Dagblaðið Vísir - DV - 22.09.2017, Blaðsíða 49

fólk - viðtal 25Helgarblað 22. september 2017
meiddum og sjúkum í okkar samfé­
lagi,“ segir Kári.
„Fyrir síðustu kosningar skrifaði
stór hluti Íslendinga undir áskorun
á Alþingi um að bæta töluvert í fjár­
festingu í heilbrigðiskerfinu. Leið­
togar allra stjórnmálaflokkanna
hétu því að þeir myndu gera slíkt.
Það reyndist vera mjög auðvelt að
svíkja það á svipstundu. Úr því varð
enginn sérstakur hávaði.
Mér finnst stjórnarandstaðan
líka hafa verið alveg ótrúlega léleg
síðustu árin. Mér finnst hún bera
að minnsta kosti jafnmikla ábyrgð á
því hversu illa hefur gengið að hlúa
að velferðarkerfinu, eins og ríkis­
stjórn Sjálfstæðismanna og Fram­
sóknar og sú ríkisstjórn sem nú var
að segja af sér.“
Gerðirðu þér vonir um að Óttarr
Proppé myndi standa sig vel í starfi
heilbrigðisráðherra?
„Nei, því miður finnst mér hann
að mörgu leyti hafa hagað sér eins
og algjör auli sem stjórnmálamað­
ur í ráðherrastól. Eins og mér fannst
hann stundum tjá sig skemmtilega
sem almennur þingmaður úti í sal.
Ég átti með honum, og tveimur
öðrum mönnum, einn fund sem
entist í nokkra klukkutíma. Mér
fannst það heldur dapurlegar
samræður vegna þess að það var
ljóst að hann ætlaði ekki að gera
nokkurn skapaðan hlut. Það skiptir
samt kannski ekki meginmáli hver
er heilbrigðisráðherra vegna þess
að þetta er svo stór málaflokkur að
ef maður er ekki með forsætisráð­
herra eða fjármálaráðherra með sér
í liði þá gerist ekkert.“
Gróðasjónarmið í læknisþjónustu
Þú vilt fyrst og fremst meira fjár-
magn í málaflokkinn, er það ekki
rétt?
„Ég er sammála þeim sem hafa
gagnrýnt mig fyrir að hafa gengið
fram fyrir skjöldu og talað eingöngu
um meira fé í heilbrigðis kerfið
án þess að leggja nægilega mikla
áherslu á að samfara auknu fé þarf
að koma heildarstefna sem endur­
speglar vilja fólksins í landinu.
Það þarf fyrst og fremst að búa
til heildarstefnu í heilbrigðismál­
um. Það er til dæmis engin skil­
greining á því hvað Landspítalinn
á að gera, hvað sérfræðistofur úti í
bæ eigi að gera, hvað heilsugæslan
eigi að gera og svo framvegis. Með
algjörlega óskilgreindu heilbrigðis­
kerfi hefur töluvert mikið vald
færst yfir til Sjúkratrygginga. Stein­
grímur Arason, forstjóri Sjúkra­
trygginga, hefur á síðustu árum
haft meiri áhrif á þróun heilbrigðis­
mála en heilbrigðismálaráðherra.
Hann hefur gert samninga við sjálf­
stætt starfandi sérfræðinga og heil­
brigðisstarfsmenn og í gegnum þá
samninga hefur hann aukið mjög
einkavæðingu í íslenskri heilbrigð­
isþjónustu. Það má segja að það sé
ósköp eðlilegt að reikna með því
vegna þess að Steingrímur Ari er
frjálshyggjumaður sem heldur því
fram að einkavæðingin sé góð fyrir
samfélagið. Það er ekki hægt að
áfellast hann fyrir að gera það sem
honum finnst gott fyrir samfélagið.
Það á að hrósa honum fyrir það. En
það er hins vegar alveg forkastan­
legt að hann skuli hafa komist upp
með þetta.
Skortur á heildarstefnu og
skortur á meira fé í heilbrigðis kerfið
hefur haft ýmsar afleiðingar. Nú er
ég ekki að segja að heilbrigðiskerfið
hafi verið viljandi fjársvelt. Ég er
ekki heldur að segja að menn hafi
viljandi haldið heildarstefnu frá
heilbrigðiskerfinu. En afleiðingin
af þessu er að það hefur skapast
grundvöllur fyrir einkavæðingu.“
Er það endilega af hinu vonda?
„Uppi í Ármúla er Klíník sem
segist vera til þess búin að gera
aðgerðir á konum sem eru með
arfgenga tilhneigingu til að fá
brjóstakrabbamein. Það er þörf
fyrir þessa klíník vegna þess að ekki
fæst fé til að byggja þessa þjónustu
upp á Landspítalanum. Þarna eru
komin ákveðin gróðasjónarmið inn
í læknaþjónustuna sem sumum
finnst gott en flestum vont en þetta
er líka vont vegna þess að lækna­
þjónustan versnar við þetta. Það
er ekki ásættanlegt að gera stór­
ar aðgerðir á stofnun þar sem ekki
eru sérfræðingar í lyflækningum.
Þarna er ekki hópur manna sem
er kallaður til ef sjúklingur fer í
hjartastopp. Þetta er ekki stofnun
að þeim burðum að hún geti haft
slíkt teymi til staðar.
Við erum svo lítið samfélag
að mjög mikið af því sem gert er
í heilbrigðisþjónustunni er ekki
réttlætan legt að gera nema á einum
stað í samfélaginu. Annars viðhelst
ekki sú þekking og sú geta sem þarf
að vera til staðar. Heilbrigðisþjón­
ustan er mjög flókið fyrirbrigði.
Hún er ekki bara til staðar á einu
augnabliki. Hún er eitthvað sem
er öllum stundum að breytast. Við
verðum að hlúa að henni og sjá til
þess að þekking og færni, tæknigeta
og svo framvegis haldist. Það getum
við ekki gert nema hafa hana mjög
miðstýrða og mjög samþjappaða.
Við verðum að láta Landspítal­
ann vera miðtaugakerfi heilbrigðis­
þjónustunnar. Við verðum að nota
hann til að veita gæðastjórnun á
þá hluta heilbrigðisþjónustunnar
sem er utan spítalans. Það er eins
og stendur engin gæðaþjónusta hjá
sérfræðilæknum á einkastofum úti
í bæ. Afleiðingin er til dæmis sú að
það eru rifnir hálskirtlar úr tvisvar
til þrisvar sinnum stærri hund­
raðshluta íslenskra barna en í ná­
grannalöndum okkar.“
Agalausir stjórnmálamenn
Komum þá aftur að hlutverki
stjórnmálamanna. Er einhver
stjórnmálaflokkur sem þú treystir
umfram annan til að sinna þessum
málaflokki almennilega?
„Nei. Þegar kemur að því að
hlúa að, ekki bara heilbrigðis­
kerfinu, heldur velferðarkerfinu
almennt finnst mér enginn
stjórnmálaflokkur raunveru­
lega hafa staðið sig. Horfum til
þess sem eina hreinræktaða
„Það sem skiptir
mig mestu máli
núna er hvernig við búum
þannig í haginn að þessi
kríli sem nú eru barna-
börnin mín, muni eiga líf
sem verði eins gleðilegt
og hægt er.
„Ég viðurkenni að
vísu fúslega að ef
annar hvor þessara níð-
inga sem menn eru að
tala um núna hefði veist
að afkomendum mínum
þá hefði ég ósköp ein-
faldlega drepið hann
með berum höndum.