Læknablaðið : fylgirit - 03.01.2017, Blaðsíða 90

X V I I I V Í S I N D A R Á Ð S T E F N A H Í
F Y L G I R I T 9 1
90 LÆKNAblaðið/Fylgirit 91 2017/103
sjúklinga 18 ára og eldri á Íslandi frá tímabilinu desember 2003-til desem-
ber 2008 voru greindir, alls 291 stofn. PCR var notað til að leita af PVL og
magna upp spa genið. PCR afurð spa gensins var raðgreind í ABI3730XL
raðgreini hjá Macrogen Europe. RidomStaphType var notað við úrvinnslu
raðgreininga.
Niðurstöður: 183 (59%) sjúklinganna með blóðsýkingar voru karlar og
miðgildi aldurs var 56,5 ár (18-95 ára), 144 (46%) voru á aldrinum 18-65
ára og 166 (54%) voru 65 ára og eldri. Aðeins 5 (1,7%) stofnar voru PVL
jákvæðir. Á meðal 288 stofna greindust 132 mismunandi spa-gerðir og
innihéldu 93 (70,5%) spa-gerðanna aðeins 1 stofn. Nýjar spa-gerðir reynd-
ust 19 (14,5%). Algengustu spa-gerðirnar voru t008 (19 stofnar, 6,6%), t678
(18 stofnar, 6,3%), t015 (17 stofnar, 5,9%), t084 (16 stofnar, 5,6%), t021 (15
stofnar, 5,2%) og t15698 (12 stofnar, 4,2%). spa-gerðin t15698 er ný og hefur
eingöngu fundist á Íslandi.
Ályktun: Aldurs- og kynjaskipting sjúklinganna var svipuð og í samb-
ærilegum rannsóknum. Algengi spa-gerðanna var hins vegar frábrugðið
því sem þekkist annars staðar. Það sýnir mikilvægi þess að fylgjast með
faraldsfræði baktería sem valda blóðsýkingum í hverju landi fyrir sig.
V 96 Sjúkdómaklasar og notkun sveflyfja og kvíðastillandi lyfja:
þvesniðsrannsókn í heilsugæslu með eftirfylgd
Kristján Linnet1, Lárus S. Guðmundsson2, Fríða G. Birgisdóttir3, Emil L.
Sigurðsson4, Magnús Jóhannsson4, Margrét Ó. Tómasdóttir5, Jóhann Á. Sigurðsson4
1Þróunarsviði Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins, 2lyfjafræðideild Háskóla Íslands,
3Heilsugæslunni Sólvangi, Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins, 4læknadeild Háskóla Íslands,
5Heilsugæslunni Efstaleiti, Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins
kristjan.linnet@heilsugaeslan.is
Inngangur: Sjúklingum með sjúkdómaklasa hefur fjölgað mjög á heims-
vísu og trúlega hefur það leitt til aukinnar lyfjanotkunar. Síðasta áratug
hefur notkun svefnlyfja og kvíðastillandi benzodíazepína vaxið mjög.
Markmið: Kanna tíðni sjúkdómaklasa í heilsugæslu hérlendis og um leið
hugsanleg tengsl við tíðni og nýgengi ávísana á svefnlyf/kvíðastillandi,
skammtíma og langtímanotkun.
Efniviður og aðferðir: Gögn sótt í Sögu-gagnagrunn Heilsugæslu höfðu-
borgarsvæðisins til að finna sjúklinga með sjúkdómaklasa og ávísanir á
svefnlyf og kvíðastillandi. Sjúkdómsgreiningar (ICD-10) og lyfjaávísan-
ir (2009-2012) samkeyrðar til að finna hugsanleg tengsl. Viðmiðið, um
222.000 manns, 83% með lögheimili á höfuðborgarsvæðinu leitaði til
heilsugæslustöðvanna 16 í grunninum (læknar um 140) og var notað til
að finna jafnt tíðni sjúkdómaklasa sem tíðni og nýgengi ávísana á svefnlyf
og kvíðastillandi.
