Morgunblaðið - 21.09.2022, Blaðsíða 4

4 FRÉTTIR
Innlent
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 21. SEPTEMBER 2022
Helgi Bjarnason
helgi@mbl.is
Bæjarráð Akureyrar hefur sam-
þykkt beiðni Bifreiðastöðvar Odd-
eyrar (BSO) um framlengingu á
stöðuleyfi fyrir hús leigubílastöðv-
arinnar við Strandgötu fram til 31.
maí á næsta ári. Bæjarstjórinn á
Akureyri segir að starfsleyfi fyrir
bensínstöð við leigubílastöðina
renni ekki út fyrr en á næsta ári og
lóðinni verði ekki úthlutað alveg á
næstuni. Í því ljósi hafi framlenging
verið samþykkt.
Leigubílstjórarnir á BSO hafa
verið með aðstöðu í miðbæ Akur-
eyrar frá árinu 1956. Hlutafélag
þeirra fékk stöðuleyfi fyrir húsinu á
árinu 1955 en lóðarleigusamningi
var aldrei þinglýst. Stöðuleyfi hefur
verið framlengt nokkrum sinnum
síðustu árin.
Akureyrarbær hefur deiliskipu-
lagt svæðið. Þar eiga að vera stærri
hús með blandaðri starfsemi, íbúð-
um, þjónustu og skrifstofum. Verið
er að byggja slíkt hús á lóðinni á
móti, við Hofsbót.
Ekki mikið úrval í miðbænum
Sigurjón Þórisson framkvæmda-
stjóri BSO segir að menn geri sér
grein fyrir því að sjálfsagt komi að
því að rífa þurfi húsið, fyrr eða síð-
ar. Verið sé að leita að nýrri að-
stöðu, helst í miðbænum, en úrvalið
sé ekki mikið. Ákveðinn fjöldi bíla-
stæða þurfi að vera við slíka aðstöðu
og bærinn hafi ekki viljað liðka til
fyrir stöðinni með það. BSO rekur
söluturn í húsi sínu og bensínaf-
greiðslu frá Olís. Segir Sigurjón
mikilvægt fyrir fyrirtækið að geta
haldið áfram rekstri söluturnsins
því hann standi undir hluta af
rekstrarkostnaði stöðvarinnar. Þess
vegna sé lögð áhersla á að vera
áfram í miðbænum. Hann segir að
óvissa ríki um bensínafgreiðsluna
því ekki virðist gert ráð fyrir bens-
ínstöð frá Olís í miðbæjarskipulagi
Akureyrarbæjar.
Tekst í góðu samstarfi
Ásthildur Sturludóttir bæjar-
stjóri segir að stjórnendur bæjarins
miði við að úthluta þessari lóð þegar
starfsleyfi bensínstöðvarinnar renn-
ur út og starfsemin hætti. Samtal
við forsvarsmenn fyrirtækisins um
að það flytji sig hafi staðið lengi.
Reynt sé að koma til móts við þarfir
leigubílstjóranna. Án efa muni það
takast í góðu samstarfi við BSO.
Hús BSO stendur fram á næsta ár
- Leita að lóð fyrir leigubílastöðina með
bílastæðum og söluturn í miðbænum
Morgunblaðið/Þorgeir Baldursson
Bifreiðastöð BSO Bensínafgreiðsla og söluturn eru hluti af rekstrinum.
Ragnheiður Birgisdóttir
ragnheidurb@mbl.is
Vínsérfræðingurinn Berglind
Helgadóttir öðlaðist nýverið titilinn
DipWSET, sem er fjórða og hæsta
gráða sem einn virtasti vínskóli í
heimi veitir. Skólinn, sem er í Lond-
on, er á vegum samtakanna Wine
and Spirits Education Trust sem
starfrækt hafa verið í marga áratugi
og eru með útibú um allan heim.
Að því er Berglind best veit er
hún fyrsta konan til þess að öðlast
þennan titil hér á landi og eru Ís-
lendingarnir þá orðnir tveir.
