Læknablaðið : fylgirit - 03.01.2017, Qupperneq 24

X V I I I V Í S I N D A R Á Ð S T E F N A H Í
F Y L G I R I T 9 1
24 LÆKNAblaðið/Fylgirit 91 2017/103
Results: Five formulations were studied with different CD concentrations,
all of them contained 12.5% (w/v) of αCD, and various amounts of γCD
(ranging from 0 – 12.5% w/v). Solid drug fraction was determined for
all formulations tested and it ranged from 50.4 – 56.4%. DLS studies
showed that the formulation with the highest amount of CD had the
most uniform particle size, around 670 nm. At lower γCD concentrations,
the particle size tends to be larger. Micron sized particles often appear in
the formulation containing no γCD or γCD concentration equal or lower
than 10% (w/v). Formulation containing 0.2% (w/v) CyA, 12.5% αCD and
12.5% γCD was selected for in vivo toxicological studies, in rabbits.
Conclusion: These results show that the formulation that contained the
highest amount of γCD form aggregates at suitable size for eye drop
preparation. In vivo studies are currently ongoing.
E 55 Algengi langvinns nýrnasjúkdóms áætlað út frá reiknuðum
gaukulsíunarhraða: Lýðgrunduð rannsókn
Arnar J. Jónsson1, Sigrún H. Lund 2, Runólfur Pálsson3, Ólafur S. Indriðason3
1Landspítali, 2heilbrigðisvísindasvið, 3Nýrnalækningaeining, Landspítali
arnarjan@gmail.com
Inngangur: Staðlaðar kreatínín mælingar í sermi (SKr) hafa aukið ná-
kvæmi jafna sem reikna gaukulsíunarhraða (r-GSH) og hefur það bætt
greiningu á langvinnum nýrnasjúkdómi (LNS). Markmið rannsóknar-
innar var að áætla algengi LNS á Íslandi, byggt á r-GSH út rá stöðluðum
SKr-mælingum.
Efniviður og aðferðir: Þetta var afturskyggn rannsókn þar sem allra SKr-
mælinga var aflað frá öllum rannsóknarstofum á Íslandi á árunum 2008-
2013, auk upplýsinga um aldur og kyn. Tölvualgrím útilokuðu bráðar
breytingar á SKr. r-GSH var metinn með CKD-EPI jöfnunni. LNS var skil-
greindur sem r-GSH <60 ml/mín./1,73 m2 í þrjá mánuði eða lengur og stig-
aður samkvæmt KDIGO-skilgreiningum. Stundaralgengi fyrir LNS á stigi
3-5 var reiknað út frá fólksfjölda Íslendinga ≥18 ára 31. desember, 2013.
Niðurstöður: Alls var 1.523.914 SKr-mælinga aflað fyrir 198.289 einstak-
linga ≥18 ára. Miðgildi aldurs við fyrstu mælingu var 60 (spönn 18
- 107) ár og 46% voru karlmenn. Aldursstaðlað algengi hjá körlum var
975/100.000, 269/100.000, 86/100.000 og 33/100.000 fyrir stig 3A, 3B, 4 og 5 í
sömu röð. Hjá konum var aldursstaðlað algengi 1314/100.000, 382/100.000
,86/100.000 og 21/100.000 fyrir stig 3A, 3B, 4 og 5 í sömu röð. Algengi stiga
3 til 5 jókst með vaxandi aldri, frá 31/100.000 hjá 18-39 ára, 261/100.000
hjá 40-59 ára, 1761/100.000 hjá 60-69 ára, 6.003/100.000 hjá 70-79 ára og
12.116/100.000 hjá ≥80 ára.
Ályktanir: Þessi lýðgrundaða rannsókn er byggði á stöðluðum SKr-
mælingum og náði til meginhluta íslensku þjóðarinnar, gefur til kynna
lægra algengi LNS á stigi 3 til 5 en fyrri rannsóknir á Íslandi.
E 56 Berklaskimun gigtarsjúklinga fyrir meðferð með TNF alfa
hemlum á Íslandi 1999-2014
Þórir Már Björgúlfsson1, Gerður Gröndal1, Þorsteinn Blöndal2, Björn Guðbjörnsson3
1Gigtardeild, Landspítali, 2Berklaverndarstöð, Heilsugæsla Höfuðborgarsvæðisins,
3Rannsóknastofa í gigtarsjúkdómum, Landspítali
bjorngu@landspitali.is
Inngangur: Þekkt er að áhætta iktsýkissjúklinga sem fá líftæknilyfjameð-
ferð á að fá berkla er margfalt aukin. Þess vegna á samkvæmt meðferðar-
leiðbeiningum að skima fyrir berklum fyrir meðferð með TNF-hemlum.
