Morgunblaðið - 16.05.2015, Blaðsíða 12

12 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 16. MAÍ 2015
Á SLÓÐUM ÍSLENDINGA
BRASILÍA
Fyrir um 150 árum settust íslendingar að í Curitiba í
Brasilíu og nú í dag skipta afkomendur þúsundum. Við
kynnumst þeim og samfélagi þeirra í dag, en í Curitiba
er öflugt Íslendingafélag. Við heimsækjum m.a. hinar
glæstu borgir Rio de Janeiro, Curitiba og Florianapolis.
Við sjáum stórkostlega náttúru, regnskóga, aflmestu
fossa heimsins og fallegar strendur. Kynnumst
brosandi heimamönnum sem vilja allt fyrir þig gera.
Verð kr. 644.724 á mann í tveggja manna herbergi
Innifalið í verði: Allt flug og allir skattar, gisting með morgun-
verði, ísl. fararstjóri, akstur, skoðunarferðir o.m.fl.
19. SEPTEMBER - 4. OKTÓBER
Næstkomandi sunnudag 17. maí kl.
14.00 verður hin árlega Siglufjarð-
armessa haldin í Grafarvogskirkju.
Ræðumaður
verður Ólafur
Nilsson, lögg.
endurskoðandi,
einn af stofn-
endum Siglfirð-
ingafélagsins
Séra Vigfús
Þór Árnason,
fyrrverandi
sóknarprestur á Siglufirði, þjónar
fyrir altari. Kór Grafarvogskirkju
syngur.
Organisti er Antonia Hevesi,
fyrrverandi organisti Siglufjarð-
arkirkju. Fjóla Nikulásdóttir syng-
ur einsöng við undirleik Gunnsteins
Ólafssonar.
Siglfirðingarnir Hólmfríður
Ólafsdótt djákni og Snævar Jón
Andrésson guðfræðinemi flytja
ritningarorð. Þá flytja félagar úr
stjórn Siglfirðingafélagsins bænir.
Hátíðarsöngvar séra Bjarna Þor-
steinsson, heiðursborgara Siglu-
fjarðarkaupstaðar, verða fluttir í
messunni.
Eftir messu er hið rómaða kaffi-
samsæti Siglfirðingafélagsins.
Allir eru boðnir velkomnir.
Siglufjarðarmessa
í Grafarvogskirkju
Bændasamtök Íslands telja við-
ræður við undanþágunefnd dýra-
lækna tilgangslausar eftir að
nefndin hafnaði öllum undan-
þágubeiðnum samtakanna án skýr-
inga á fundi sem haldinn var í gær.
Undanþágubeiðnirnar sneru að
undanþágu til slátrunar vegna vax-
andi þrengsla á búum og tekju-
skorti, að því er fram kemur í yfir-
lýsingu BÍ.
Kom höfnun nefndarinnar BÍ í
opna skjöldu þar sem fjárhagstjón
bænda sé nú þegar orðið gríðarlegt
og samráð samtakanna við BHM og
Dýralæknafélag Íslands hafi litlu
skilað. Undanþágubeiðnirnar
fylgdu þeirri forskrift sem gefin
var upp á fundi Bændasamtaka Ís-
lands og BHM miðvikudaginn 13.
maí. Áttu þær að létta undir með
búunum og koma í veg fyrir fjölda-
gjaldþrot í greinunum, sem stefnir í
fái bú ekki tekjur bráðlega.
Fjöldagjaldþrot
búgreina yfirvofandi
FRÉTTASKÝRING
Malín Brand
malin@mbl.is
„Þetta eru svo rosalegar aðgerðir
að þær eru ekki framkvæmanlegar
og ekki nothæfar í svona kjarabar-
áttu,“ segir Jón Magnús Jónsson,
bóndi á Reykjum og fram-
kvæmdastjóri
Ísfugls, um þau
áhrif sem verk-
fall dýralækna
hafa haft.
Kjöti af þeim
skepnum sem
slátrað hefur
verið á undan-
þágu af dýra-
velferðarsjón-
armiðum hefur
verið komið fyrir
í frysti og ekki má selja það fyrr
en að verkfalli loknu, eins og sam-
ið var um á milli ræktenda og
undanþágunefndar.
Jón Magnús segir það býsna
hart að öll starfsemi ræktenda
stöðvist vegna deilna sem þeir séu
ekki sjálfir aðilar að. „Ef starf-
semi frystihúss er stöðvuð, svo
dæmi sé tekið, þá stoppa togar-
arnir en fiskarnir eru í sjónum og
lifa góðu lífi. En við erum með
fiskana, það er að segja dýrin.
Okkur er trúað fyrir þeim og við
þurfum að sjá til þess að þau haldi
lífi og líði vel,“ segir hann til út-
skýringar á þeirri stöðu sem rækt-
endur eru í.
Neysla á unnum vörum eykst
Ekki skila tekjurnar sér þegar
ekkert fæst greitt fyrir kjötið og
staða ræktenda versnar gagnvart
birgjum því skorturinn á rekstrar-
fé gerir það að verkum að erfiðara
verður að standa í skilum með
hverjum deginum.
Neytendur hafa fundið fyrir
skorti á fersku fugla- og svínakjöti
í verslunum og gengur á það sem
til er af frosnum kjúklingi. Í svari
Steinþórs Skúlasonar, forstjóra
Sláturfélags Suðurlands, við fyrir-
spurn blaðamanns um stöðuna á
markaði kemur fram að ljóst sé að
valkostum neytenda hafi fækkað
og það hafi skilað sér í mjög auk-
inni sölu í þeim tegundum kjöts
sem til eru í verslunum. „Við
sjáum því aukna sölu á mörgum
tegundum af lambakjöti og því
sem við eigum til af nautakjöti.
