Morgunblaðið - 30.01.2015, Blaðsíða 18

Morgunblaðið - 30.01.2015, Blaðsíða 18
18 FRÉTTIRInnlent MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 30. JANÚAR 2015 BAKSVIÐ Ágúst Ingi Jónsson aij@mbl.is Að mati Landmælinga Íslands vantar góð hæðargögn fyrir um 70% landsins og segir Magnús Guðmundsson, for- stjóri Landmælinga, að mikil þörf sé á nákvæmum gögnum til dæmis af mið- hálendinu. „Það er tímafrekt og kostnaðarsamt verkefni að afla slíkra gagna, en á sama hátt getur það orð- ið mjög kostn- aðarsamt að hafa ekki þessi gögn þegar á þarf að halda og bregðast þarf við til dæmis vegna yfirvofandi hamfara,“ segir Magnús. Fjallað er um þessi mál í Kvarð- anum, fréttabréfi Landmælinga, og þar segir að eldgosið við Bárðarbungu minni á að þörfin fyrir nákvæm hæð- argögn sé veruleg og jafnframt hve brýnt er að eiga mjög góð gögn af öllu miðhálendi Íslands, þ.e. vegna flóða- hættu ef gos hefst undir Vatnajökli. Nauðsynleg spálíkön Landmælingar hafa komið að vinnu sem tengist mati og viðbúnaði vegna hugsanlegs goss. „Þegar farið er að gera spálíkan um hvað gæti gerst ef hamfaraflóð verður eru slík gögn al- ger forsenda þess að geta spáð fyrir um hvort til dæmis tiltekin möstur, virkjanir eða önnur slík mannvirki skemmist eða fari undir flóð,“ segir Magnús. „Ef gögn eru ekki nægjanlega ná- kvæm verða líkön af því hvað gæti gerst ekki nógu nákvæm þegar líkt er eftir flóði. Það verður að viðurkennast að við erum ekki komnir nógu langt í samanburði við nágrannaþjóðir í að afla grunngagna af stórum hluta landsins og ekki síður að hafa slík gögn aðgengileg öllum sem þurfa að vinna í þessu málum án hindrana. Þarna er verk að vinna og ég lít á þetta sem samfélagslegt verkefni sem varðar mörg svið svo sem á sviði rannsókna, vöktunar, ferðaþjónustu, öryggis borgara og atvinnulífs.“ Gögn frá bandaríska hernum Hann segir að stöðugt bætist við gögn af einstaka svæðum eða bútum í safn Landmælinga. Kostnaður við hágæðagögn hafi farið minnkandi þannig að nú séu að skapast tækifæri til að gera átak í þessum efnum. Eldri hæðargögn sem eru notuð eru eink- um frá bandaríska hernum, en einnig er í einstaka tilvikum stuðst við enn eldri dönsk gögn. Magnús segir að einkaaðilar eigi nokkuð af hæðargögnum með mis- munandi nákvæmni og að einka- markaðurinn þurfi vissulega að koma að verkefninu til að afla gagnanna sem líklega þarf að gera með opin- beru útboði. Mikilvægt sé að gögnin verði aðgengileg fyrir alla, jafnt vísindasamfélagið sem almenning. „Jöklarnir eru orðnir best kort- lagða svæði landsins, en á síðasta ári var að mestu lokið við hæðarmæl- ingar á jöklum landsins í samstarfi nokkurra opinberra stofnana,“ segir Magnús. Til þess tíma höfðu jöklarnir víða ekki haft eiginlegar hæðarlínur heldur „formlínur“ sem dregnar voru í framhaldi þekktra hæðarlína á landi inn á jökul. Verulegar breytingar á jöklunum bæði í hæð og til jaðranna höfðu leitt til þess að hæð þeirra var algjörlega úrelt, segir í Kvarðanum. Land undan jökli „Í tengslum við eldgosið í Holu- hrauni hefur land sigið mjög mikið í Bárðarbungu og nákvæmar hæðar- mælingar hafa varpað ljósi á þá þró- un,“ segir Magnús. „Á jöklunum hafa orðið miklar breytingar, en þörfin á upplýsingum snýst ekki aðeins um hvort þeir hafa lækkað eða horfið eins og gerst hefur með marga skrið- jökla. Þar hafa orðið ótrúlegar breyt- ingar, en við reynum að halda við grunngögnum, kortum og hæðar- línum skriðjöklanna. Þarna hefur gríðarlega mikið land komið undan Jöklarnir best kortlagða svæðið  