„Maður byrjar alltaf einhvers
staðar og verður ekki sérfræðingur
á einni nóttu. Ég er búin að vera að
vinna í Vínbúðunum í töluvert mörg
ár og þar varð ég heilluð,“ segir
Berglind og bætir við að heimsókn á
vínræktarsvæðið Alsace í Norð-
austur-Frakklandi hafi einnig vakið
áhuga hjá henni. „Svo þegar maður
byrjar að kafa í þetta er alltaf meira
og meira til að læra, skoða og upp-
lifa. Þetta er skemmtilegur heimur.“
Berglind er með BA-gráðu í list-
fræði og meistaragráðu í hagnýtri
menningarmiðlun og segir að það sé
margt líkt með listfræði og vín-
fræðum og ekki síður með lista-
mönnum og víngerðarmönnum. Þeir
sem framleiði vín leggi mikla vinnu í
vínið og sé jafn annt um lokaútkom-
una og listamönnum um verk sín.
Námið í vínskólanum, sem bæði er
fræðilegt og verklegt, tekur tvö ár ef
maður tekur allar loturnar sam-
fleytt. Náminu lýkur síðan á prófum
þar sem greina þarf vín í blind-
smökkun og svara skriflegum spurn-
ingum.
Alls þurfti Berglind að þreyta sex
próf og greina samtals 21 tegund í
blindsmakki, greina frá berjateg-
und, svæði og segja jafnvel til um
framleiðsluaðferðir.
Vínsmökkun er eins og íþrótt
„Þetta er bara eins og íþrótt í
raun og veru. Maður þarf að æfa sig
og halda sér við. Við notum lyktar-
og bragðskynið mjög mikið en mjög
ómeðvitað. Þegar maður er að þjálfa
sig upp í blindsmakki er það rosa-
lega mikil núvitundaræfing.“
Það skiptir miklu máli að þjálfa
lyktarskynið. Hún nefnir sem dæmi
að hægt sé að æfa sig á því að finna
muninn á ferskri papriku og eldaðri,
af berki sítrónu og aldinkjöti henn-
ar, ýmsu laufkryddi og muninn á
lakkrís og anís.
Við þessa þjálfun þurfi maður að
fá lyktina og skynjunina til þess að
tengjast ákveðinni mynd, maður
þurfi að sjá fyrir sér sítrónu eða
hvað það nú er sem lyktin vísar til.
Þá segir hún mikilvægt að maður
finni blindu blettina í skynfærunum
og þjálfi þá sérstaklega.
Í blindsmökkuninni koma lyktar-
skyn og bragðskyn við sögu auk
sjónarinnar, greina þarf lit vínsins.
En að sögn Berglindar er hugsunin
mikilvægust. „Maður er í raun styst-
an tíma að smakka vínið. Maður
eyðir miklum tíma í að hugsa og
gera tengingar við það sem maður
skynjar.“
Spurð út í næstu skref í vínfræð-
unum segir Berglind: „Ég held að
maður sé aldrei almennilega búinn.
Þetta eru líka mjög lifandi fræði svo
það er alltaf eitthvað sem hægt er að
skoða betur. En ef ég ætla að fara í
næstu gráðu fyrir ofan þá væri það
Master of Wine sem er þriggja ára
nám. Það eru um 350 manns í heim-
inum með þá gráðu. Það eru hins
vegar 12 þúsund manns með fjórðu
gráðuna.“
Námið í vínfræðunum nýtist
Berglindi í starfi sínu hjá Vínbúð-
unum þar sem hún sér um að þjálfa
starfsfólk og gefa því innsýn inn í
vínheiminn.
Vínsérfræðingur Berglind Helgadóttir heillaðist af vínfræðum á vínræktarsvæðinu Alsace í Frakklandi.
Stífar æfingar fyrir
bragð- og lyktarskyn
- Öðlaðist hæstu gráðu virts skóla í blindsmökkun á víni
Guðni Einarsson
gudni@mbl.is
Sýslumannsembætti alls landsins
verður lykilþjónustustofnun hins opin-
bera. Því á að fylgja hagræðing og
aukin skilvirkni og fleiri störf á starfs-
stöðvum víða um land. Hugmyndin er
að færa ýmis verk-
efni sem nú eru
hjá öðrum stofn-
unum undir nýja
sýslumannsemb-
ættið, að sögn
Brynjars Níels-
sonar aðstoðar-
manns dómsmála-
ráðherra.
