Sjómannablaðið Víkingur - 01.02.2011, Síða 48
48 – Sjómannablaðið Víkingur
Saga af sjónum
Ritstjóri vor var að lesa viðtalið við hann Erhard í síðasta tölublaði og varð
þá svo óskaplega uppveðraður. Allt í einu runnu upp fyrir honum ný sann-
indi; þorskurinn sefur og það sem meira er, hann kann sömu list og
kafarar að þyngja sig þegar hann vill fara djúpt. Þetta vita þó engir nema
sjómenn. Kannski fiskifræðingar, þó er ég ekki viss, þarf að spyrja Jóhann.
Í framhaldi af þessu langar mig til að biðja ykkur sjómenn að vera nú dug-
legir að senda Víkingnum frásagnir af upplifunum ykkar á sjónum. Þetta
þarf ekki að vera langt og aldrei má hugsa svo að eitthvað sé svo ómerki-
legt að það megi ekki koma fyrir sjónir lesenda Víkings. Látum þá dæma
sjálfa og kvarta – nú eða hrósa sem er líklegra því að sögur af sjónum eru
aldrei ómerkilegar, það er að minnsta kosti mín reynsla.
Helgi Laxdal ríður á vaðið:
Það gerðist eitt sinn á vetravertíð í
Grindavík, þegar netbátar voru að
koma úr róðri, að ljósin á innsigl-
ingamerkjunum fóru af án fyrir-
vara. Smámsaman fjölgaði í hópn-
um sem beið þess fyrir utan að
ljósin kæmu á aftur. Þá kemur að
bátur sem gerður var út frá Grinda-
vík á vetrarvertíð. Eftir stuttan stans
fyrir utan ákvað skipstjórinn að
leggja í rennuna. Til þess að ganga
úr skugga um að báturinn væri á
réttum stað fór skipstjórinn út á bak-
borðsbrúarvænginn, greip sterk-
lega utan um rekkverkið þannig að
hnúar beggja handa hvítnuðu,
rýndi ofan í sjóinn nokkra stund en
reis síðan skyndilega upp og stökk
sem ör inn í brúna, beint í talstöð-
ina og kallaði í annan bát sem
einnig beið fyrir utan: ,,Fylgið mér,
fylgið mér.“
Síðan var haldið til hafnar og
gekk allt eins og í sögu þótt innsigl-
ingamerkin sæjust ekki.
Enn er það hulin ráðgáta, þeim
sem með fylgdust, hvað það var í
sjónum þarna í innsiglingunni sem
leiddi þennan margreynda skip-
stjóra inn örmjóa rennuna þar sem
metrinn skiptir máli; kanske beitt-
´ann fránum augunum að sjólaginu
í sama tilgangi og formenn fyrri
tíma smökkuðu á sjónum til þess að
kanna aflalíkur. Hver veit?
Hvað sá hann?
Að þessu sinni er Frívaktin helguð hinni stór-
skemmtilegu bók, „Sögu Útvegsbændafélags
Vestmannaeyja 1920 – 2010“, en um hana var
fjallað í jólablaðinu 2010.
Sagnabrunnur
Líklega hafa fáir Vestmannaeyingar öðlast aðra
eins „sögulega“ frægð og Bjarnhéðinn Elíasson,
bóndasonurinn af Rangárvöllunum sem hingað
kom á vertíð og ílentist hér. Bæði var að hann
var afburða skemmtilegur í viðmóti og eins var
hann þekktur fyrir að verða sjaldnast orða vant.
Hér fara á eftir nokkrar sögu úr þeim sagna
brunni sem orðið hefur til um Bjarnhéðin.
Syngdu nú Dómínó, helvítið þitt!
Bjarnhéðinn Elíasson var eina vertíð stýrimaður
hjá Sigurgeiri Ólafssyni (Vídó) á Emmu VE. Á
línuvertíðinni í janúar gerðist það eitt sinn að
einn skipverja mætti til skips vel við skál og var
lítill svefnfriður á útstíminu þar sem hann söng
hástöfum lagið Dómínó, sem var einkar vinsælt
um þær mundir. Gilti einu þótt honum væri
skipað að halda sér saman og herti hann enn
frekar á söngnum við það. Undir lokin seig þó
svefn á söngmanninn en ekki var hann upplits-
djarfur þegar ræst var og átti að leggja línuna.
Bjarnhéðinn dró stampana að og frá en söng-
fuglinn var í færunum og hafði ekki undan. Þá
vatt Bjarnhéðinn sér að honum og sagði:
„Syngdu nú Dómínó, helvítið þitt.“ Við þetta
reiddist söngmaðurinn ákaflega og óð að stýri-
manninum með kreppta hnefa og mátti hann
verja sig með línustampi þar til móðurinn rann
af þeim söngglaða.
Það var þá kominn tími til
Bjarnhéðinn stundaði m.a. sjómennsku á tog-
urum Bæjarútgerðar Vestmannaeyja. Hann var
lengi pokamaður á Bjarnarey og eitt sinn gerðist
það sem er martröð allra pokamanna að upp
kom fráleyst, pokahnúturinn hafði losnað og
enginn afli í trollinu. Pálmi Sigurðsson, sem var
skipstjóri á Bjarnarey, hallaði sér út um glugg-
ann í brúnni, hellti úr eyrunum og sagði með
ekki mjög þýðum rómi: „Þetta hef ég nú bara
aldrei séð áður.“ Þá leit pokamaðurinn upp og
svaraði að bragði: „Það var þá kominn tími til
að þú sæir það.“
Fannst þér frekar að hann hefði átt að elta þig?
Óskar Þórarinsson frá Háeyri hóf sína for-
mennsku á Öðlingi VE á vetrarvertíð á trolli.
Þá var árvisst undir vorið að vel fékkst af löngu
í troll við Holtshraunið og þar sló enginn Bjarn-
héðni við í aflabrögðum. Þetta vissi Óskar og
reyndi eins og hann gat að elta Bjarnhéðin á
bleyðunni. Þegar landað var um kvöldið var
Bjarnhéðinn að vanda langaflahæstur með tæp
30 tonn af löngu. Óskar á Öðlingi hafði fengið
18 tonn og var ánægður með það. En þar sem
Bjarnhéðinn stendur á bryggjunni að lokinni
löndun, kemur til hans skipstjóri einn sem lítið
hafði fengið þennan dag og segir: „Það var engu
líkara en þú værir með hann Öðling í togi í
allan dag.“ Og þá svaraði Bjarnhéðinn að bragði:
„Fannst þér kannski frekar að hann hefði átt að
elta þig?“
sendir félögum sínum og fjölskyldum þeirra
bestu kveðjur og hamingjuóskir
í tilefni Sjómannadagsins.