Morgunblaðið - 03.10.2022, Blaðsíða 16

16 UMRÆÐAN
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 3. OKTÓBER 2022
Fyrir rúmum átta
árum fór ég á íbúa-
fund og spurði hvers
vegna Grensásvegur
skyldi mjókkaður.
Dagur sagði ástæðuna
vera slysahættu. Ég
sagðist hafa ekið
þarna daglega í mörg
ár en aldrei séð slys.
Dagur sagði bíl hafa
lent inni í garði og ég
spurði hvort hann
hefði ekki alveg eins lent þar ef ein
akrein væri í stað tveggja. Hann
sagði þá Grensásveginn kominn á
tíma. Vegurinn var mjókkaður fyrir
um 200 milljónir króna og há-
markshraði lækkaður í 30 km.
Ódýrara hefði verið að skipta út
hraðaskiltum.
Á fundinum var eitthvað rætt um
Bústaðaveginn. Ég man ekki hvað,
en man að Dagur vísaði aftur í
íbúafund og sagði mæður hafa ver-
ið hræddar um börn sín að fara
yfir Bústaðaveginn. Nú eru liðin
minnst átta ár og ekkert gert til að
vernda börnin. Það hefði verið
hægt að byggja þrjár eða fjórar
göngubrýr yfir veginn fyrir það
sem fór í braggann.
Nú er byrjað að skemma Háa-
leitisbraut og búið að mjókka í
1+1-akrein milli Miklubrautar og
Austurvers. Strætóstoppistöðvar
stífla þessa einu akrein. Á Grens-
ásveginum hindra stoppistöðvar
ekki umferð. Af hverju ekki á Háa-
leitisbraut? Nóg er plássið.
Háaleitisbraut skal breytt frá
Bústaðavegi að Austurveri úr 2+2-
í 1+1-akrein. Til hvers? Tilgangur-
inn hlýtur að vera að troða þarna
inn blokk eða raðhúsi, eins og er á
gatnamótum Grensásvegar og Bú-
staðavegar.
Eigendur bíla hafa með skatt-
lagningu og eldsneytisgjöldum
byggt Háaleitisbraut og Grensás-
veg eins og allt gatnakerfi borg-
arinnar. Hefur meirihlutinn leyfi til
að eyðileggja þessi umferðarmann-
virki í þeim tilgangi að tefja um-
ferð?
Markvisst hefur verið unnið að
því að skemma Bústaðaveginn sem
stofnbraut: Við Reykjanesbraut er
margbúið að lofa mislægum gatna-
mótum við Bústaðaveg. Í stað þess
að standa við það er nú komið illa
hannað hringtorg sem tefur alla
umferð að og frá Bústaðavegi.
Við Grensásveg er komið raðhús
svo nálægt Bústaðavegi að þar
verður illmögulegt að hafa Bú-
staðaveginn 2+2-akreinar. Þannig
eru komnir flöskuhálsar á báða
enda þess kafla sem auðvelt var að
hafa 2+2.
Hér áður voru fagmenn hjá
borginni sem skipulögðu til fram-
tíðar. Þeir hönnuðu Bústaðaveg frá
Kringlumýrarbraut að Reykjanes-
braut sem stofnbraut eða þjóðveg í
þéttbýli. Þannig hefði Bústaðaveg-
ur þjónað öllum Breiðholtshverfum
og hluta Kópavogs og Garðabæ.
Með Bústaðaveg sem stofnbraut
sætu nú færri fastir í mengandi
umferðartöfum.
Ástandið versnar um allan helm-
ing þegar núverandi umferð frá
Fossvogi og Bústaðahverfum verð-
ur beint á Miklubraut. Enn verra
verður það ef Mikla-
braut verður sett í
stokk, sem ekki verður
auðvelt að aka inn í og
út úr.
Allt er þetta gert til
að þröngva íbúunum í
borgarlínu, sem er
röng aðferð. Rétta
leiðin er að hanna al-
menningssamgöngur
þannig að fólk velji
þær.
Raðhúsið var fyrsta
skrefið í byggingu
íbúðablokka á Bústaðaveginum.
