Morgunblaðið - 21.09.2022, Blaðsíða 11

FRÉTTIR 11Erlent
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 21. SEPTEMBER 2022
Verið velkomin
í sjónmælingu
Hamraborg 10, Kópavogi, sími 554 3200
Opið virka daga 9.30–18
Fánar á opinberum byggingum í
Lundúnum voru aftur dregnir að
húni í gær, eftir að tæplega 250
þúsund manns höfðu safnast saman
í Lundúnum til að fylgja þjóðhöfð-
ingjanum Elísabetu II. Bretadrottn-
ingu til sinnar hinstu hvílu á mánu-
dag. Lífið færðist smám saman í
eðlilegt horf og miklu hreinsunar-
átaki var ýtt úr vör í gær til að taka
til eftir mannfjöldann í miðborginni
á mánudag. Sorgartímabil kon-
ungsfjölskyldunnar stendur áfram
næstu sjö daga, sem þýðir að hinn
73 ára Karl III. Bretakonungur
mun ekki gegna neinum opinberum
erindum þessa viku í sínu nýja hlut-
verki.
Breska þingið mun sverja nýjum
þjóðhöfðingja hollustueið eftir að
sorgartímabilinu lýkur í næstu
viku. Menningarráðherra Breta,
Michelle Donelan, sagðist ekki vita
um endanlegan kostnað við útför
drottningar. Í samtali við Sky-sjón-
varpsstöðina sagðist hún þess full-
viss að breskur almenningur teldi
þeim fjármunum vel varið.
Lundúnabúar sneru til daglegra starfa í gær og mikið hreinsunarátak var í borginni eftir ríkisútför Elísabetar II. á mánudag
Lífið færist
aftur í eðli-
legt horf
AFP/Alain Jocard
Green Park Blóm og kort í Green Park í Lundúnum í gær, þar sem 250.000 minntust Elísabetar II. Bretadrottningar og þjónustu hennar í 70 ár.
Leppstjórnir Pútíns á hernumdu
svæðunum í Donetsk og Lúhansk
tilkynntu í gær að þær hygðust boða
til þjóðaratkvæðagreiðslu um að
héruðin tvö verði innlimuð í Rúss-
land. Eiga atkvæðagreiðslurnar að
hefjast á föstudag og standa fram á
næsta þriðjudag.
Tilkynningin kemur í kjölfar
gagnsóknar Úkraínumanna fyrr í
mánuðinum, en litið er á hana sem
herskátt andsvar Pútíns við sókn
Úkraínu og slælegri frammistöðu
hers hans undanfarið. Gætu Rússar
ákveðið, í kjölfar atkvæðagreiðsl-
unnar, að lýsa því yfir að allar til-
raunir Úkraínuhers til að endur-
heimta svæðin væru bein árás á
Rússland.
Bæði Donetsk og Lúhansk hafa
verið að miklu leyti undir stjórn
rússneskra leppa frá árinu 2014, en
Rússar innlimuðu þá Krímskagann í
svipaðri atkvæðagreiðslu og nú
stendur fyrir dyrum. Sú kosning var
harðlega gagnrýnd af stjórnvöldum
í Kænugarði og á Vesturlöndum og
voru settar refsiaðgerðir á Rússa í
kjölfarið.
Til að bæta gráu ofan á svart var
seinna í gær tilkynnt að yfirvöld í
Kerson-héraði Úkraínu í suðri
myndu halda kosningar á sama
tíma. „Ég er viss um að innlimun
Kerson-héraðs í Rússland tryggi
héraðið og verði tákn sögulegs rétt-
lætis,“ sagði Vladimír Saldo, leppur
Rússa á svæðinu. Jevgení Balitskí,
sem Rússar settu yfir Saporisjía-
hérað, lýsti því yfir í kjölfarið að þar
yrði einnig kosið um helgina, en í
héraðinu er stærsta kjarnorkuver
Evrópu.
Hörð viðbrögð Bandaríkjanna
Stjórnvöld í Kænugarði for-
dæmdu þegar í stað fyrirhugaðar
„gervikosningar“ leppstjórnanna,
og hétu því að hernumdu svæðin
yrðu frelsuð á ný, hvað sem Kreml-
verjar og leppar þeirra í Úkraínu
segðu.