„Menn eru ekki
búnir að móta
hvaða verkefni
annarra stofnana munu færast til
sýslumannsembættisins eða hvenær.
Það blandast í þetta fleiri ráðuneyti en
dómsmálaráðuneytið og það er eftir að
ræða við þau. Sú vinna er öll eftir,“
segir Brynjar. „Menn hafa til dæmis
séð ýmislegt í starfsemi ýmissa sér-
stofnana sem auðvelt væri að færa til
sýslumannsins sem deildi þeim á mis-
munandi starfsstöðvar. Þá má til
dæmis nefna ýmsar leyfisveitingar
sem lögreglan sinnir nú,“ segir Brynj-
ar. Hann nefnir að í ráðuneytunum séu
margar sjálfstæðar úrskurðarnefndir
um ýmis mál. Þær og margt fleira gæti
fallið undir sýslumannsembættið.
Umdæmi hafa sett skorður
„Við höfum verið föst í kerfi um-
dæma sýslumanna. Embættin eru fá-
menn og takmarkaður grundvöllur
fyrir rekstri þeirra að öllu óbreyttu.
Við þurfum að taka þessi umdæmis-
mörk úr sambandi og hafa einn sýslu-
mann fyrir allt landið og eitt um-
dæmi,“ segir Brynjar. „Hugsunin er
sú að með stafrænu byltingunni sé
hægt að vinna verkefni sýslumannsins
víða á landinu. Með breytingunni
styrkjum við útibú sýslumannsemb-
ættisins. Starfsmönnum þeirra mun
fjölga og þeir sinna öllu landinu í ein-
staka málasviðum. Það fólk sem fyrir
er hjá embættunum mun fá ný verk-
efni og fjölbreyttari vegna stafrænu
byltingarinnar og vinna þau á lands-
vísu,“ segir Brynjar.
Hann segir að alltaf verði þörf fyrir
staðbundna og persónulega þjónustu
sem ekki er hægt að sinna stafrænt.
Það á til dæmis við um fjölskyldumál,
forsjármál, aðfarar- og fullnustugerðir
og fleira. Þess þarf að gæta að lands-
menn þurfi ekki að fara um mjög lang-
an veg til að fá slíka þjónustu. Því verð-
ur áfram viðvera á afgreiðslustöðum
sýslumanns víða um land og næg verk-
efni svo starfsmenn sitji ekki auðum
höndum.
Þeir sem ekki hafa rafræn skilríki
munu áfram þurfa að mæta á staðinn
til að sækja sér þjónustu. Það er m.a.
þeirra vegna sem áfram verða af-
greiðslustaðir sýslumanns víða um
landið samkvæmt fyrirhuguðu frum-
varpi.
Brynjar segir að þessi breyting
muni taka sinn tíma. Útbúa þarf staf-
rænar leiðir fyrir þjónustuna, sem
gengur vel. Hann segir að sama hugs-
un og gildir um sameiningu sýslu-
mannsembætta í eitt gildi einnig um
áform um sameiningu héraðsdómstól-
anna.
„Álag á héraðsdómurum er mjög
mismunandi eftir umdæmum. Með
sameiningu héraðsdómstólanna getur
dómstjóri Héraðsdóms Íslands dreift
álaginu eftir aðstæðum hverju sinni og
starfskraftar nýtast betur. Eftir sem
áður verða starfsstöðvar dómstólsins á
sömu stöðum og áður. Stafrænu bylt-
ingunni fylgir að þú þarft ekki að
mæta alls staðar í eigin persónu og það
mun einfalda meðferð mála til muna
og draga mjög mikið úr kostnaði
allra,“ segir Brynjar. Frumvarp um
sameiningu héraðsdómstóla verður
væntanlega lagt fram í vetur.
Sýslumaður mun
fá ný verkefni
- Verkefni færð frá öðrum stofnunum
Brynjar
Níelsson
Morgunblaðið/Ómar
Tilfærslur Verkefni verða flutt til nýs sýslumannsembættis gangi áform eftir.