Meirihlutinn ætlaði að halda
ótrauður áfram hefði hann haldið
velli í seinustu kosningum. Á það
reyndi ekki. Íbúarnir stofnuðu
samtök og slógu íbúðablokkirnar út
af Bústaðaveginum löngu fyrir
kosningarnar. Í kosningunum höfn-
uðu íbúarnir stefnu Dags og meiri-
hlutans um bíllausan lífsstíl.
Það gæti þó alveg orðið að meiri-
hlutinn þrengdi meira að Bústaða-
veginum í boði þeirra sem bættust
í meirihlutann.
Verðugt verkefni fyrir íbúa-
samtök er að skoða hvort meiri-
hlutinn hafi leyfi til að eyðileggja
Bústaðaveg sem stofnbraut í þeim
tilgangi að hindra íbúa Breiðholts-
hverfa og Fossvogs í að komast
leiðar sinnar.
Það að meirihlutinn loki af hverfi
er ekkert einsdæmi. Þannig er
bara ein braut út úr Vesturbænum,
sem er Hringbrautin. Seltirningar
fundu aðra leið og fengu bágt fyrir.
Var kennt um að trufla umferð í
miðborginni.
Sama er að segja um íbúðahverf-
ið sem meirihlutann dreymir um í
Vatnsmýrinni. Umferð úr því hverfi
er allri beint á Hringbrautina, sem
nú stíflast á álagstímum. Það hefði
mátt greiða fyrir umferðinni á
Hringbraut, Miklubraut og
Kringlumýrarbraut með því að
leyfa bílaumferð yfir væntanlega
Fossvogsbrú. Sá sem hannaði
brúna kunni alveg á Dag. Tenging
á brúna þvert yfir flugvöllinn og
bílar bannaðir á brúnni var skot-
held lausn til að vinna til verð-
launa.
Borgarlína er sett í forgang frá
BSÍ yfir flugvöllinn og tveggja
milljarða brúna að Hamraborg. Ég
spyr: Hvaðan eiga farþegarnir að
koma? Hvað þarf marga til að fjár-
festingin borgi sig? Hefur það eitt-
hvað verið reiknað? Hvernig verða
vagnarnir sem aka í gegnum íbúða-
hverfi Kópavogs?
Að lokum. Hverfið sem var
byggt yfir fyrirhugað vegstæði
Sundabrautar er algjört klúður og
reddingin með Reykjanesbrautina í
stokk enn meira klúður.
Eyðilegging um-
ferðarmannvirkja
Sigurður Oddsson
Sigurður Oddsson
» Gatnakerfi borgar-
innar er byggt með
gjöldum á bíla. Hefur
meirihlutinn leyfi til að
eyðileggja umferðar-
mannvirki í þeim til-
gangi að tefja umferð?
Höfundur er verkfræðingur
og eldri borgari.
Þjóðkirkja Íslands
er í öldudal. En þeim,
sem stofnaði hana í
öndverðu, mun ekki
verða skotaskuld úr
því að reisa hana við
að nýju, þegar Honum
líst.
Andstæðingar kirkj-
unnar hafa raunar á
öllum tímum spáð
henni skjótu falli.
„Heilbrigð skynsemi“
hefur í 2000 ár fullvissað áheyr-
endur sína um það, að það væri að-
eins tímaspursmál, hvenær þau
hindurvitni, sem kirkjan er mál-
svari fyrir, yrðu með öllu gleymd
og grafin. Og svo mikið er víst, að
hefði líf kirkjunnar verið undir
börnum hennar komið, myndu and-
stæðingar hennar fyrir löngu hafa
hrósað sigri. Innan kristninnar hef-
ur fyrirfundist svo mikil blinda og
yfirgengilegt skilningsleysi, svo
mikil eigingirni og svo fullkominn
vanmáttur til þess að hrinda í
framkvæmd þó ekki væri nema
brotabroti af þeim kærleika, sem
er æðsta boðorðið í lögmáli Drott-
ins, að þetta hefði meira en nægt
til þess að ganga af sérhverri
mannlegri stofnun dauðri.
