Jökull - 01.12.1955, Side 31

8. mynd. Við Vatnshamar i Grímsvötnum. Jaka-
hrúgald hefur setið eftir á föstu, þegar lœkkaði
i vatnskvosinni. Ljósm.: S. Þ.
mismunandi magni sprengiefnis, og reyndi
stundum mjög á þolinmæðina, áður en árangur
náðist eða upp var gefizt. Hinn 7. og 8. júní
var hvað eftir annað frestað mælingum, vegna
þess að mælitækin sýndu jarðskjálftatitring.
Jarðskjálftamælarnir í Reykjavík sýndu kipp
með upptök í Grímsvatnalægðinni kl. 7,32 þ.
7. júní. Auk þykktarmælinganna var Grimsvatna-
svæðið kannað eftir föngum og verður, með
hjálp flugmynda þeirra, er Agúst Böðvarsson
tók af svæðinu síðastliðið haust, og mynda
þeirra, er ég tók úr flugvél 27. ágúst og 7. sept.
í sumar, hægt að teikna allnákvæmt kort af
þessu merkilega svæði.
Hinn 6. júní settum við upp landmælinga-
merki á Svíahnúk eystri. Sama dag skoðaði ég,
ásamt skálafólkinu, er komið hafði til bæki-
stöðva okkar þá um morguninn, gufuhver all-
mikinn, sem myndazt hafði eftir hlaupið í
fyrra norður af norðvesturkrika Grímsvatna-
sléttunnar. Reyndist torvelt að komast að hon-
um, þótt við værum tryggð með vað, og tókst
ekki að komast alveg á barm hversins, er kraum-
aði niðri í hyldjúpri jökulgjá. Nokkrar snjó-
gryfjur voru grafnar á Grímsvatnasvæðinu, flest-
ar þó aðeins niður á auðkennilegt brúnleitt lag á
1.5—2 m dýpi. Við tjaldbúðina var vetrarlagið
rúmlega 4 m þykkt.
Hinn 10. júní héldum við úr Grímsvötnum og
höfðum samflot með skálafólkinu upp á Háu-
bungu. Guðmundur, Jón og Ingólfur héldu
áfram með því til Pálsfjalls, en við fjórir, sem
eftir urðum, mældum jökulþykktina á Háu-
hungu, komum til Pálsfjalls um miðnættið og
tókum þar þátt í dýrlegum afmælisfagnaði Guð-
rnundur Jónassonar. Síðla næsta dag héldum
við fjórir svo með vísil og mælingasleða frá
Pálsfjalli í hánorður, þar til er við komum á
slóð okkar til Grímsvatna um 5 km NA af fyrsta
tjaldstaðnum á jöklinum og hugðumst mæla þar
um kvöldið, en vegna lítils háttar bilunar á mæli-
tækum varð að fresta þeirri mælingu til hádegis
næsta dag, 12. júní. Þar var gryfja grafin og síð-
an haldið heim á leið í hríðarmuggu. Þennan
dag og næsta mældum við jökulþykktina á
fjórum stöðum á beinni línu milli fyrsta tjald-
staðar og jökuljaðars í Tungnaárbotnum, og
var neðsti mælingarstaðurinn í um 1000 m hæð
eða urn 350 m yfir jiikuljaðri. Reyndist miklu
auðveldara og fljótlegra að mæla á þessum slóð-
um en á Grímsvatnasvæðinu, og sýndi það, að
ekki var það tækjunum eða tækninni að kenna,
liversu torvelt var að mæla þar. Niður á jökul-
jaðarinn komum við um miðaftan hinn 13. júní
eftir hálfsmánaðar dvöl á jökli.
Félagar okkar komu þar til móts við okkur og
uppi á hraunjaðrinum handan Tungnaár blasti
við liinn nýreisti Jökulheima skáli. Þótt ferð
okkar hefði ekki verið nein svaðilför, var nota-
legt til þess að hugsa, að eiga vísa rúmvist
næstu nótt í góðum skála. Hvað munu þeir þá
ekki mega hugsa, er koma þarna ofan af jökli á
erfiðari tímum árs? Mikið mega þeir, er hyggjast
vinna að rannsóknum á Vatnajökli næstu árin,
vera þakklátir þeim, sem af frábærum dugnaði
og framtakssemi hafa komið þarna upp þessum
vandaða skála.
Þessi Vatnajökulsferð var að öllu samanlögðu
ein sú ánægjulegasta, sem ég hef tekið þátt í. Bar
þar margt til, afbragðs veður, góður útbúnaður,
fyrirtaks fæði, (þurrmatur frá A.B. Vato í
Halmstad) og síðast en ekki sízt ágætir ferða-
félagar. Þeim vil ég að lokum flytja mínar inni-
legustu þakkir.
§j||g
9. mynd. Visill og sleði á leið ofan Tungnaár-
jökul. Kerlingar i baksýn. Ljósm.: S. Þ.
29