Morgunblaðið - 03.10.2022, Blaðsíða 32

WWW.SVEFNOGHEILSA.IS
HAUST
ÚTSALA
10-25% af öllu í verslun!
30-70% AFSLÁTTUR
AF ÖLLU Í OUTLET!
40% AFSLÁTTUR
AF OUTLET
SÆNGURVERUM
*Afsláttur á ekki við um vörur í
*umboðssölu
„Ég skapa ekki tónlist, hún skapar mig“ er yfirskrift
dagskrár sem samtökin Artists4Ukraine standa fyrir í
Kaldalóni Hörpu í kvöld kl. 18.30. Dagskráin er saman-
sett af heimildarmyndasýningu, tónlistarflutningi og
listasýningu til heiðurs úkraínska tónskáldinu Valentyn
Vasylyovych Silvestrov sem fagnaði 85 ára afmæli sínu
30. september. Hann hefur tvisvar verið tilnefndur til
Grammy-verðlaunanna fyrir verk sín. Í tilefni dagskrár-
innar verður list eftir úkraínska listafólkið Olgu Zhere-
betsku, Yevgen Samborsky og Önnu Senik til sýnis á
jarðhæð Hörpu. Miðasölutekjur og önnur
framlög munu renna til samtakanna
DocuHelp og Ukraine Classics sem
starfa í og fyrir Úkraínu. Miðar fást
á harpa.is, en einnig er tekið
við frjálsum framlögum,
kennitala er 440822-0610
og reikningsnúmerið
133-26-6946.
Listadagskrá til styrktar Úkraínu
haldin í Kaldalóni Hörpu í kvöld
MÁNUDAGUR 3. OKTÓBER 276. DAGUR ÁRSINS 2022
Sími: 569 1100
Ritstjórn: ritstjorn@mbl.is Auglýsingar: augl@mbl.is
Áskrift: askrift@mbl.is mbl.is: netfrett@mbl.is
Í lausasölu 776 kr.
Áskrift 8.383 kr. Helgaráskrift 5.230 kr.
PDF á mbl.is 7.430 kr. iPad-áskrift 7.430 kr.
Erling Haaland skoraði þrennu fyrir Manchester City
þegar liðið lagði nágranna sína í Manchester United,
6:3, í ótrúlegum borgarslag í ensku úrvalsdeildinni í
knattspyrnu karla í gær. Phil Foden gerði sér lítið fyrir
og skoraði sömuleiðis þrennu fyrir Man. City, og þar af
lagði Haaland upp tvö.
Norski markahrókurinn hefur nú skorað 14 mörk í
fyrstu átta deildarleikjum sínum fyrir City. »26
Haaland halda engin bönd
ÍÞRÓTTIR MENNING
grennd við óðul sín en starrar herma
eftir þeim og fara víða. Mállýskan
gagnast þeim samt ekki endilega á
öðrum svæðum því þar er talað ann-
að tungumál! Hlynur segir áhuga-
vert að halda þessum rannsóknum
áfram og hann hafi fullan hug á því
en hann gerir ráð fyrir að útskrifast
úr meistaranáminu í vor. „Vonandi
fæ ég styrki til að halda áfram með
verkefnið.“ Það sé spennandi og
hann vilji kanna önnur svæði úti á
landi, en hann hafi meðal annars
tekið upp söng í Flatey á Breiðafirði,
Hveragerði, Morsárdal og í grennd
við Skaftafell. „Mismunandi um-
hverfisaðstæður geta myndað landa-
mæri á milli mállýskna á annan hátt
en í þéttbýli,“ segir hann. „Ég vil
halda áfram að taka upp sönginn og
greina hann í sérstöku hljóðvinnslu-
forriti.“ Með nógu mörgum upp-
tökum væri mögulega hægt að
skapa eins konar ættartré fyrir
skógarþrastasöngva með því að
greina hversu líkir söngvarnir eru.
„Ef til vill eru allir söngvarnir komn-
ir frá örfáum þröstum sem námu hér
land eftir ísöld en síðan þá hafa
söngvarnir þróast og breyst mikið.“
Steinþór Guðbjartsson
steinthor@mbl.is
Mállýskur skógarþrasta eru mis-
munandi eftir hverfum og að
minnsta kosti 30 mállýskur eru á
höfuðborgarsvæðinu, samkvæmt
rannsókn Hlyns Steinssonar, meist-
aranema í líffræði við Háskóla Ís-
lands, þar sem hann er stundakenn-
ari í grasafræði.
„Flestar mállýskur virðast vera í
Öskjuhlíð og Fossvogskirkjugarði.
Þar virðist vera mesta gróskan,“
segir Hlynur og bætir við að skógar-
þrestir syngi tungumál sitt fyrst og
fremst til að laða til sín maka og
helga sér óðal. „Söngurinn þróast
eins og tungumál, sumar mállýskur
eru mjög skyldar en aðrar ekki.“
Sumarið 2020 byrjaði Hlynur að
rannsaka þrastasöng. Að loknu BA-
prófi í líffræði hóf hann nám í Mynd-
listaskólanum en vegna heimsfarald-
ursins var lítið að gera í skólanum.
„Þá fór ég að hjóla um höfuðborgar-
svæðið með upptökutæki, byrjaði að
taka upp þrastasöng í Fossvoginum
og síðan bættist við hvert hverfið á
eftir öðru.“
Í sumar fékk Hlynur vinnu í verk-
efninu „Skapandi sumarstörf“ hjá
Kópavogsbæ. Þá kannaði hann
markvisst svæðisbundinn breyti-
leika í söng skógarþrasta á höfuð-
borgarsvæðinu og kortlagði niður-
stöðurnar með hljóðdæmum í sér-
stöku forriti. Hann segir merkilegt
hvað söngurinn geti verið misjafn á
litlu svæði og sem dæmi hafi þrasta-
söngur á Seltjarnarnesi verið frá-
brugðinn söng í Vesturbæ Reykja-
víkur.
Frasarnir leyna sér ekki
Hlynur hefur reynt að þýða söng-
inn á íslensku. „Ég hef talið atkvæð-
in og reynt að heimfæra hljóðin upp
á mannamál,“ segir hann. „Ég hef
búið til íslenska frasa sem líkjast
söngnum og til dæmis hljómaði
söngur í Laugardalnum eins og grill-
ið-grillið-grillið.“ Hann segist hafa
gert þetta til að sýna fram á mis-
munandi mállýskur eftir hverfum.
Þannig geti bara munað einu at-
kvæði á milli söngs á Seltjarnarnesi
og í Vesturbæ. „Söngur í Vestur-
bænum hljómar til dæmis eins og
þrestirnir segi bíddu-bíðum-bíðum.“
Skógarþrestirnir halda sig við og í
Grillið, grillið, grillið
- Skógarþrestirnir í Laugardal syngja um áhugamálin
Mállýskur Hlynur Steinsson hjólar um og tekur upp söng skógarþrasta.
Þýðing Skógarþrösturinn veit hvað
hann syngur og Hlynur líka.