Jökull


Jökull - 01.12.1976, Síða 59

Jökull - 01.12.1976, Síða 59
noted in mid-February. This gas consisted most- ly of CO2 and was a few to several degrees warmer than the outside air. The speed of the gas coming out of basement floor drains in town was measured with a Wallac thermo-ane- mometer at various points through March and April (Fig. 5) and intermittently later. The gas speed maximum corresponds in time approxi- mately to the discharge minimum at the drill- hole. Gas outflow in town persisted into Aug- ust, its CO2 content in early August being about 5% as compared to 30% in late June and 90% in March (B. Arnason, pers. comm. 1974). Changes in ground water levels and discharge of CO2 from the ground were noted by Kjart- ansson (1957) during and after the 1947—1948 eruption of Hekla. Pálmason (1967) has dis- cussed convection of ground water in Iceland, showing that in the liighly permeable neovol- canic zone, convection may be responsible for much of the vertically transported heat. Our results and those of Kjartansson demonstrate lateral movement of groundwater up to kilo- meters away from an eruptive fissure. Such convection, not generally included in theoretical studies on the cooling of intrusive bodies, may well be an effective mechanism of spreading the heat away from the immediate vicinity of intrusives over much larger volumes of rock and thus reduce the intensity of tlieir meta- morphic effects. NOTE ADDED IN PROOF According to Dr. Páll Einarsson, Science In- stitute, University of Iceland, there was a signi- ficant change in the seismic activity in the vicinity of Heimaey arouncl March 15, i.e. at the same time as a minimum was noted in the temperature and discharge from the well. Be- fore March 15 most of the eartliquakes were located within a small volume at a depth of approximately 20 km, but around that time the activity increased and the active volume was extended to the north. Tlie authors are grateful to Dr. Páll Einars- son for drawing their attention to this correla- tion between the seismic activity and the gas pressure. 1 ACKNOWLEDGEMENTS We thank all the people wlio helped us in measurements at the Heimaey drillhole and in monitoring the gas outflow. We are particularly grateful to Dr. G. Pálmason for his construc- tive comments on this manuscript. REFEREN CES Bödvarsson, G. 1950: Geofysiske metoder ved varmtvandsprospektering i Island. Tímarit Verkfrædingafélags íslands, 35, 49—59. Carslaw, H. S., and Jaeger, J. C. 1959: Con- duction of lieat in solids, Oxford University Press, 510 pp. Kjartansson, G. 1957: Some secondary effects of the Hekla eruption. Soc. Sci. Isl. The Erup- tion of Hekla 1947—48, III, 1—34. Pálmason, G. 1967: On heat flow in Iceland in relation to the Mid-Atlantic Ridge. In: Iceland and Mid-Ocean Ridges, ed. by S. Björnsson, Soc. Sci. Isl. Rit, 38, 111—127. Pálm.ason, G., Tómasson, /., Jónsson, /., and Jónsson, í. 1965: Djúpborun í Vestmanna- eyjum (Deep drilling in Vestman Islands). National Energy Authority, Reykjavík. 43 pp. Tómasson, ]. 1967: On tlie origin of sediment- ary water beneath the Vestmann Islands. Jökull, 17, 300-311. Á G R I P Árið 1964 var boruð á vegum Orkustofnunar 1565 m djúp borhola undir Klifinu á Heimaey í leit að fersku vatni. Vatnsæðar voru í hol- unni á 800—1000 m dýpi, en vatnið var óhæft til drykkjar vegna seltu. Nokkrir metrar voru niður á vatnsborð í holunni þegar borun lauk. Aðfaranótt 23. janúar 1973 hófst eldgos í sprungu á Heimaey í um það bil 1700 m fjar- lægð frá holunni, og 24. janúar tóku menn eftir því að vatnsborð holunnar hafði hækkað og runnu um 0,4 sekúndulítrar af 33 stiga heitu vatni úr henni. Hitastig vatnsins og rennslið eða vatnsborðið var síðan mælt nær daglega til áramóta 1974. Bæði rennsli og hitastig náðu hámarki um 6. febrúar 1973, féllu síðan niður í lágmark um miðjan mars, en jukust síðan aftur fram til 25. maí. Úr því minnkaði rennslið jafnt og þétt JÖKULL 26. ÁR 57
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104

x

Jökull

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Jökull
https://timarit.is/publication/1155

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.