Læknablaðið : fylgirit - 03.01.2017, Síða 72

X V I I I V Í S I N D A R Á Ð S T E F N A H Í
F Y L G I R I T 9 1
72 LÆKNAblaðið/Fylgirit 91 2017/103
treatments that could be used to enhance the learning of students in the
other health care disciplines.
V 33 Gaumstol eftir heilablóðfall: Kerfisbundið fræðilegt yfirlit yfir
íhlutanir sem beita má í daglegri umönnun
Marianne E. Klinke1, Þóra B. Hafsteinsdóttir2, Haukur Hjaltason3, Helga Jónsdóttir1
1Hjúkrunarfræðideild, HÍ, 2Department of Rehabilitation, Rudolf Magnus Institute, University
Medical Center Utrecht, 3Taugadeild Landspítala
marianne@hi.is
Inngangur: Gaumstol hefur neikvæð áhrif á árangur endurhæfingar.
Nauðsynlegt er að skapa tækifæri fyrir sjúklinga með gaumstol til að
endurhæfast utan hefðbundins þjálfunartíma en skortur er á gagnreynd-
um íhlutunum sem hjúkrunarfræðingar geta beitt. Tilgangur var: (1) Að
varpa ljósi á íhlutanir sem hjúkrunarfræðingar geta beitt í daglegri um-
önnun sjúklinga sem fengið hafa gaumstol í kjölfar heilablóðfalls. (2) Að
flokka íhlutanir eftir styrk þeirra.
Efniviður og aðferðir: Kerfisbundið fræðilegt yfirlit. Leitað var í rafræn-
um gagnabönkum; PubMed, CINAHL and PsychINFO að greinum birt-
um frá 2006 til 2014. Handvirk leit fór fram í völdum tímaritum og skoðað-
ar tilvísanir í aðrar greinar og framkvæmd “citation tracking”. Handbók
Joanna Briggs og PRISMA voru notuð til greina og setja fram niðurstöð-
ur. Tveir höfundar lögðu mat á gæði rannsóknanna. Styrkur íhlutana var
flokkaður frá A-D.
Niðurstöður: Niðurstöður 41 rannsóknar sýndu 11 íhlutanir sem hjúkr-
unarfræðingar geta notað: (1) titringur á hálsvöðva á gagnstæðri hlið við
gaumstolið (C); (2) tilfinningalega mikilvæg áreiti og umbun D); (3) þátt-
taka fjölskyldu og magn þjálfunar (C); (4) örvun og þjálfun útlims (C);
(5) þjálfun með beitingu ímyndunaraflsins (D); (6) þjálfun með spegli (C);
(7) þjálfun með tónlist (D); (8) notkun augnlepps á helmingi hægra sjón-
sviðs (D); (9) þjálfun með því að láta augun fylgja hlut sem rennt er til
hliðar (B); (10) þjálfun með notkun tölvu og sýndarveruleika (C); og (11)
sjónskönnunarþjálfun (D). Íhlutun (9) lofar sérlega góðu til að draga úr
gaumstoli.
Ályktanir: Val á meðferðarúrræðum þarf að byggja á gagnreyndri þekk-
ingu jafnframt því að taka tillit til einstaklingsbundinna birtingarmynda
gaumstols.
V 34 Hyper-acute ischemic stroke patients admitted to Landspitali:
Development and implementation of a nursing care plan
Marianne E. Klinke1, Brynhildur Jónasdóttir2, Guðrún Jónsdóttir2, Kristín
Ásgeirsdóttir2, Sólveig Haraldsdóttir2, Björn Logi Þórarinsson2
1Faculty of Nursing, School of Health Sciences, 2Neurological department, Landspítali
marianne@hi.is
Introduction: Stroke is the second leading causes of disability in Europe
which makes it a key issue to improve outcomes. Existing evidence
supports the pivotal role of the neurological nurse to facilitate accurate
management of hyper-acute stroke. Time dependency is a crucial factor
for initiating thrombolytic treatments that hugely may improve patients’
outcome.
Objectives: We set out to clarify the nurses’ roles in the interdisciplinary
hyper-acute stroke team and to develop and implement clinical supp-
ort tools to manage patients potentially eligible for–and who receive–
thrombolytic treatment.
