Morgunblaðið - 21.07.2022, Blaðsíða 33

UMRÆÐAN 33
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 21. JÚLÍ 2022
Sprautumeðferðmeð fituleysa
efni brýtur niður fitufrumur á
meðferðarsvæði og skilar
góðumvaranlegumárangri
án alvarlegs inngrips.
FITUEYÐING
með fituleysandi efni!
ndi
30%
afsláttur
NÚNA
TILBOÐ
Tilboðið
gildir líka
fyrirHúð
þéttingu
Fyrir rúmu ári datt
einhverjum í hug að
henda Skólamunastofu
Austurbæjarskóla í
kassa og koma safninu í
geymslu svo hægt væri
að nota nær ónýtanlegt
ris skólans í eitthvað
annað. Skynsemin kom
í veg fyrir þá fram-
kvæmd og kom í veg
fyrir menningar-
sögulegt stórslys.
Héldu þá margir að í framhaldinu
yrði tekið næsta skref; að finna
Skólamunastofunni verðugt framtíð-
arhúsnæði þar sem safnið héldi
áfram að vaxa og dafna. En kannski
af því að það var kosningaár, kannski
af því að skynsemisraddirnar voru
orðnar hásar, gerðist það af ein-
hverjum ástæðum ekki. Safnið hefur
þó haldið áfram að stækka og eflast,
þar sem það er í risi Austurbæjar-
skóla, og geymir nú fjölmarga ómet-
anlega muni úr sögu skólans, sögu
Reykjavíkur, sögu skólahalds á Ís-
landi.
Nú, skömmu eftir kosningar, ger-
ist það svo aftur, að einhverjum dett-
ur í hug að kasta safninu á vergang,
því ágæta fólki sem annast hefur
safnið berst tilskipun um að pakka í
kassa og koma því burt. Sagt er að
heimskan ríði ekki við einteyming en
hvernig það hefur gerst að þessi vit-
leysa með Skólamunastofuna fer af
stað aftur er erfitt að skilja. Öll um-
ræða fyrra árs hlýtur að hafa farið
gjörsamlega fram hjá viðkomandi og
því kannski nóg að upplýsa um hvað
er í húfi til að viðkomandi sjái að sér
og hætti við þessa vitleysu. Hverri
sæmilega upplýstri og skynsamri
manneskju ætti að vera ljóst hvílík
þjóðargersemi Skólamunastofan er
og hve mikilvægt er að hlúa að þjóð-
ararfinum.
Því miður eru þó ekki allir upp-
lýstir og skynsamir, það finnst fólk
sem lítur á Kjarvalsmálverk sem olíu
á striga, sér styttur Nínu sem til-
höggvið grjót og Skólamunastofuna
sem gamlar skræður og skran. Slíkt
fólk á ekki að ráða hvað verður um
sögulega muni og listaverk. Hversu
vel meinandi eða hvað gott viðkom-
andi gengur til með þessum mistök-
um, að ætla að leggja niður Skóla-
munastofuna, þurfa nú þeir sem vit
hafa til og visku að grípa í tauminn og
leiða viðkomandi af villu síns vegar.
Ég er fyrrverandi
nemandi og kennari
við Austurbæjarskóla,
hef búið í Svíþjóð und-
anfarin ár en fylgst
með og áður sett fram
mínar skoðanir í þessu
máli. Í maí síðast-
liðnum heimsótti ég
svo Skólamunastofuna
þegar hún var opin
meðan á vorhátíð skól-
ans stóð. Þar týndi ég
mér algjörlega, en
fann um leið tengsl við
eldri nemendur – þá
sem á undan mér höfðu gengið, og
líka þá sem á eftir komu, skynjaði
heild en um leið áhrifamikla ein-
staklinga, listamenn, persónuleika
sem mótað höfðu samfélagið, skynj-
aði menntasöguna, menningarsög-
una. Ekki var ég heldur einn um
þessa upplifun, tugir einstaklinga á
öllum aldri; frá börnum til eldri
borgara, sem skoðuðu safnið á sama
tíma og ég, virtust njóta þess ekki
minna en ég, slíkt skynjar maður
þótt maður sé upptekinn af að
skoða. Eftir heimsóknina hafði ég á
orði að þetta væri eins og að fara í
Vetrarhöllina; ein heimsókn nægði
engan veginn til að skoða allt og
njóta alls, ég ætti eftir að koma aft-
ur og aftur. Og ég vil geta komið aft-
ur og aftur, ég vil hafa aðgang að
menningararfinum, ekki bara fyrir
mig heldur fyrir alla, fyrir ókomnar
kynslóðir um ókomna tíð.
