AVS. Arkitektúr verktækni skipulag - 01.06.2003, Blaðsíða 31

Sigríður Björk Jónsdóttir, sagnfræðingur og listfræðingur
Borg
minninganna
Það var árið 1966 sem ítalski arki-
tektinn Aldo Rossi skrifaði bók
sem hann nefndi Arkitektúr borg-
arinnar en þessi bók hans hefur
haft mikil áhrif á kenningar um
arkitektúr og skipulag í Evrópu og
víðar - en bókin kom út á ensku
1982.1 í bók sinni skilgreinir Rossi
borgina út frá formgerð (typology)
og leggur þar áherslu á
lifandi virkni borgarinnar, sem felst
í því að byggingar skipta um hlut-
verk án þess að samsetning hver-
fa eða útlit húsa breytist áberandi
mikið. Þá lagði hann áherslu á
mikilvægi minnismerkja eða
kennileita í borginni og þurfa þessi
kennileiti að vera í tengslum við
sögu og minni borgarinnar. Að
lokum fjallar Rossi um frumform
eða einfölduð form sem hafa mun
víðari skírskotun en til einstakra
húsa eða jafnvel sögulegra tíma-
bila. í grein þessari mun ég nota
hugtakið sögulegt form en þessi
frumform vísa til sameiginlegrar
sögu og minninga íbúa borgarinn-
ar.
Aðdáun Rossi á leiksviðinu mót-
aði einnig viðhorf hans til bygg-
ingarlistarinnar, en oft eru bygg-
ingar hans meira í ætt við leik-
mynd, þar sem aðeins er verið að
gefa í skyn ákveðna hluti á afar
einfaldan hátt. Þannig hafa marg-
ar byggingar hans yfir sér þögult
og óraunverulegt yfirbragð sem
vísar til leikmyndar. Hann lét í Ijós
þá skoðun sína að arkitektúr ætti
að vera sem leiksvið fyrir athafnir
borgarbúa.2 Arkitektúr átti sem
sagt aðeins að vera umgjörð utan
um daglegt líf en ekki að hafa af-
gerandi áhrif á það.
Rossi var á öndverðum meiði við
hugmyndafræði módernistanna
og taldi ekki nauðsynlegt að form
byggingar gæfi til kynna not
hennar eða fúnksjón, enda bera
Austurstræti í dag. Austurstræti today.
29