Methods: The development of the nursing care plan was divided into
several interrelated phases: (1) Review of the literature for best evidenceba-
sed practises related to nursing management of the hyper-acute stroke
patient, (2) Identification of facilitating and inhibiting factors, (3) Consens-
us discussions in an interdisciplinary forum, (4) Develop of an educational
package and supportive clinical tools, and (5) Developing a schedule for
(re)evaluations to enable fine-tuning of the care plan.
Results: The care plan comprised a clinical pathway for decision-making
and a predetermined Stroke Order Set of nursing actions related to; ne-
urological assessment, monitoring and reacting to vital signs, cardiac mon-
itoring, bedrest, intravenous access, intravenous fluids, administration of
thrombolytic treatment (TpA), observation of side-effects, and more.
Conclusion: To increase the number of patients who receive timely tr-
eatment and optimal monitoring in hyper-acute stroke, we will use this
preliminary care plan as a bench-mark to refine the role and responsibil-
ities of the neurological nurse in the care for patients with hyper-acute
stroke.
V 35 Viðhorf Íslendinga til reksturs og fjármögnunar
heilbrigðisþjónustunnar
Rúnar Vilhjálmsson
Hjúkrunarfræðideild Háskóla Íslands
runarv@hi.is
Inngangur: Rannsóknir benda til að heilbrigðisþjónusta skipti almenning
miklu máli og að flestir telji að hið opinbera eigi að gegna lykilhlutverki
í heilbrigðisþjónustunni. Þessi viðhorf eru mest áberandi í félagslegum
heilbrigðiskerfum eins og því íslenska. Þessi rannsókn athugaði viðhorf
Íslendinga til reksturs og fjármögnunar einstakra þátta heilbrigðisþjón-
ustunnar með 9 ára millibili.
Efniviður og aðferðir: Byggt er á tveimur landskönnunum um heilbrigð-
ismál meðal slembiúrtaks 18-75 ára Íslendinga. Sú fyrri fór fram haustið
2006 og sú seinni vorið 2015. Heimtur í báðum könnunum voru um 60%.
Þátttakendur voru meðal annars spurðir hvort þeir teldu að hið opinbera
(ríki, sveitarfélög) eða einkaaðilar ættu að reka (starfrækja) sjúkrahús,
heilsugæslustöðvar, hjúkrunarheimili, heimahjúkrun, endurhæfingar-
stöðvar, lýðheilsustarfsemi, læknastofur, tannlækningar barna, og tann-
lækningar fullorðinna. Þá voru svarendur spurðir hvort hið opinbera ætti
að leggja meira fé, minna fé, eða óbreytt fé til heilbrigðismála miðað við
það sem nú er.
Niðurstöður: Mikill meirihluti svarenda í báðum könnunum taldi að það
ætti fyrst og fremst að vera hið opinbera sem ræki sjúkrahús, heilsugæslu-
stöðvar, hjúkrunarheimili, heimahjúkrun, lýðheilsustarfsemi og tann-
lækningar barna. Mestur var stuðningur við opinberan rekstur sjúkrahúsa
og heilsugæslustöðva. Þá taldi yfirgnæfandi meirihluti að hið opinbera
ætti að verja meira fé til heilbrigðismála. Samanburður kannananna sýnir
jafnframt að tilhneiging er til aukins fylgis Íslendinga við opinbera fjár-
mögnun og opinberan rekstur heilbrigðisþjónustunnar.
Umræða: Mikill stuðningur er við félagslegt heilbrigðiskerfi meðal Ís-
lendinga. Samanburður á viðhorfum almennings annars vegar og þróun
heilbrigðiskerfisins hins vegar leiðir í ljós vaxandi gjá, með auknum út-
gjöldum sjúklinga og auknum einkarekstri í heilbrigðisþjónustunni.
V36 Frestun læknisþjónustu meðal Íslendinga
Rúnar Vilhjálmsson
Hjúkrunarfræðideild Háskóla Íslands
runarv@hi.is
Inngangur: Meginmarkmið í félagslegum heilbrigðiskerfum er að að-
gengi að þjónustunni sé sem jafnast og að þeir sem þurfi þjónustuna fái
hana. Tilgangur rannsóknarinnar var að athuga frestun læknisþjónustu