Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Årgang

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 2015, Side 202

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 2015, Side 202
201RITDÓMUR: AF JÖRÐU sögulegra heimilda um þau sem safnað hefur verið á löngum tíma, svo sem úttektir, uppmælingar og f leira. Vera má að sumt af þessu efni sé nýtt, en ekki er vísað til þeirra frekar en frumgagna fornleifafræðinga. Elstu húsin hafa verið í umsjá Þjóðminjasafns síðan á fyrri hluta 20. aldar. Ýmislegt áhugavert er dregið fram í tengslum við umfjöllun um sum húsin, t.d. um upphitun og hvernig menn „settu skepnur í auð rúm að vetrarlagi“ (bls. 70). Eldri og yngri myndir styrkja mjög frásögnina af einstökum húsum, og ekki síður uppmælingateikningar frá ýmsum tímum. Áhugavert er að rýna í þessar teikningar með hliðsjón af teikningum fornleifafræðinga fyrir torfhús fyrri alda. Tengt er við þróunarsögu torfbæjarins í umfjöllun um sum húsanna og vangaveltur eru settar fram um möguleg tengsl við nágrannalöndin. Einnig er vikið að því efni í lokahluta bókarinnar. Fjallað er um notkun torfs til húsbygginga í nágrannalöndum Íslands við Norður-Atlantshaf; Noreg, Skotland, Færeyjar og Grænland og húsagerðirnar bornar saman (bls. 272-286). Á það er bent að hvergi í þessum löndum hafi torf verið eins almennt notað til húsagerðar og í eins langan samfelldan tíma og á Íslandi. Torfhús hafi horfið fyrir mörgum öldum á sumum stöðum og steinhleðslur og timburbyggingar komið í staðinn. Stundum hafi torfhús einnig aðallega verið nýtt af ákveðnum hópi eða stéttum fólks. Tilgáta er sett fram um samísk áhrif á íslenska húsagerð og bent á þann möguleika að um gagnkvæm áhrif gæti hafa verið að ræða, þar sem Norðmenn og Samar bjuggu saman á stærra svæði Noregs á fyrri öldum en síðar varð og ákveðin líkindi megi sjá í ákveðnum húsategundum (bls. 278-280). Má segja að höfundur velti upp mörgum steinum í tengslum við samanburð torfhúsabygginga á Íslandi við nágrannalönd, frekar en veita svör við öllum þeim tilgátum sem vakið er máls á. Þetta er efni sem tilefni væri til að rannsaka meira. Þjóðarvitund Íslendinga er skýrt tengd við torfbæinn. Á einhvern hátt má segja að tenging torfbæjarins við þjóðarvitundina sé í senn nálgun höfundar í skrifunum og niðurstaða hans eftir áratugastarf við viðhald torfbæja. Sérstakur kaf li tekur á þessu efni, auk þess sem víða er vísað til þeirrar merkingar sem torfbærinn hefur haft í hugum Íslendinga og birtist með ýmsu móti í samtímanum. Þessi sýn er nátengd því markmiði höfundar að vekja athygli á mikilvægi varðveislu torfbæjarins, mikilvægi þess að handverksþekkingin glatist ekki og mikilvægi þess að torfbærinn verði arkitektum innblástur í hönnun nútímabygginga sem nýti sér lífræna eiginleika torfbæjarins og aðlögun að landslagi. Hjörleifur vekur athygli á
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148
Side 149
Side 150
Side 151
Side 152
Side 153
Side 154
Side 155
Side 156
Side 157
Side 158
Side 159
Side 160
Side 161
Side 162
Side 163
Side 164
Side 165
Side 166
Side 167
Side 168
Side 169
Side 170
Side 171
Side 172
Side 173
Side 174
Side 175
Side 176
Side 177
Side 178
Side 179
Side 180
Side 181
Side 182
Side 183
Side 184
Side 185
Side 186
Side 187
Side 188
Side 189
Side 190
Side 191
Side 192
Side 193
Side 194
Side 195
Side 196
Side 197
Side 198
Side 199
Side 200
Side 201
Side 202
Side 203
Side 204
Side 205
Side 206
Side 207

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.