Niðurstöður: Tíðni sjúkdómaklasa meðal heilsugæslusjúklinga var 35%,
minnst hjá þeim yngri og óx upp að aldursflokki 80+ þar sem svolítið
dró úr. Tíðni ávísana á svefnlyf/kvíðastillandi var 13,9%. Árið 2011 var
nýgengið 19,4/1.000 manns/ári og 85% sjúklinga sem fengu ávísað svefn-
lyfjum/kvíðastillandi voru með sjúkdómaklasa. Mun líklegra var að sjúk-
lingar með sjúkdómaklasa fengju ávísað svefnlyfjum/kvíðastillandi, OR =
14,9 (95% CI = 14,4 – 15,4).
Ályktanir: Heilsugæslusjúklingar eru oft með fjölþætta langvinna sjúk-
dóma, og tíðni ávísana á svefnlyf og kvíðastillandi er mikil sem og ný-
gengið. Svefnleysi eitt og sér dugir tæplega sem skýring þar sem meirihluti
sjúklinga sem fá þessi lyf eru með sjúkdómaklasa sem geta leitt til svefn-
vandamála. Sjúkdómaklasar eru samt sem áður ekki ábending fyrir notk-
un svefnlyfja og læknar ættu að því að freista þess að meðhöndla sjúklinga
á annan hátt.
V 97 Heart failure patients at time of economic crisis: patient
reported outcomes from Iceland
Auður Ketilsdóttir1, Brynja Ingadóttir2, Tiny Jaarsma3
1Department of Cardiology / Medical Services, Landspitali University Hospital, 2Surgical
Services, Landspitali University Hospital, 3Department of Social and Welfare Studies,
Linköping University
audurket@landspitali.is
Background: There are indications that economic crises affect public
health. Patients with chronic diseases such as heart failure use a high
proportion of healthcare and may therefore suffer from economic hards-
hip.
Objective: To describe the characteristics, health status, social and
economic status of patients receiving care from an outpatient heart failure
clinic and assess if there is a relationship between health status and
economic factors.
Methods: Patient-reported outcomes were measured with six previously
validated and structured instruments on self-care, heart failure-related
knowledge, symptoms, sense of security, health status, anxiety and
depression. Data was collected on access, use and cost of healthcare and
clinical data extracted from patient records.
Results: The patients’ (n=124) mean age was 73, 69% were males and 92%
were either in New York Heart Association functional class II or III. Pati-
ents reported a mean prevalence of 4.8 symptoms. Self-care was low for
exercising (53%) and weight monitoring (50%) but high for taking med-
ication (100%). Mean score for heart failure specific knowledge was 11.6
out of 15. Patients rated their overall health on average at 65.5 with the
EQ-5Dvas. On the Kansas-City-Cardiomyopathy-Questionnaire, quality
of life score was 59.3, the overall summary score 61.3 and the clinical
summary score 63.2. The cost of healthcare had changed for 71% of the
participants.
Conclusions: This patient population reported similar health-related
outcomes as patients in other countries. The measured outcomes indicate
that the macroeconomic downturn in 2008 affected patients financially
and, to a lesser extent, affected their access to care.
V 98 Heart failure in the elderly and predictions for the future: The
AGES-Reykjavík Study
Ragnar Danielsen1, Haukur Einarsson2, Guðmundur Þorgeirsson2, Thor Aspelund1,
Vilmundur Guðnason1
1The Icelandic Heart Association, 2Dept. Cardiology Landspítali
ragnarda@landspitali.is
Aims: To assess the prevalence of heart failure (HF) in a randomly sel-
ected study population of elderly individuals representing the general
population of Iceland. Furthermore, to predict the number of individuals
likely to have HF in the future.
Methods: Baseline characteristics and clinical data from 5706 individuals
who participated in the AGES-Reykjavik study and gave their informed
consent were used. Their age range was 66-98 years (mean age 77.0 ±
5.9 years) and 57.6% were males. By prespecified criteria HF-diagnoses
were adjudicated at the time of inclusion into the study. Data from the
“Statistics Iceland” institution on the current size, age and sex distribution
of the population and it´s prediction in to the sixth decade was also used.
Results: In the sexes combined, the prevalence of HF was 3.7%, but hig-
her in men (4.8%) than in women (2.8%) (p<0.001). The prevalence of HF
according to the age groups ≤69, 70-74, 75-79, 80-84 and ≥85 years was
1.9%, 1.4%, 3.6%, 5.4% and 7.3%, respectively. A calculation based on the