Sala á ýmsum öðrum meira til-
búnum vörum hefur einnig auk-
ist,“ segir í svari Steinþórs.
Réttindi dýra virt erlendis
Systurfélög eggja- og kjúklinga-
bænda á Norðurlöndunum hittust
í Noregi í síðustu viku og var
staðan hjá íslenskum ræktendum
vandlega rædd og ljóst að bændur
erlendis hafa fylgst með þeirri
stöðu sem komin er upp hér á
landi vegna verkfalls dýralækna.
„Danir og Svíar sögðu að hjá sér
væri búið að taka þessa umræðu
og Svíar lýstu því yfir að enginn í
vinnu sem tengist dýrum, slátrun,
eða kæmi á nokkurn hátt að þessu
ferli, legði niður vinnu í vinnudeil-
um. Dýrið hefði sinn rétt. Vinnu-
deilan hér á landi og staða hennar
vakti mikla furðu hjá þessum að-
ilum. Þetta eru jú löndin sem við
viljum helst bera okkur saman
við,“ segir Jón Magnús.
Aldrei aftur
Jón Magnús segir að ljóst sé að
gera þurfi áætlun um hvað gera
skal í búskap ef koma skyldi til
verkfalls síðar. „Þetta má aldrei
gerast aftur. Ég veit ekki hvort
fólk áttar sig á því hve tæpt þetta
stendur,“ segir Jón Magnús.
Alifuglaræktendur óskuðu eftir
því í vikunni að fá að slátra og
setja afurðirnar beint á markað en
því var hafnað í gær. „Það þótti
ekki grundvöllur til að slaka neitt
á að svo stöddu. Því miður. Þetta
er afskaplega erfitt ástand,“ segir
Charlotta Oddsdóttir, talsmaður
Dýralæknafélags Íslands.
Eftir sem áður voru í gær veitt-
ar undanþágur til innflutnings á
stofneggjum til kjúklingafram-
leiðslu næsta árs og til útflutnings
á Senegalflúru-seiðum. „Bæði
varðar þetta framtíðarframleiðslu
og afurðir komandi mánaða,“ segir
hún.
„Þetta má aldrei gerast aft-
ur,“ segir forstjóri Ísfugls
 Fordæmalaust á Norðurlöndum að dýrum sé ekki slátrað vegna verkfalla
Hænur Staðan sem komin er upp á kjúklinga- og svínabúum er grafalvarleg
og myndi ekki koma upp í nágrannalöndunum, að sögn Jóns Magnúsar.
Jón Magnús
Jónsson
Verkfall dýra-
lækna hjá Mat-
vælastofnun sem
hefur staðið yfir
frá 20. apríl hef-
ur valdið öllum
búgreinum tjóni.
Þar af hefur
svína- og ali-
fuglarækt orðið
fyrir mesta skað-
anum. Í sameig-
inlegri fréttatilkynningu hags-
munaaðila er fullyrt að aðgerðir 20
dýralækna hafi stórskaðað bú-
greinar og geti mögulega eyðilagt
þær ef fram heldur sem horfir.
Mörg hundruð störf eru í húfi og
ástandið hefur bitnað á dýrunum
þar sem reglur um dýravelferð
hafa verið brotnar meðan á verk-
fallinu hefur staðið.
Varlega áætlað er tjón svína- og
alifluglabúgreinanna metið á 80-
100 milljónir kr. á viku þar sem
eðlileg slátrun er ekki leyfð og
vegna ólögmætra skilyrða dýra-
lækna um að heilbrigðisskoðuð
vara fari ekki á markað. Hefur
Samkeppniseftirlitinu verið sent
erindi þess efnis. Telja forstöðu-
menn búgreina slíkt brot á sam-
keppnislögum og ólögmætt inngrip
í framboð vara á markaði. Óska
þeir eftir því að gripið verði inn í
aðgerðir með viðeigandi viður-
lögum.
Um 80-100 milljóna
kr. tjón á viku og
hundruð starfa í húfi
Svín Verkfallið
bitnar á dýrunum.
» Þar sem dýralæknar Mat-
vælastofnunar eru í verkfalli
eru sláturafurðir ekki heilbrigð-
isvottaðar. Á meðan er ekki
slátrað án undanþágu.
» Alifugla- og svínaræktendur
hafa fengið undanþágur til
slátrunar á grundvelli dýra-
velferðarsjónarmiða.
» Að slátrun lokinni fara afurð-
ir í frost þar sem ekki má selja
þær fyrr en að verkfalli loknu.
» Alifuglaræktendur hafa leigt
frystirými til að koma kjötinu
fyrir. Ísfugl leigir t.d. frysti-
geymslur hjá Sundafrosti. Kjúk-
lingurinn er frystur heill.
» Afurðastöðvarnar sem svína-
ræktendur skipta við hafa ýmist
hlutað skrokkana niður og unn-
ið kjötið eða fryst skrokkana
heila, hafi þær tök á.
» Að verkfalli loknu munu ali-
fuglaræktendur þíða afurðirnar
og hluta niður í þeim tilvikum
sem það á við.
» Um 1.400 tonn af kjúklinga-
og svínakjöti bíða nú í frysti-
geymslum víða um land.
» Tómlegt er orðið í kjöt-
borðum verslana víða um land
og nokkuð um liðið síðan
ferskur kjúklingur kláraðist.
» Velta má fyrir sér hvort
brunaútsala verði á svína- og
fuglakjöti að verkfalli loknu
þegar afurðirnar fara á mark-
að.
Hvar er kjötið núna?
Á MEÐAN EKKI MÁ SELJA AFURÐIR HRANNAST BIRGÐIR UPP