Upp í vindinn - 01.05.2011, Blaðsíða 21

Saga verkfræðináms við Háskóia íslands
rafmagnsverkfræði. Grunnfögin voru þó flest
hin sömu, óháð þeirri braut sem valin hafði
verið. Flestir héldu síðan til Kaupmannahafnar
til framhaldsnáms við DTU. Talið er að
sérstakt samkomulag hafi verið gert við danska
tækniháskólann um að taka við allt að tíu
íslenzkum nemendum í framhaldsnám að loknu
fyrrihlutaprófinu á Islandi. Þrátt fyrir ítrekaða
leit, hefur ekkert skriflegt skjal fundizt þessa efnis,
en höfundur þessa pistils starfaði sem lektor við
DTU í mörg ár. Engu að síður voru forstöðumenn
DTU þess fullvissir, að slíkt samkomulag hefði
verið gert og þeir skuldbundnir til að taka
við íslenzkum nemendum, þótt skólinn væri
yfirfullur. Aðsókn að verkfræðinámí í Danmörku
var mikil á þessum árum, og húsnæði hans við
0stervoldgade og Silfurtorg í Kaupmannahöfn
orðið mjög þröngt.
Flestir íslenzkir verkfræðingar útskrifuðust
því með danskt verkfræðipróf á þessum árum.
Margir fóru þó til verkfræðináms í Þýzkalandi
og nokkrir til Norðurlandanna, en tiltölulega
fáir til enskumælandi landa. Nám í Þýzkalandi
var ókeypis að mestu og verðlag þar hagstætt.
Leifsformúlan svokallaða (kennd við höfund
hennar Leif Asgeirsson) var önnur meginástæða
mikillar aðsóknar í verkfræðinám þar, en hún
takmarkaði mjög aðgengi að náminu hér heima.
Verkfræðideild H.f. hafði ekki yfir miklu
húsnæði að ráða og kennarar fáir, aðeins fjórir
prófessorar. Deildin tók aðeins við stúdentum
úr stærðfræðideildum menntaskólanna, ef
þeir höfðu náð fyrstu einkunn á stúdentsprófi
samkvæmt Leifsformúlu, en með henni fengu
stærðfræði og náttúruvísindagreinar aukið vægi
á kostnað hugvísinda- og félagsvísindagreina.
Margir góðir nemendur sem ekki náðu tilskilinni
einkunn sltv. Leifsformúlu, leituðu því til annarra
landa, einkum til Þýzkalands.
Sá sem þetta skrifar, hóf nám við verkfræði-
deild haustið 1955. Við höfðum aðstöðu á efsta
gangi í norðurenda aðalbyggingar H.L ásamt
nokkrum guðfræðingum. Finnbogi Rútur var
með skrifstofu sína á sama gangi og fylgdist vel
með okkur, enda héldum við til á teiknistofunum
nær allan sólarhringinn. Oft þurfti að leggja
nótt við dag, þegar skila átti teikningum
fyrir ákveðinn tíma. Finnbogi hélt okkur svo
sannarlega við efnið. Hann leit yfir verk okkar og
sagði stundum: „þetta er ekki tœkt hjdyður.“ Varð
þá að teikna myndina aftur. Ein frægasta teikning
sem við þurftum að skila, var teningur er kastaði
A ceikniscofu verfræðiscúdenca á efscu hæð Aðalbyggingar H.I. 1956-57.
þess. Vorið 1943 luku sex nemendur
fyrrihlutaprófi í verkfræði. Styrjöldin geisaði enn,
og því var ákveðið að stofna til framhaldsnáms
í byggingarverkfræði. Luku sexmenningarnir
fullnaðarprófi vorið 1946, en margir þeirra héldu
til framhaldsnáms við erlenda háskóla, þar sem
styrjöldinni var nú lokið. Á stríðsárunum og
fyrstu árin eftir stríð sóttu nokkrir íslendingar
verkfræðinám í Bandaríkjunum. Oft vegna
náinna tengsla við vesturheim.
Reynsla af náminu hér heima þótti það
góð, að ákveðið var að halda áfram kennslu til
fyrrihlutaprófs í verkfræði við Háskóla íslands
samkvæmt reglugerð 1945, og skyldi hún
taka mið af námsefni DTU. Verkfræðideild
skólans var formlega stofnuð 1944 og þrír
prófessorar skipaðir, þeir Finnbogi Rútur, Leifur
Ásgeirsson stærðfræðingur og Trausti Einarsson
eðlisfræðingur.
Verkfræðideild Háskóla íslands
1944-1969
Frá 1945 til 1970 var verkfræðinám við
háskólann í föstum skorðum. Það tók þrjú ár og
lauk með fyrrihlutaprófi í byggingar-, véla- og
Verkleg jarðfræðikennsk. Scandandi frá vinscri: Júlíus Sólnes, Scefán Hermannsson, Olfar Haraldsson (lácinn), Guðmundur
Kjarcansson jarðfræðingur og kennari okkar. Sicjandi frá vinscri: Haukur Frímannsson, Gísli Sigfreðsson (lácinn), Sigurþór
Tómasson.
21