Víkurfréttir - 15.12.2016, Side 20

20 fimmtudagur 15. desember 2016VÍKURFRÉTTIR
„Þó var ég alin upp við að halda að ég
sem manneskja þyrfti að borða kjöt og
dýraafurðir, líkt og flest okkar erum
alin upp við. Mér þótti því alltaf mjög
leiðinlegt að ég, verandi manneskja,
þyrfti að borða dýrin því maðurinn
var jú kjötæta, eða það hef ég alltaf
haldið.“ Því varð Tinna virkilega
spennt þegar hún frétti af „veganisma“
frá vinkonu sinni í maí í fyrra. „Það
má segja að það hafi verið mikill léttir
fyrir mig að kynnast þeim lífsstíl og
mér líður í raun eins og þar hafi ég
loksins fundið sjálfa mig.“ Tinna tók
sér eina helgi til þess að kynna sér út
á hvað vegansimi gengur. Hún horfði
á heimildamyndir eins og Cowspi-
racy, Earthlings, Forks over knives,
Vegucated og las heilan helling.
„Heilsufarsþættirnir og umhverfis-
áhrif dýraafurðariðnaðarins komu
mér svakalega mikið á óvart. Þessi
vegan heimildar-helgi gerði mig enn
meira staðfasta í því að þetta væri lífs-
stíll sem ég þyrfti að tileinka mér og
einnig lífsstíll sem ég þyrfti að kynna
fyrir öðrum og fræða aðra um. Neysla
okkar skiptir mun meira máli fyrir
jörðina okkar en fólk almennt gerir sér
grein fyrir og kemur okkur því öllum
við,“ segir Tinna.
Gerðist vegan á einum degi
Það tók Tinnu aðeins einn dag að
leggja dýraafurðir til hliðar. Það kom
henni sjálfri mikið á óvart hvað það
reyndist auðvelt. „Helgina á undan var
ég líka dugleg að afla mér upplýsinga
um hvað fólk er að fá sér í staðinn
fyrir dýraafurðirnar. Ég komst að því
að til er vegan útfærsla af nánast öllum
dýraafurðum og því minnsta mál að
skipta því bara út. Ég er ekki mikill
kokkur og því hélt ég að þetta yrði
mikið mál, en komst svo að því að
það þarf alls ekki að vera erfitt. Það er
mikið til af tilbúnum og bragðgóðum
vegan vörum sem maður skellir bara í
ofninn og lítið mál að græja meðlæti
með. Vegan mataræðið er svo mikið
fjölbreyttara en ég bjóst við. Ég hélt
fyrst að ég myndi bara lifa á grænmeti
og ávöxtum en áttaði mig svo á að
plönturíkið er mikið stærra og fjöl-
breyttara en svo. Þetta ár er líka búið
að vera svakalega magnað hvað varðar
aukið úrval af vegan vörum í mat-
vöruverslunum sem hafa aukið úrval
sitt mjög mikið á því rúma ári sem ég
hef verið vegan. Ég bjóst líka við því
að það yrði dýrara að kaupa vegan
kjötvörur en hef svo tekið eftir því að
ég eyði minna í mat en ég gerði áður.“
Fjölskyldan hrifin af hnetusteik
Fyrstu vegan-jól Tinnu í fyrra tók-
ust vel. Hún ákvað að fara auðveldu
leiðina að jólamatnum og keypti sér
hnetusteik og sveppasósu hjá Sollu
í Gló. „Hnetusteikin kom fjölskyldu
minni skemmtilega á óvart. Fjöl-
skyldan mín og nánasti vinahópur
hefur að öllu jöfnu sýnt mér mikinn
stuðning og skilning hvað varðar
þessa lífsstílsbreytingu, enda kom það
engum á óvart að Tinna dýrahippi
myndi ákveða að hætta neyslu dýraaf-
urða,“ segir hún létt í bragði.
Erfitt að horfa upp á allt kjötátið
„Það má segja að það helsta sem mér
þykir erfitt í kringum jólahátíðina er
að horfa upp á fólkið í kringum mig
borða kjöt, og svona mikið magn af
því. Sumir hafa spurt mig hvort það sé
ekki erfitt vegna þess að ég „get ekki“
borðað hangikjötið eða hamborgar-
hrygginn, sem mér þótti vissulega
bragðgott áður, en ástæðan er þvert á
móti sú að ég sé ekki mat lengur þegar
ég sé kjöt heldur er ég mjög meðvituð
um að kjötið komi af dýri sem vildi lifa
en missti líf sitt fyrir máltíðina og það
þykir mér erfitt að horfa upp á fólkið
mitt styrkja þegar engin þörf er á slíku
lengur.“
Fordómar í garð vegan fólks
Hvernig finnst þér fólk bregðast við
þeim sem eru vegan?