Jake Sullivan, þjóðaröryggisráð-
gjafi Bandaríkjastjórnar, sagði í
gær að Bandaríkin myndu ekki líta
á nein hernumin svæði Rússa í
Úkraínu sem lögleg, hvorki Krím-
skaga né nein önnur svæði aðskiln-
aðarsinna. Hann sagði þjóðar-
atkvæðagreiðslur leppstjórnanna
móðgun við allar reglur um fullveldi
sem alþjóðasamfélagið byggðist á.
„Þetta eru ekki aðgerðir sterkra
stjórnvalda, heldur þvert á móti,“
sagði hann um útspil Pútíns.
Jens Stoltenberg, framkvæmda-
stjóri Atlantshafsbandalagsins, for-
dæmdi einnig áform leppstjórnanna
um að boða til „gervikosninga“. Þær
væru ólögmætar og breyttu engu
um ólöglega árás Rússa á Úkraínu.
„Alþjóðasamfélagið verður að for-
dæma þetta grófa brot á alþjóðalög-
um og styðja betur við Úkraínu,“
sagði Stoltenberg.
Leppstjórnir Pútíns tilkynna kosningar
AFP/PavelBednyakov
Kreml Vladimir Pútín í Kreml í gær. Tilkynning leppstjórna Pútíns í Úkraínu um kosningar þykir alvarleg ógnun.
- Aðskilnaðarsinnar boða til atkvæðagreiðslu 23.-27. september - Andsvar Pútíns við sókn Úkraínu
- Gervikosningar einskis virði - Bandaríkin segja fyrirhugaða innlimun leppríkjanna ólögmæta
Seðlabanki Svíþjóðar tilkynnti í gær
hækkun á stýrivöxtum um eitt pró-
sentustig til að koma böndum á
mikla verðbólgu í landinu. Gert hafði
verið ráð fyrir hækkun upp á 0,75
prósentustig og kom því tilkynningin
á óvart. Þetta er mesta hækkun á
stýrivöxtum í Svíþjóð frá árinu 1993
og spáir seðlabankinn meiri vaxta-
hækkunum á næstu sex mánuðum.
„Verðbólgan hefur hækkað ótrú-
lega bæði hér í Svíþjóð og erlendis,“
segir í tilkynningunni. Verðbólgan í
Svíþjóð náði 9% í ágúst og hefur ekki
verið hærri síðan 1991.
Búist er við samdrætti í efnahags-
kerfinu um 0,7% á næsta ári, í stað
fyrri spádóma um hagvöxt, en talið
er að þensla á þessu ári muni skila
2,7% hagvexti 2022.
Búist er við tilkynningu frá Seðla-
banka Bandaríkjanna í dag um
0,75% hækkun stýrivaxta og annarri
frá Bretlandi á fimmtudaginn.
Hlutabréfamarkaðir lækkuðu í
gær vegna yfirvofandi hækkana á
stýrivöxtum. Víst er að dýrari lán
munu minnka efnahagsumsvif.
Hlutabréfamarkaðurinn í Frankfurt
dalaði um 0,8% í gær eftir fréttir um
mikla hækkun framleiðslukostnaðar
í Þýskalandi sem vekja ugg um
hækkandi verðbólgu. Markaðir féllu
í Lundúnum eftir að þeir voru opn-
aðir aftur í gær, eftir útför Elísabet-
ar II. Bretadrottningar á mánudag.
Evran lækkaði gagnvart helstu sam-
keppnismyntum eftir að hafa hækk-
að á mánudag. Helstu hlutabréfatöl-
ur á Wall Street lækkuðu um 0,8%
fljótlega eftir að markaðir opnuðust í
gær.
Seðlabanki Svía hækkar
stýrivexti um 1 prósentustig
- Mesta hækkun stýrivaxta frá 1993 - Lækkun á mörkuðum
AFP/Henrik Montgomery
Verðbólga Fjármálaráðherra Sví-
þjóðar, Mikael Damberg.