Að kirkjan skuli þrátt fyrir allt
vera til, það er ekki okkur að
þakka. Það er að þakka fyrirheitinu
um það, að hlið heljar skuli ekki
verða henni yfirsterkari – og svo
hinu, að Hann, sem hefur heitið
okkur þessu, er fær um að halda
og efna sitt eilífa loforð.
Falska öryggið
Við sínar erfiðu aðstæður, sem
geta tekið á sig ýmsar myndir, þarf
kirkjan stöðugt að hafa þetta í
huga. Það er annars
svo freistandi fyrir
hana að reyna að
verða sér úti um
tryggt öryggi í stjórn-
málalegu og félagslegu
umhverfi þessa heims.
Hún getur komið sér
upp tignarstiga emb-
ættismanna, sem
binda trúss sitt við
valdhafa hvers tíma,
og reynt að tryggja
með því, að fólk sýni
hinni kirkjulegu skip-
an að minnsta kosti virðingu á yfir-
borðinu. Hún getur hreiðrað um
sig sem ríkiskirkja og treyst því, að
ríkið annist fyrir hana launa-
greiðslur, komi á fót prestaköllum
og tryggi kristnifræðikennslu í
skólum. Kirkjan getur þannig hvílt
í faðmi hins opinbera. En það er
falskt öryggi. Vissulega getur það
verið bæði nytsamlegt og nauðsyn-
legt, að kirkjan eigi gott samstarf
við ríkið og sé að vissu leyti skipu-
lögð í takt við samfélagið í heild
sinni. En tilvera kirkjunnar er
aldrei tryggð, þótt hún búi við
öruggan fjárhagsgrundvöll eða þótt
ríkið ábyrgist, að hún njóti virð-
ingar í orði, eða á ytra borði. Kirkj-
an er aldrei örugg hér á jörð. Hún
verður að berjast postullegri bar-
áttu á hverjum tíma og með hverri
nýrri kynslóð. Takmark þeirrar
baráttu er að leiða menn frá
myrkri til ljóss, frá vantrú til trúar,
frá dauða til lífs. Þess vegna verður
samband kirkjunnar við umheiminn
ætíð undirorpið spennu. Kirkjan
má alltaf búast við að vera mis-
skilin eða jafnvel hötuð. Hún lifir
og hrærist í heiminum og hún vill
kristna heiminn. Hún býr meðal
fólks, sem Kristur vill veita fyrir-
gefningu syndanna. En fólkið
bregst við, eins og fólk hefur alltaf
brugðist við hinum guðdómlega
kærleika: Sumir verða snortnir, en
reyna að verjast og brynja sig með
kaldhæðni. Aðrir verða gripnir
skelfingu, sem brýst út í yfirlæti
eða háði. Og hjá enn öðrum verður
vart haturs, sem ekki virðist eiga
sér neina skynsamlega ástæðu.
Sýndarkristni skæður óvinur
Þegar kirkjan hefur verið ófús til
þess að gefa þessu gaum, heldur
reynt að verða sér úti um virðingu
með landslögum, hefur hún jafnan
tapað á því. Þá hefur hún fengið að
reyna það furðulega, að lögunum
hefur einatt verið beitt gegn þeim
þjónum hennar, sem voru mest
brennandi í andanum. Það kom í
ljós, að sú sýndarkristni, sem
þvinguð var fram með lagavaldi,
reyndist skæðasti óvinur þeirrar
guðrækni, sem tók boðskap kirkj-
unnar alvarlega.
Frá vissu sjónarmið má segja, að
kirkjan eigi alltaf við ramman reip
að draga. Hún þarf að prédika
fagnaðarerindið fólki, sem vill ekki
taka á móti því, vegna þess að öll
sú eigingirni, sem er nú einu sinni
það eðli, sem við höfum tekið í arf,
rís öndvert gegn því að elska Guð
og þjóna náunganum í kærleika.
Gunnar Björnsson » Svo mikið er víst, að
hefði líf kirkjunnar
verið undir börnum
hennar komið, myndu
andstæðingar hennar
fyrir löngu hafa hrósað
sigri.
Gunnar Björnsson
Höfundur er pastor emeritus.
