Morgunblaðið - 03.10.2022, Blaðsíða 10

10 FRÉTTIR
Innlent
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 3. OKTÓBER 2022
Hreinsum allar yfirhafnir,
trefla, húfur og fylgihluti
STOFNAÐ 1953
Háaleitisbraut 58–60 • 108 Reykjavík • haaleiti@bjorg.is
www.facebook.com/efnalauginbjorg • Sími 553 1380
Sigurður Bogi Sævarsson
sbs@mbl.is
Sterkt byggingarlag, hraði, kraft-
miklar vélar, grunnrista, mikil
dráttargeta, lætur vel að stjórn og
góð aðstaða fyrir áhöfn. Þessu og
fleiru lýsir Guðni Grímsson í Björg-
unarfélagi Vest-
mannaeyja sem
kostum Þórs, nýs
björgunarskips
Slysavarna-
félagsins Lands-
bjargar, sem kom
til Vestmanna-
eyja á laugardag.
Fjölmenni tók á
móti skipinu
nýja, en tilkoma
þess er fyrsti
áfanginn í endurnýjun flota björg-
unarskipa landsins sem eru þrettán
alls. Þrjú skip koma nú í fyrstu lotu;
það næsta er væntanlegt til Siglu-
fjarðar á næstu mánuðum og það
þriðja kemur til Reykjavíkur á
næsta ári.
„Skipið nýja er í raun alveg eftir
hugmyndum okkar. Þegar byrjað
var að undirbúa smíði þess settum
við fram ýmsar óskir um hvernig
björgunarskip þyrfti með tilliti að-
stæðna hér í Eyjum. Þeim vænt-
ingum okkar var í öllu mætt og því
má segja að Þór sé skip flestra
kosta. Að líkja skipinu við sviss-
neskan vasahníf er ekki úr vegi,“
sagði Guðni, sem er formaður björg-
unarbátasjóðs Vestmannaeyja.
Öflug og örugg svo sjálfboða-
liðar komist heilir heim
Endurnýjun björgunarskipaflota
Slysavarnafélagsins Landsbjargar
hefur lengi verið í undirbúningi.
Málið komst fyrst á hreyfingu á
landsþingi félagsins árið 2017 og
síðan hefur því verið þokað áfram,
skref fyrir skref. Skipin sem verið
hafa og eru í flota félagsins eru
mörg komin til ára sinna, það elsta
orðið 46 ára.
Skip þessi voru keypt frá 1989 og
fram undir aldamót. Komu hingað
notuð frá björgunarfélögum í Bret-
landi, Þýskalandi og Hollandi.
„Við teljum nauðsynlegt að end-
urnýja þessi skip okkar, sem eru
börn síns tíma. Okkur þætti ótækt
til dæmis af björgunarsveitir á landi
væru á bílum sem væru meira en
fjörutíu ára gamlir. Það hefur líka
aldrei komið til greina af okkar
hálfu að gefa neinn afslátt af
björgunargetu nýju skipanna. Þau
eiga að vera öflug og örugg, svo
sjálfboðaliðar okkar komist alltaf
heilir heim,“ segir Otti Rafn Sig-
marsson, formaður Slysavarna-
félagsins Landsbjargar.
Otti og margir fleiri úr forystu-
sveit félagsins voru í Eyjum á laug-
ardaginn þegar Þór hinn nýi renndi
inn á höfnina og að bryggju undir
tignarlegum vatnsboga sem lóðs-
bátur myndaði. Við athöfnina bless-
aði sr. Guðmundur Örn Jónsson
sóknarprestur í Vestmanneyjum
skipið og óskaði því fararheilla í
drottins nafni. Margir þáðu svo að
koma um borð og skoða skipið;
vandaða smíð og góðan búnað.
„Við Ísland hefur alltaf verið þörf
á björgunarskipum og þau mikil-
vægur hluti af verkefnum Slysa-
varnafélagsins Landsbjargar og
fyrirrennara þess nú í bráðum eina
öld,“ segir Otti Rafn. Björg-
unarskútur voru fley fyrri tíma og
seinna skip, þá staðsett í höfnum
þar sem mikil sjósókn var í grennd
og slys tíð. Endurnýjun núverandi
björgunarskipa félagsis segir for-
maðurinn að hafi verið átaksverk-
efni, þar sem kraftur fjöldans innan
félagsins hafi verið virkjaður.
Fjármögnun reynst erfið
Nýju björgunarskipin þrjú eru
smíðuð hjá KewaTec í Finnlandi.
Hvert þeirra kostar 285 milljónir
króna og ef margfaldað er með 13
sé summan liðlega 3,7 milljarðar
króna. Vendipunktur í málinu var,
segir Otti Rafn, aðkoma ríkisins, en
haustið 2020 samþykkti ríkis-
stjórnin að greiða helming kaup-
verðs þriggja skipanna. Einnig hafi
verið gefin út viljayfirlýsing um að
styðja með sama hætti við kaup sjö
skipa til viðbótar. Mikið muni nú um
142,5 milljóna króna styrk frá Sjóvá
vegna kaupa þriggja fyrstu skip-
anna. Mikilvægt sé að fá fleiri til að
styðja verkefnið, sem vonandi verði
auðveldara nú þegar fyrsta skipið er
komið.