Nákvæm hæðargögn aðeins til af hluta landsins  Getur orðið kostnaðarsamt að hafa gögnin ekki þegar á þarf að halda  Vatnajökull skilaði landsvæði á stærð við höfuðborgarsvæðið á sjö árum Myndir frá Landmælingum Íslands. Klifurárjökull í sunnanverðum Mýrdalsjökli Þrívíddarmyndin er gerð með nýjustu leysitækni eða LIDAR-hæðar- mælingu, sem er mun nákvæmari en fyrri aðferðir. Lætur nærri að um 16% landsins hafi verið mæld á þennan hátt. Breytingar Til vinstri er danskt herforingjaráðskort frá 1904 sem sýnir Klifurárjökul fylla dalinn, en til hliðar er mynd gerð með fullkomnum mæliaðferðum. Á jöklinum má sjá mælipunkt í 713 m hæð sem nú reynist í 537 metrum. Það þýðir að ísinn hefur horfið úr dalnum og nýtt land komið fram sem aldrei hefur áður verið hæðarmælt. Magnús Guðmundsson 537 Benedikt Bóas Benedikt@mbl.is „Mér finnst ekki mikill drengskapur í því að hanna þessa stöð og búa hana til á ÍNN-launum. Það er það eina sem ég hef út á þessa stöð að setja,“ segir sjónvarpsstjóri ÍNN, Ingvi Hrafn Jónsson, um hina nýju sjónvarpsstöð Hringbraut sem fer í loftið um miðjan febrúar. Framkvæmdastjóri og aðaleig- andi Hringbrautar er Guðmundur Örn Jóhannsson en hann var áður framkvæmdastjóri ÍNN. Guðmundur hefur fengið marga fjölmiðla- og stjórnmálamenn til liðs við sig. Í þeim hópi eru Þorsteinn Pálsson, Valgerður Sverrisdóttir, Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, Helgi Hjörvar, Ragnheiður Rík- harðsdóttir, Vilhjálmur Egilsson, Margrét Kristmannsdóttir, Daði Már Kristófersson og Lilja Mós- esdóttir. Þetta segir Ingvi Hrafn vera stórpólitísk tíðindi. „Viðreisn er að viðra sína vængi og þetta eru fyrstu skref þeirra í stórveldisdraumum að koma 10 eða 12 mönnum á þing í næstu kosningum. Ég er búinn að sjá Miklagarð koma og fara og fjöldann allan af stöðvum. Það mega allir opna sjónvarpsstöð eins og ég gerði en þessi er öðruvísi en allar aðrar því hún er beint málgagn þessarar nýju pólitísku hreyfingar. Þeir sem standa að stöðinni reyndu að kaupa ÍNN en það gekk ekki upp og ég veit alveg á hvaða forsendum það var. Þarna er fullt af góðu fólki og ekkert út á það að setja. Þetta er bara fyrsta skref Viðreisnar í sinni baráttu,“ segir Ingvi Hrafn, sjónvarpsstjóri ÍNN. Meira keyrt á reynslunni Sigmundur Ernir Rúnarsson, sjónvarpsstjóri Hringbrautar, segir að stöðin muni byrja smátt og keyra á reynslu starfsmanna en auk Sig- mundar er Elín Sveinsdóttir fram- leiðslustjóri og tæknistjóri er Sverr- ir Karlsson. „Við byrjum smátt og ætlum okk- ur ekki stóra hluti, en viljum vanda okkur. Þess vegna eyðum við ekki miklum fjármunum í byrjun, 15 milljónum í tæki, sem við leigjum svo af tæknistjóra á 500 þúsund á mánuði, og tíu milljónir fara í annan startkostnað. Við ætlum sumsé að „Viðreisn er að viðra sína vængi“  Ný stöð 25 milljóna króna verkefni Smáratorgi 1, 201 Kópavogi, sími 588 6090, vl@simnet.is Verkfæralagerinn Strigar, ótal stærðir frá kr. 295 Olíu/Acrýl/Vatnslitasett 12/18/24x12ml frá kr. 895 Acryllitir 75ml 555 Þekjulitir/ Föndurlitir frá kr. 845 Mán.-fim. kl. 9-18, fös. kl. 9-18:30, lau. kl. 10-18, sun. kl. 12-17 frá kr. Allt til listmálunar Strigar, penslar, olíulitir, acryllitir, trönur, pallettur, spaðar, svampar, lím, íblöndunarefni, varnish, þekjulitir, teikniblokkir, pappír og arkir Trönur á gólf frá kr. 7.995 Límbyssur frá kr. 595 Frábært úrval af Kolibri hágæða- penslum Heftibyssur frá kr. 595 Ný sending af listavörum Mikið úrval af listavörum

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.