„Ég hef fundið fyrir miklum for-
dómum og í raun reiði og pirringi í
garð vegan fólks, bæði gagnvart mér
sjálfri og öðrum. Þó aðalega í gegnum
samskiptamiðla eins og Facebook og
í kommentakerfum vefmiðla. Það er
sjaldan sem ég hef fundið það í eigin
persónu en það hefur samt komið
fyrir. Vegan fólki finnst siðferðis-
lega rangt að nota dýr til manneldis,
í fatnað, til afþreyingar eða nota þau
á nokkurn annan hátt þegar engin
þörf er á því lengur í nútíma samfélagi
og vissulega finnst manni óþægilegt
þegar hópi fólks finnst eitthvað sið-
ferðislega rangt við lífstílinn manns.
Þetta skapar oft mikla spennu á milli
fólks. Þessi spenna getur þó verið já-
kvæð þar sem í kjölfarið koma upp
tækifæri á málefnalegum umræðum
og fræðslu ef báðir aðilar eru tilbúnir
til að ræða sín á milli með opnum hug,
en það getur stundum reynst erfitt.“
„Veganisminn er lífsstíll sem snýst um
það að valda sem minnstum skaða
gagnvart dýrum, jörðinni og heilsunni
okkar. Veganar eru fólk sem vill láta
gott af sér leiða með sínum lífsstíl og
eru að taka mjög upplýstar ákvarð-
anir hvað varðar neyslu sína, reiði í
garð vegana virðist aðalega vera vegna
skilningsleysis og skorts á fræðslu en
með aukinni umræðu og vitundar-
vakningu í samfélaginu tel ég það
smám saman vera að lagast.“
Tinna situr í stjórn samtaka sem
kallast Aktívegan. Helsta markmið
samtakanna er að vekja fólk til um-
hugsunar um það hvaðan dýraafurð-
irnar koma og hvaða afleiðingar sú
framleiðsla hefur í för með sér fyrir
dýrin, jörðina og heilsu okkar. „Ég
tel mjög mikilvægt að fólk geri sér
grein fyrir því að dýrin sem notuð
eru til að framleiða þessar afurðir
upplifa sömu grunn tilfinningar og
gæludýrin okkar og jafnvel mennirnir,
bæði andlega og líkamlega. Þessi dýr
verða hrædd, einmanna, kvíðin, glöð,
þau elska, finna fyrir sársauka og vilja
lifa frjáls rétt eins og önnur dýr. Ís-
lenskt þjóðfélag hefur reitt sig mikið á
bændur og sjómenn þegar það kemur
að framleiðslu matvæla, en núna er
að koma í ljós að slík framleiðsla er
skaðleg jörðinni okkar, neysla þessara
matvæla ekki eins góð heilsu okkar og
áður var haldið ásamt því að fólk er að
verða meira meðvitað um tilfinninga-
líf dýranna í þeim iðnaði og farið að
líta gagnrýnum augum á siðferði þess
að halda slíkri framleiðslu áfram núna
þegar við þurfum þess ekki lengur.
Við í Aktívegan viljum hjálpa fólki
að ná tengingunni á milli dýranna
og afurðanna sem koma frá þeim, að
fólk geri sér betur grein fyrir því hvað
dýrin þurfa að ganga í gegnum innan
þessa iðnaðar fyrir þessar vörur. Það
eru margir sem gera sér til dæmis ekki
grein fyrir því að kýr þarf að fæða og
missa kálf stuttu eftir fæðingu svo að
fólk geti drukkið kúamjólk, mjólk sem
var einungis framleidd fyrir kálfinn og
við mennirnir höfum enga þörf fyrir
frekar en hundamjólk. Enn færri sem
átta sig á því að karlkyns ungar sem
fæðast inn í eggja iðnaðinn missa líf
sitt stuttu eftir fæðingu, eru gasaðir
eða hakkaðir til dauða, þar sem engin
not eru fyrir þá í þeim iðnaði bara
svo eitthvað sé nefnt. Það er ótrúlega
margt sem fólk almennt gerir sér ekki
grein fyrir hvað það er að styrkja og
þar sem dýrin geta ekki sagt frá því
og beðið fólk að breyta neysluvenjum
sínum þá tökum við það erfiða, en
mikilvæga, verkefni að okkur.“
Tinna Björg Hilmarsdóttir hefur síðasta árið aðhyllst vegan lífstílinn sem sífellt er að verða vinsælli. Keflvíkingurinn Tinna segir að alveg síðan hún man eftir sér hafi hún
verið mikill dýravinur. Hún skildi aldrei þörfina hjá fólki til þess að drepa dýr, þau ættu eins mikinn rétt og við á því að lifa.
Auðvelt að verða
VEGAN
Gómsætar vegan uppskriftir fyrir jólin
„Hnetusteikin kom fjölskyldu
minni skemmtilega á óvart“