Ráðamenn Reykjavíkurborgar,
gerið nú það sem gera þarf, finnið
Skólamunastofunni varanlegt hús-
næði þar sem hægt er að stilla upp
þeim gersemum sem þar finnast.
Fyrir börn og fullorðna að njóta og
nýta, skoða og læra, þar sem hægt er
að taka á móti einstaklingum og hóp-
um, þar sem sagan lifnar við og
menning og listir haldast í hendur á
lifandi safni sem borgin og borgar-
búar geta verið stolt af.
Eftir Einar Þór
Karlsson
»Héldu þá margir að í
framhaldinu yrði
tekið næsta skref; að
finna Skólamunastof-
unni verðugt framtíð-
arhúsnæði.
Einar Þór
Karlsson
Höfundur er fyrrverandi nemandi og
kennari við Austurbæjarskólann.
einar.th.karlsson@gmail.com
Komið í veg fyrir
menningarlegt
stórslys í Austur-
bæjarskóla
Viðbrögð vinstri-
manna við kaupum
Síldarvinnslunnar á
Vísi hf. koma ekki á
óvart og eru í takt við
fyrri ummæli þeirra
um íslenskan sjávar-
útveg. Oft veit maður
ekki hvort þetta fólk
talar þvert um hug sér
eða hvort það skortir
innsýn í atvinnugrein-
ina. Hærri veiðigjöld valda sam-
þjöppun í sjávarútvegi! Það er eins
augljóst og verið getur; en það er
ekki neikvætt fyrir íslenskt sam-
félag!
Veiðigjöld
Til að komast af við hærri veiði-
gjöld, sem eru núna yfir 30% af
hagnaði útgerðar, er engin önnur
leið en að hagræða í
rekstri, sem byrjar í lá-
réttum samruna og
þegar lengra dregur í
lóðréttum samruna.
Fyrirtæki þurfa að
stækka til að takast á
við aukna skattheimtu
og reyna að hafa betri
stjórn á sinni virð-
iskeðju með því að taka
stærri hluta hennar yf-
ir. Ef ekkert hefði
breyst undanfarna ára-
tugi í sjávarútvegi og
fyrirtæki ekki verið sameinuð eða
yfirtekin væri engin umræða um
veiðigjöld; enda væru engin veiði-
gjöld og afkoman væri slök. Svona
svipað og ástandið var á tíunda ára-
tug síðustu aldar og lítil sem engin
fjárfesting átti sér stað. Þá væri
sennilega allt í góðu lagi og vinstri-
menn ánægðir með ástandið!
Í mínum huga er það kristaltært
hvað vakir fyrir Síldarvinnslunni
með kaupum á Vísi. Það liggur í orð-
um forstjóra Síldarvinnslunnar um
að þetta sé liður í að byggja fyrir-
tækið upp sem alþjóðlegt sjávar-
útvegsfyrirtæki. Nýlega keypti
fyrirtækið stóran hlut í laxeldisfyr-
irtæki af sömu ástæðum. Þannig
hefur fyrirtækið aukið breidd sína,
sem gefur gríðarleg tækifæri á
markaði og tekur til sín stærri sneið
af virðiskeðjunni. Hafa verður í
huga að Síldarvinnslan, eftir kaupin
á Vísi, er örsmátt fyrirtæki á mark-
aði með sjávarafurðir í heiminum, og
þarf að fást við öfluga keppinauta.
Með betri tengingu við markað-
inn, þar sem menn teygja sig lengra
niður virðiskeðjuna, nást mögu-
leikar á að bæta vöruframboð, bjóða
upp á einstakar vörur, sem eykur
virði kaupanda og þar með verð-
mæti framleiðslunnar. Þetta er ein-
mitt hluti af þeirri þróun að reka ís-
lenskan sjávarútveg markaðs-
drifinn, þar sem horft er til þarfa
viðskiptavinarins við verðmæta-
sköpun.
Jafnframt verður að hafa það í
huga að aðeins um helmingur verð-
mæta í útflutningi sjávarútvegs end-
ar hjá íslenskum fyrirtækjum. Hinn
helmingurinn rennur til erlendra að-
ila. Þar liggja einmitt tækifæri fyrir
Síldarvinnsluna í framtíðinni. Með
því að bjóða upp á einstakar vörur á
öllum tímum getur fyrirtækið tekið
yfir hluta af erlendri virðiskeðju og
aukið þannig verðmætasköpun með
betri markaðsaðgangi.
