andstöðu við kerfið og ríkjandi hugmyndir. En framhjá þessum markaði og lögmálum hans verður ekki komist við nú- verandi aðstæður. Vandinn er því að nýta möguleika hans án þess að samlagast honum. Því fer fjarri að Mál og menning hafi samlagast markaðnum. En félagið stendur nær því nú en í upphafi. Hugmyndafræðilegur drifkraftur þess er ekki jafnsterkur og áður var. Fjárhagsörðugleikarnir hafa óhjákvæmilega kveikt af sér ýmsar spekúlasjónir sem ekki verða beint raktar til hugsjónanna. Umboðs- mannakerfið er ekki svipur hjá sjón miðað við það sem áður var; þetta gerir félagið háðara almennu bóksölukerfi. Samkeppnin hefur harðnað og neytt félagið til að mæta keppinautum sínum á grundvelli sem þeir hafa sjálfir skap- að en er í andstöðu við hugmyndir og tilgang félagsins. Og daglegur rekstur þess er nú í fáu frábrugðinn rekstri venjulegra fyrirtækja (sem á trúlega stærst- an þátt í því að margir höfundar líta orðið á Mál og menningu sem hverja aðra kanabúllu, ekki hótinu betri en einkabraskið spekúlantanna). Hættan er sem sé sú að félagið verði samdauna sínu kapítalíska umhverfi og taki á endanum að gefa út bækur til þess eins að græða á því til að geta gefið út fleiri bækur og grætt ennþá meira og svo framvegis; dæmi eru um slíka þróun hjá hliðstæðum forlögum í öðrum löndum. En þessi hætta verður ekki slitin úr tengslum við hugmyndafræðilega kjölfestu félagsins. Mál og menning er, eins og áður segir, nátengt íslenskri vinstrihreyfingu og þá ekki síst Alþýðubandalaginu. Þessi tengsl eru flóknari en svo að ég greini þar aiia þræði, en sterk eru þau, það hefur reynslan kennt mér. Svo sterk að framtíð Máls og menningar hlýtur að ráðast af þróun flokksins — ef ekkert er að gert. 5
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.