Upp í vindinn - 01.05.2011, Qupperneq 41

Girðingar á umferðareyjum
móti gerir prílurum auðveldara fyrir. Þéttleiki
lóðréttu teinanna hefur mun meira með það að
gera hversu erfitt er að klifra yfir, þar sem ekki er
hægt að ná fótfestu á þeim. Kröfur um að geta
séð í gegnum girðinguna gera þó að verkum að
passa þarf að hafa lóðrétta byrgðið ekki of þétt.
Láréttu teinarnir eru yfirleitt þykkari en lóðréttu
teinar girðinganna sem eru einnig þéttir, eða með
20 cm millibili. Þegar bifreið lendir á girðingu
við útafakstur, undir ákveðnu horni, lendir hún
á stöppli girðingar sem gefur eftir og þá losna
endar láréttu teinanna í sundur. Er það alls ekki
æskilegt af fyrrnefndum ástæðum.
Hættan sem skapast vegna skerðingar
á útsýni ökumanns er ekki takmörkuð við
gangandi vegfarendur, heldur eru hjólreiðafólk,
vélhjólafólk og aðrir ökumenn einnig í hættu.
Girðingar hafa verið settar nálægt gatnamótum
þar sem ökumenn þurfa að taka vinstri beygjur.
Ef ökumaður sér ekld farartæki sem koma á móti
vegna girðingarinnar skapast hætta. Okumaður
þarf nánast að beygja í veg fyrir umferð til að sjá
hvort að öllu sé óhætt.
Staðlar í notkun á íslandi
Staðlaráð Evrópu hefur sett fram staðla fyrir
vegbúnað. Eiga staðlarnir að tryggja að allur
búnaður sem settur er meðfram vegum
uppfylli öryggiskröfur, lágmarks endingartíma
og sé árekstraprófaður. Með þessu á að fækka
alvarlegum umferðarslysum í Evrópu, hvort
heldur það eru slys á akandi eða gangandi
vegfarendum. Hefur Staðlaráð Islands einnig
tekið upp þessa staðla en þeir eru (Haraldur
Sigþórsson o.fl. 2010) :
ÍST-EN 1317 (1, 2, 3, 4 og 5) „Road restraint
systems“ og prEN 1317-6 „Pedestrian road
restraint system". En prEN í nafni skjalsins þýðir
að staðallinn sé enn tillaga eða uppkast að staðli.
Getur sú tillaga breyst áður en endanleg ákvörðun
er tekin um hvort þetta verði Evrópustaðall eða
ekki.
IST-EN 12767 „Passive safety of support
structures for road equipment - Requirements
and test methods“
Þegar IST-EN 12767 var skoðaður fannst
aðeins ein stutt grein um girðingar ætlaðar
gangandi vegfarendum, eða grein 4.3.6
„Pedestrian restraint systems”. Kemur fram
í henni að ef girðingar ætlaðar fótgangandi
vegfarendum eru hannaðar eftir þessum staðli,
þá skal að minnsta kosti vera prófuð áhættan á
að hlutir geti stungist inn í farþegarými ökutækis
við árekstur, í lárétta stefnu kerfisins, og fyrir
allar aðrar staðsetningar og horn sem geta verið
talin hættuleg.Einnig er tekið slcýrt fram í IST-
EN 1317-3 að við árekstur má engin hlutur úr
vegbúnaði sem vegur yfir 2 kg losna í prófunum,
svo eklci skapist hætta fyrir aðra umferð út af
braki úr vegbúnaði (ÍST-EN 1317-3, 2000).
Staðall ÍST-EN 12676 gefur þannig
nokkur hönnunarskilyrði fyrir girðingar á
umferðareyjum. Sést fljótt ef skoðuð eru gögn
um gömul slys að girðingarnar sem nú eru til
staðar uppfylla ekki þessa staðla. Það þekkist vel
að hætta á stungu járnteina inn í farþegarými
er til staðar og það er nokkuð algengt að
girðingarstólpar losni frá undirstöðu og skapi
þannig hættu fyrir aðra umferð.
Ályktun
Eftir þessar athuganir og niðurstöður er
ályktað að núverandi girðingar séu hættulegar
umferð á vegum höfuðborgarsvæðisins, hvort
sem umferð er akandi, hjólandi eða gangandi.
En þar sem þörf er fyrir girðingar þá yrði það til
bóta ef fundin yrði öruggari girðing.
Leitað var að lausnum bæði hér heima og
erlendis til að minnka þá hættu sem girðingar á
umferðareyjum skapa. Voru allar lausnir skoðaðar
með því sjónarmiði að hafa þær sem ódýrastar og
einfaldar í framkvæmd. Þannig yrðu lausnirnar
raunhæfari kostur og líklegri til að verða teknar í
notkun. Rætt var við fjölda sérfræðinga á sviðinu,
bæði munnlega og í gegnum tölvupóst. Margar
mismunandi lausnir skoðaðar en fæstar voru
taldar nógu góðar sökum kostnaðar eða skorts
á rými meðfram vegum (Arnar Þór Stefánsson
o.fl., 2010).
Um allar lausnir þarf að gilda að þær standist
árekstrarprófin sem Evrópustaðlarnir kveða á
um. Einnig þarf eftir fremsta megni að uppfylla
lágmarks sjónvegalengd ökumanna. Aðeins
---••••-
-••---
-•••---••••-
-••••---•••-
-•••••---••-
_••••---•••-
_•••---
-••---•••••-
SKATTUR&
BÓKHALD
þar sem hlutirnir gerast
41