„Fjármögnun hefur verið erfiðari
en menn gerðu ráð fyrir. Þetta ger-
ist á sama tíma og verðmæti sjáv-
arafurða skilar útgerðarfyrir-
tækjum gróða upp á tugi ef ekki
hundruð milljarða króna. Okkur
hefur reynst erfitt að sækja peninga
til þeirra,“ segir Guðni Grímsson,
formaður björgunarbátasjóðs Vest-
mannaeyja. Þó má geta þess að í
Eyjum fékkst góður stuðningur við
skipakaup frá bæjarfélaginu; 35
milljóna króna framlag úr hafn-
arsjóði. Íris Róbertsdóttir bæjar-
stjóri segir þetta hafa verið eðlileg-
an stuðning við samfélagsverkefni.
40 í áhöfn
Virkir félagar í Björgunarfélagi
Vestmannaeyja eru um 40 talsins. Í
raun má segja að þeir séu allir í
áhöfn björgunarskipsins, þar af átta
með skipstjórnarréttindi. Guðni
Grímsson er þeirra á meðal. Nú tek-
ur við að þjálfa mannskapinn á skip-
ið nýja og margt þarf að læra.
„Verkefnin á gamla Þór hafa verið
mörg og fjölbreytt. Bæði eru þetta
björgunaraðgerðir og gjarnan líka
þjónusta ýmiskonar, til dæmis við
útgerðina. Þá eru úteyjar Heima-
eyjar alls fimmtán og vegna þeirra
þarf ýmsu að sinna, á sumrin til
dæmis rannsókarhópum sem fara í
Surtsey,“ segir Guðni.
Nýr Þór er svissneskur vasahnífur
- Björgunarskip til Eyja - Upphaf endurnýjunar á stórum flota - Næstu skip til Siglufjarðar og
Reykjavíkur - Heildarfjárfesting 3,7 ma. kr. - Veglegur styrkur Sjóvár - Samfélagslegt verkefni
Sigling Þór gengur allt að 32 sjómílur, er með mikla dráttargetu og lætur
vel að stjórn. Skipið í innsiglingunni til Eyja og í baksýn er Ystiklettur.
Sjóferðabæn Sr. Guðmundur Örn Jónsson bað skipi fararheilla. Arnór
Arnórsson, formaður Björgunarfélags Vestmannaeyja, er til hægri.
Ljósmynd/Óskar Pétur Friðriksson
Liðsheild Um 40 manns eru í Björgunarfélagi Vestmannaeyja og í raun eru
allir í áhöfn Þórs. Hér sjást nokkrir úr hópnum, sem nú fá í þjálfun á skipið.
Otti Rafn
Sigmarsson
Námskynning í háriðnum og rafvirkj-
un, spurningaleikur, síldarsmakk og
nýsköpun. Bryddað var upp á þessu
og fleiru á Tæknidegi fjölskyldunnar í
Verkmenntaskóla Austurlands í Nes-
kaupstað um helgina. Fólk gat einnig
skoðað aðstöðu í málm-, vélgreina- og
tréiðndeild þar sem fjölbreytt verk-
efni eru unnin.
Í íþróttahúsinu í Neskaupstað var
hægt að kynnast sálfræði og námi á
því sviði. Einnig gat fólk valið falleg-
asta orðið í íslensku og komið með
hugmyndir að nafni á nýjan sal skól-
ans. Fjöldi fyrirtækja og stofnana
kynnti sömuleiðis starfsemi sína við
þetta tilefni.
30 góðar hugmyndir frá nem-
endum grunnskólanna
Einn stærsti viðburðurinn á
Tæknidegi fjölskyldunnar var veiting
verðlauna í Nýsköpunarkeppni
grunnskólanna í Fjarðabyggð, sem
var haldin í samstarfi VA og Matís.
Nemendur á unglingastigi í grunn-
skólum í sveitarfélaginu unnu hug-
myndir þar sem þeir nýttu þang og
þara úr nágrenni sínu undir stjórn
kennara sinna. Fram komu um 30
hugmyndir sem allar hefðu getað
endað á verðlaunapalli. Verðlaun sem
besta verkefnið fékk Þaraplast. Það
unnu Júlíus Sigurðarson og Svanur
Hafþórsson, nemendur í 9. bekk Nes-
skóla. „Framtíðin er svo sannarlega
björt hjá þessum frumkvöðlum fram-
tíðarinnar,“ segir í tilkynningu frá að-
standendum þessa viðburðar.
Guðni Th. Jóhannesson forseti Ís-
lands mætti á samkomuna og veitti
nýsköpunarverðlaunin góðu. Fram-
takið þótti lukkast vel og var styrkt af
fjölda fyrirtækja í Fjarðabyggð.
Nám og nýsköpun
í Neskaupstað
- Tæknidagur fjölskyldunnar haldinn
Ljósmynd/Kristín Hávarðsdóttir
Tæknidagur Ungu frumkvöðlarnir í
Neskaupstað með forseta Íslands.