Hér á landi er berklasmit sjaldgæft og almenningur er óbólusettur fyrir
berklum, því er stuðst við húðpróf og lungnamyndatöku við skimun
hérlendis. Meginmarkmið rannsóknarinnar var að kanna reynsluna af
berklaskimun hér á landi hjá gigtarsjúklingum í undirbúningi fyrir með-
ferð með líftæknilyfjum og skoða hvort breyta þurfi skimunarferlum.
Efniviður og aðferðir: Þátttakendur eru allir með iktsýki, hryggikt eða
sóragigt sem skráðir voru í ICEBIO á tímabilinu 1999-2014 vegna með-
ferðar með TNF-hemli. Upplýsingar voru sóttar í ICEBIO gagnagrunninn.
Skráð var aldur, kyn, niðurstöður úr berklaprófi (TST), upphafsdagsetn-
ing og tegund TNF-hemla meðferðar og ennfremur önnur lyfjameðferð.
Þá voru niðurstöðurnar samkeyrðar við upplýsingar í Berkli sem er lands-
skrá um berklasmit á Íslandi.
Niðurstöður: Upplýsingar um 756 einstaklinga (meðalaldur 54 ár og
58% konur) voru skráðar úr ICEBIO. Húðpróf reyndist neikvætt hjá 614
(81%), 41 höfðu jákvætt TST (5,4%), níu voru taldir með falsk jákvætt
húðpróf (1,2%) og upplýsingar um TST vantaði hjá 94 (12%). Í Berkil voru
119 einnig skráðir; 62 með sögu um jákvætt húðpróf og 54 höfðu fengið
bólusetningu, á meðan 11 sjúklingar höfðu verið greindir með berkla (þar
af voru fimm einstaklingar með neikvætt TST við skimun). Þrír sjúklingar
veiktust af berklum eftir TNF-hemla meðferð.
Ályktanir: Niðurstöður þessar endurspegla mikilvægi berklaskimun-
ar fyrir meðferð með TNF-hemlum. Mikilvægt er að skrá niðurstöður
skimunar og íhuga má að framkvæma ítarlegri berklaskimun með IGRA.
E 57 Kennsl borin á menn með óhefðbundnum aðferðum
Svend Richter, Sigríður R. Víðisdóttir
Tannlæknadeild, Háskóli Íslands
svend@hi.is
Inngangur: Réttartannlæknisfræði er óaðskiljanlegur hluti af réttarvís-
indum. Mikilvægi tanna í réttarrannsóknum byggist á því hve tennur
og kjálkar varðveitast vel, jafnvel í tilfellum óvenju mikils áverka, hita,
rotnunar eða samþættingu þessara þriggja þátta. Tannlæknisfræðileg
greining er, ásamt fingraförum og DNA, nákvæmasta aðferð við
réttarauðkenningu. Tilfelli finnast þar sem hefðbundin ante mortem
sjúkragögn s.s. tannkort og röntgenmyndir eru ekki til staðar eða að tak-
mörkuðu leyti. Í slíkum tilfellum getur réttartannlæknir oft myndað sér
nokkuð glögga mynd út frá almennum atriðum með svonefndri „dental
profiling“, til að nálgast leitina af AM upplýsingum.
Efni og aðferðir: Vönduð vísindarit voru rýnd ásamt greiningum
einstakra tilfella eða fjölmargra í stórslysum heima og erlendis í 25 ár.
Niðurstöður: Þekktar eru greiningar af ljósmyndum, merkingu tann-
gerva, munngerva- og tannréttingabúnaði, rugae palatini, vara- og tann-
förum og DNA greiningu tannkviku og munnvatns. Aldursgreiningar í
börnum og ungmennum eru byggðar á tannþroska, en í fullorðnum af
hrörnunarbreytingum tanna. Kyngreining réttartannlækna byggist aðal-
lega á kúpu þar sem kynjamunur tanna er óverulegur, einnig er oft hægt
að greina milli hinna þriggja aðalkynþátta, svartra, hvítra og mongóla.
Önnur einkenni eins og Carabelli kúspur, skóflulaga framtennur og fjöl-
kúspa forjaxlar geta vísað á mögulegt þjóðerni, einnig beingarðar. Sýruslit
með bollum getur bent til ofneyslu súrra drykkja, átröskunar eða þindar-
slits. Mikil tannáta getur vísað til óhóflegrar neyslu áfengis eða vímuefna
og litun til reykinga eða tetracyklin skemmda.
Ályktanir: Þótt samanburðargreining og „dental profiling“ séu oftast not-
aðar í tannlæknisfræðilegum réttarrannsóknum þá er oft hægt að styðjast
við óhefðbundnar aðferðir til að bera kennsl á óþekkta menn.