Skírnir

Årgang

Skírnir - 01.01.1983, Side 162

Skírnir - 01.01.1983, Side 162
156 SVERRIR TÓMASSON SKÍRNIR Þingeyramunka? Sýnir þessi notkun okkur inn í hugmynda- heim Sverris eða er hún einungis retóriskt bragð til að halda áheyrendum við efnið? Hennann hefur ekki kannað að neinu ráði þessi atriði í Hrafnkels sögu og Grettlu. Það hefur hamlað rannsókn Hermanns að lítið sem ekkert hefur verið skrifað um íslenska menningarsögu. Ekki hefur enn verið gerð úttekt á því hvaða bækur íslendingar og Norðmenn þekktu eða hvaða heimspekikenningar miðalda náðu til Islands. Þau rit sem eru til um bókakost á miðöldum eru annaðhvort mjög ófullkomin eða bundin við þær bækur sem skráðar eru í máldögum, en suma máldaga fombréfasafns þyrfti að gefa út aftur. Það lrefur aldrei verið kannað t. d. í samsteypum 14. ald- ar hvaða heimildarrit voru þar notuð og hvort líkindi væru til þess að þau hafi verið til í landinu sjálfu. Hermann nefnir tvö rit sem varðveitt eru í Hauksbók, Viðrœðu likams og sálar eft- ir Huga í St. Viktors klaustri í París og Viðrceðu ceðru ok hug- rekkis. Það verður seint metið til fulls hve mikil áhrif rit af þessu tagi höfðu á siðaskoðun íslenskra manna á miðöldum. Vafalítið er að sum guðfræðirit, bæði námsbækur prestlinga eins og Elucidarius eða epigrömm Prospers Aquitanusar, og önnur, eins og Díalógar Gregóríusar, hafa haft einhver álirif á þá sem þau notuðu. En hvenær taka menn upp nýjar kennslubækur, nota nýrri útgáfur handbóka? Hversu mikil áhrif höfðu svo þessi rit á leikmenn? Uppbyggileg fræðsla hefur eins og kunnugt er oft þveröfug áhrif við það sem ætlað var. Málsháttakvæði Bjarna Kolbeinssonar getur að vísu bent til þess að snemma hafi menn tekið að safna saman spakmælum, þýddum sem norræn- um.49 Það væri þarft verk, ef unnt væri að draga upp líkan af þeim staðreyndum sem norrænir sagnaritarar þekktu, hvort sem um væri að ræða vísindi, heimspeki eða daglegt líf.50 En því mið- ur verður þetta líkan aldrei fullreist. Það vantar alltaf einhverja bjálka í bygginguna. Ályktanir frá þessu baksviði geta því orð- ið hæpnar og ummyndanir hugmyndaheims verða, eins og ég drap á í upphafi þessa máls, aðeins líkur um reynd miðalda- mannsins og þau vandamál sem höfundurinn vildi fjalla um.
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148
Side 149
Side 150
Side 151
Side 152
Side 153
Side 154
Side 155
Side 156
Side 157
Side 158
Side 159
Side 160
Side 161
Side 162
Side 163
Side 164
Side 165
Side 166
Side 167
Side 168
Side 169
Side 170
Side 171
Side 172
Side 173
Side 174
Side 175
Side 176
Side 177
Side 178
Side 179
Side 180
Side 181
Side 182
Side 183
Side 184
Side 185
Side 186
Side 187
Side 188
Side 189
Side 190
Side 191
Side 192
Side 193
Side 194
Side 195
Side 196
Side 197
Side 198
Side 199
Side 200

x

Skírnir

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Skírnir
https://timarit.is/publication/59

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.