Tækifæri framtíðar
Tækifæri Síldarvinnslunnar við
kaupin á Arctic Fish og Vísi blasa
því við hverjum þeim sem vill horfa
hlutlægt á þessi mál: Aukin verð-
mæti fyrir íslenskan sjávarútveg
og íslenska þjóð. Með því að taka til
sín stærri hluta virðiskeðjunnar
verða bæði til verðmæti og eins
spennandi störf fyrir Íslendinga í
framtíðinni. Síldarvinnslan er
fyrirtæki á markaði með þúsundir
eigenda. Það er eðlileg krafa til
stjórnmálamanna að ræða svona
mál af alvöru en ekki bara til að
tala inn í tiltekna hópa. Bolfisk-
vinnsla Vísis er ein sú fullkomnasta
í heimi og er ekki á leið frá Grinda-
vík í framtíðinni. Þar er mannauð-
urinn, nálægð við fiskimið og mark-
aðinn.
Eftir Gunnar
Þórðarson
Gunnar Þórðarson
»Með því að taka til sín
stærri hluta virðis-
keðjunnar verða bæði til
verðmæti og eins spenn-
andi störf fyrir Íslend-
inga í framtíðinni.
Höfundur er viðskiptafræðingur.
silfurtorg@simnet.is
Veiðigjöld og samruni sjávarútvegsfyrirtækja
Hvar sem ég er og
hvert sem ég fer
blasir fegurðin við
mér. Himinninn
speglast í lygnu vatn-
inu og í fjarska sé ég
mikilfengleik þinn er
ég staldra við og gef
mér tíma til að líta
upp til hinna tignar-
legu fjalla.
Þú virðist sem í
fjarlægð en ert samt á bak við allt
og í öllu. Nær en ég held. Þökk sé
þér, ó Guð, lof og dýrð!
Í dag umlykur þú mig með logni
í sálinni og þínum friði og ólýsan-
legri fegurð hvert sem litið er.
Bara að ég gæti oftar gefið mér
tíma til að staldra við. Til að draga
meðvitað að mér andann. Opna
augun og njóta alls þess sem þú
hefur upp á að bjóða.
Hér og nú
En nú er ég þá hérna bara
staddur eftir allt sam-
an í kyrrð og bæn með
fjöllin og bæina allt
um kring og hina eilífu
friðgefandi nærveru
skapara himins og
jarðar, höfundar og
fullkomnara lífsins.
Grasið iðjagrænt
upp um grónar hlíðar.
Upplifi í dögginni still-
ur morgunsins. Vina-
legan klið og dagsins
farsæla nið. Fegurð
kvöldsins roða, bláma
og birtu næturinnar. Kyrrðin óvið-
jafnanleg, fegurðin ólýsanleg, sem
eilíft sumar.
Hvað skyldi fólkið á bæjunum og
í bústöðunum vera að hugsa? Hvað
þá fólkið í borginni? Hvað er það
að gera? Skyldi það vita af þessu?
Eða er það mögulega að fara á mis
við fegurð lífsins? Er það kannski
bara liggjandi uppi í sófa lifandi
tilgangsleysinu, horfandi á sápu í
sjónvarpinu eða að hlusta á dag-
legt þras sem litlu skilar? Hugsan-
lega er það jafnvel netið og sím-
arnir sem glepja? Og hvað með
blessaðar kýrnar í haganum, lömb-
in og hestana, ætli þau viti af
þessu?
Eða eru þau ef til vill líka að
fara á mis við fegurðina vegna óör-
yggis og hræðslu, vanrækslu, hugs-
unarleysis eða tjóns á umhverfinu?
Njótum lífsins, göngum vel um
og njótum þeirrar stórbrotnu og
margbreytilegu fegurðar sem skap-
ari okkar býður okkur upp á í um-
hverfinu.
Með sumarsins kærleiks- og frið-
arkveðju.
– Lifi lífið!
Kyrrðarbæn
Eftir Sigurbjörn
Þorkelsson
Sigurbjörn Þorkelsson
»Njótum lífsins, göng-
um vel um og njót-
um þeirrar stórbrotnu
og margbreytilegu feg-
urðar sem skapari okk-
ar býður upp á.
Höfundur er ljóðskáld, rithöfundur
og aðdáandi lífsins.