Þjóðkirkjan
Fiskifræðingar eða
fáfræðingar. Ég er
farinn að hallast að fá-
fræðinni. Eftir að okk-
ar blessuðu fáfræð-
ingar náðu völdum í
Hafrannsóknaráðinu
virðist sem öll ráðgjöf
sé unnin með því líf-
færi þar sem sólin
aldrei skín.
Þeir eru nú bless-
aðir búnir að rann-
saka fiska það mikið að eigin sögn
að mér er það gjörsamlega óskilj-
anlegt hví þeir fiskar og menn eru
ekki löngu farnir að spjalla saman!
Nema kannski þeir séu farnir að
tala saman og skýrir það þá
kannski ýmislegt.
Það er auðvelt fyrir ráðherra
sjávar að fela sig sí og æ á bak við
við ráðgjöf fáfræðinganna hjá
Hafró í staðinn fyrir að bretta upp
ermar og takast á við vandamálin
hverju sinni. Vitandi að þessir
blessuðu fáfræðingar vita ekkert í
sinn haus. Það var veitt alveg
gegndarlaust magn af þorski hér á
árum áður. Hér voru Þjóðverjar,
Spánverjar, Frakkar og Bretar svo
eitthvað sé nefnt ásamt Íslend-
ingum. Allir veiddu eins mikið og
hugsast gat og þá var ekki flokkur
fáfræðinga að segja
hvað mætti og mætti
ekki. Allir veiddu bara
og veiddu og komu
nánast alltaf með full-
fermi að landi. Svona
var þetta í mörg ár.
Svo allt í einu ryðjast
fram á sjónarsviðið
nokkrir karlar sem
segja sig alfróða um
fisk og fiskveiðar.
Segja að svona gangi
þetta ekki lengur, það
verði að stýra hversu
mikið sé veitt, annað
sé tóm fásinna og stofninn muni
ekki bíða þess bætur. Áætlað var
að við mættum einungis veiða 350
þúsund tonn á ári ef við ætluðum
að byggja upp góðan stofn. En
hvert hefur það leitt okkur? Í dag,
fyrir komandi ár, má aðeins veiða
220 þúsund tonn. Hugsið ykkur að
þegar þessir fáfræðingar heilluðu
stjórnmálamennina okkar upp úr
skónum og lofuðu öllu fögru þá
gerist það að endalausar skerð-
ingar á magni þess sem má veiða
árlega eru staðreynd!
Þeir trolla á nokkrum ákveðnum
stöðum, fá eitthvert ákveðið magn
og meta stofnstærðina út frá því.
Er ekki hugsanlegt að aðrir þættir
ráði fremur stofnmagni? Til að
mynda lífsskilyrði, hitafar og fæðu-
magn? Á hverju byggja Hafró og
fáfræðingarnir rannsóknir sínar? Á
vísindum sem ekki halda sjó og eru
ekki nógu nákvæm. Af hverju fara
ekki saman vísindalegar getgátur
og reynsla þeirra sjómanna sem
stunda sjóinn? Það verður að taka
tillit til beggja þátta til að fá raun-
hæfa mynd.
Að setja endalaust allar pælingar
í einhver súlurit og töflur gengur
bara ekki upp. Þorskurinn veit
ekkert hvað átt er við með því;
hann syndir bara með frjálsri að-
ferð og hrygnir svo um munar á
hverju vori. Það má einnig geta
þess að það eru svo mörg hrogn í
einum þorski, að til að fæða allan
heiminn eina máltíð myndu hrogn
úr fjórum vænum þorskum nægja.
Jafnvel án þess að fara í gegnum
eitthvert súluritið.
Ég krefst þess að Hafrannsókn
fari að setja hæfniskröfur í ráðn-
ingarsamninga sína. Að þeir hætti
að nota kertið!
Ég er farinn að
hallast að fáfræðinni
Hjörtur Sævar
Steinason »Mér er það gjör-
samlega óskiljanlegt
hví þeir fiskar og menn
eru ekki löngu farnir að
spjalla saman!
Hjörtur Sævar
Steinason
Höfundur er sjómaður.
hjortur@jakinn.is
ÞÚ FINNUR ALLT Á FINNA.IS
VANTAR ÞIG
PÍPARA?