Sjómannablaðið Víkingur - 01.02.2011, Síða 24

24 – Sjómannablaðið Víkingur
Í 3. tölublaði Víkingsins 2010 var fróð-
leg grein eftir ritstjóra blaðsins, Jón
Hjaltason, sem bar heitið „Stríðið við
háhyrningana“, þar sem lýst var barátt-
unni gegn þessum dýrum á árunum
1954 – 1959, þar sem bæði sprengjum
og skotvopnum var beint, eins og lýst
er í greininni. Þessir atburðir gerðust
fyrir mitt minni, en þar sem ég löngu
seinna tengdist þessu með óbeinum en
sérstökum hætti, langar mig að segja frá
því.
Riffi llinn
Á árunum 1972 – 1999 starfaði ég sem
skrifstofustjóri hjá samtökum útvegs-
manna, sem voru til húsa á II. hæð í
Hafnarhvoli v/ Tryggvagötu í Reykjavík.
Herbergi mitt var í norðurenda hússins
og hafði ég gott útsýni yfir allan Ægis-
garðinn, en lítið meir en það af höfn-
inni.
Fljótlega eftir að ég hóf þarna störf
rakst ég á tvo rifla, sem geymdir voru í
skjalageymslu í miðju húsinu og af ein-
hverjum ástæðum höfðu dagað þarna
uppi. Var mér sagt, að riflarnir hefðu
verið notaðir í baráttunni gegn háhyrn-
ingum á sínum tíma. Var annar riffillinn
eldgamall hermannariffill af gerðinni
Springfield, en hinn af gerðinni Reming-
ton og var með áföstum kíki, sem átti að
hafa verið keyptur nýr í þetta verkefni.
Utan um þennan riffil hafði verið sér-
smíðaður trékassi, sem ólaður var aftur
með tveimur ólum. Var greinilegt, að
kassinn átti að þola töluvert hnjask og
áníðslu. Oft þegar maður átti leið í
skjalageymsluna handlék maður þessar
byssur og varð um leið hugsað til há-
hyrninganna.
Í október 1986 gerðist sá stórviðburð-
ur, eins og menn muna, að til Reykja-
víkur komu til fundar þeir Reagan
bandaríkjaforseti og Gorbatsjov ritari
sovéska kommúnistaflokksins til að ræða
um afvopnunarmál. Bjó Gorbatsjov á
meðan á dvöl hans stóð um borð í rúss-
nesku skipi, sem komið hafði sérstaklega
til Reykjavíkurhafnar í því skyni og lá
við Ægisgarð. Voru miklar öryggisráð-
stafanir gerðar, þegar foringjar þessara
heimsvalda áttu í hlut og það ekki bara í
næsta nágrenni leiðtogafundarins, sem
haldinn var að Höfða, eins og menn
muna, heldur einnig við dvalarstaði
þessara þjóðhöfðingja. Vegna nálægðar-
innar við Ægisgarð og með þetta fína
útsýni gat maður þarna fylgst með því
yfir daginn, þegar Gorbatsjov var að fara
frá borði eða koma með fríðu föru-
neyti.
Hafði Gorbatsjov í riffi lsigtinu
Eitt sinn kom inn í herbergið til mín út-
gerðarmaður utan af landi, sem fór strax
að horfa á skipið og tala um það, hvað
það væri gott fyrir leyniskyttu, vopnaða
góðum riffli með kíki, að skjóta Gor-
batsjev þarna við skipið, ef því væri að
skipta. Ég leiddi þetta tal hans í fyrstu
hjá mér, enda var ég tímabundinn, þar
sem ég var að reyna að klára að ganga frá
afsali á skipi, sem lá á að ljúka. En þar
sem maðurinn hætti ekki þessu leyni-
skyttutali, stóð ég upp og fór ég til hans
og leit út um gluggann og sagði síðan
upprifinn: „Já satt segir þú. Skotfærið
verður ekki betra en þetta. Bíddu hérna
kyrr!“
Að því sögðu gekk ég út úr her-
berginu og skyldi maðurinn ekkert af
hverju ég væri að fara, fyrr en ég kom til
baka með riffilkassann, sem ég skellti á
borðið. Maðurinn varð furðulostinn,
þegar ég opnaði kassan og dró upp Rem-
ington riffilinn með kíkinn áfastan. Svip-
urinn breyttist brátt í skelfingarsvip,
þegar ég tók nú að munda riffilinn í átt-
ina að skipinu, tautandi aðallega við sjálf-
an mig, hvort ekki væri betra að skjóta
Gorbatsjov, þegar hann kæmi út úr bíln-
um eða kannski frekar þegar hann kæmi
upp landganginn. Svona hluti þarf eðli-
lega að vera búið að skipuleggja og
ákveða áður, enda fer maður ekki að
varpa hlutkesti um það, hvaða aðferð
maður á að beita, þegar til skara á að
skríða.
Jónas Haraldsson
LEYNISKYTTAN
Gorbatsjov á góðri stund, þremur árum eftir Ís-
landsheimsóknina; hér smellir hann einum á Erich
Honecker í tilefni 40 ára afmælis Þýska alþýðulýð-
veldisins sem átti þá skammt eftir ólifað.
Myndin sýnir Remington riffil, sérhannaðan fyrir leyniskyttur. Hvort þessi er nákvæmlega eins og sá sem Jónas mundaði forðum skal þó ósagt látið.