Læknablaðið - 01.11.2023, Blaðsíða 54

538 L ÆKNABL AÐIÐ 2023/109
L I P R I R P E N N A R
Leiðin út, heim og aftur til baka
Þorsteinn Heiðberg Guðmundsson
hjartalæknir
Það var myrkur janúardagur 2016 þegar
póstur kom frá kennslustjóranum, núver­
andi og brátt fyrrverandi samstarfsfélaga
á Sahlgrenska í Gautaborg. Erindið var
gleðilegt, að pláss væri opið á hjarta­
deildinni en skilyrðið fyrir stöðunni var
að byrja eftir þrjá mánuði. Með stuttum
fyrirvara var fjögurra manna fjölskyldan
rifin upp og hús og bíll selt. Tilfinningin
að keyra í átt að Keflavíkurflugvelli,
allslaus með ekkert á lyklakippunni er
sérstök, eftir allt netið sem við höfðum
byggt upp á Íslandi.
Dvölin erlendis, og þá sérstaklega
fyrsta árið, er erfið eins og allir vita sem
búið hafa erlendis. Ekki aðeins tungu­
málið, sem kemur þó fljótt, heldur til­
finningin að vera útlendingar í öðru
landi og á eigin fótum med þrjú lítil,
börn. Sem betur fer styðja Íslendingarnir
við bakið hver á öðrum sem gerði dvöl­
ina í byrjun öllu bærilegri.
Reynslan af þessu ferðalagi, þá sér­
staklega tengt vinnunni, var þó ómet­
anleg. Á hjartadeildinni á Sahlgrenska
er fjölbreytt samfélag lækna með breiða
þekkingu sem ég hef í gegnum árin
tileinkað mér. Ekki aðeins Svíar og Ís­
lendingar heldur læknar frá Albaníu,
Ítalíu, Króatíu, Írak, Póllandi, Rúmeníu,
Indlandi og Bandaríkjunum sem lært
höfðu við ólíka skóla í Evrópu, Ameríku
eða Mið­Austurlöndum. Það opnar augu
manns sem hefur varla farið út fyrir eyju
í miðju Norður­Atlantshafi að læknis­
fræðimenntunin er þrátt fyrir allt lík og
ennfremur háð því hvernig hver og einn
nýtir sér verkfærin/þekkinguna sem
hann fær eða aflar sér.
Jafnvel rannsóknarvinna hefur smám
saman kveikt áhuga hjá mér nú undir
lokin þar sem ég var plataður í dokt­
orsnám. Í raun er það hneyksli að út­
skrifast með tvöfalt sérfræðileyfi án þess
að hafa fengið almennilega menntun í
faraldsfræði eða tölfræði og sjá loks nú
greinar, jafnvel í virtum tímaritum, með
öðrum augum. Þetta er eitthvað sem við
getum bætt í grunn­ og sérfræðinámi,
ekki eingöngu tengt doktorsnáminu, sem
kemur inn seint hjá mörgum okkar.
Allt tekur þó enda um síðir og komin
heimþrá í flesta fjölskyldumeðlimi. Því
að tíminn stöðvast ekki meðan þú ert er­
lendis. Ekkert ósvipað persónu Matthew
McConaughey í kvikmyndinni Interstellar
sem yfirgefur jörðina í ferð um sólkerfið
þar sem tíminn líður hægar og kemur til
baka mörgum árum síðar þar sem allir
eru farnir nema háöldruð dóttir hans.
Kannski ekki alveg sambærilegt þar sem
ég hef elst líka en tek hins vegar ekki
eftir því. Á þessum tíma hafa nefnilega
sumir nákomnir ættingjar farið yfir
móðuna miklu eða veikst alvarlega og
þegar börnin nálgast unglingsár er erfið­
ara að snúa aftur heim. Ofan á það bæt­
ist COVID­19 faraldur, stríð í sömu álfu,
fasteignakreppa og verðbólga.
Ég ætla ekki að fara í langdregin og
niðurdrepandi smáatriði varðandi endur­
teknar sýningar á fasteign á frosnum
markaði, pappírsvinnu og flakk milli
landa en staldra aðeins við sjálfa heim­
ferðina. Við héldum til baka frá Gauta­
borg, einum fleiri en 2017, með ferju til
Danmerkur og áfram til Íslands með
stuttu stoppi í Færeyjum. Það byggist
upp enn meiri eftirvænting við þriggja
daga ferðalag á miðju Atlantshafi. Þegar
komið er upp á þilfar á degi þrjú á ágúst­
morgni tekur hörð norðaustanátt á móti
manni og þegar loks glittir í Dalatanga­
vita og síðan Skálanesbjarg (mynd) renn­
ur það upp fyrir mér að næstum 7 ára
ferðalagi er loks lokið. Við erum komin
heim.
Þegar þessi grein er skrifuð er ég þó
aftur kominn til Gautaborgar í nokkr­
ar vikur að ganga frá lausum endum
tengdu doktorsnáminu. Eftir stend­
ur borg sem ég þekki í þaula, nýtt
tungumál sem allir í fjölskyldunni tala
reiprennandi, auk allra kollega og vina
sem ég og fjölskyldan höfum kynnst í
gegnum árin.

Þegar komið er upp á þilfar á degi þrjú á ágústmorgni tekur hörð norðaustanátt á
móti manni og þegar loks glittir í Dalatangavita og síðan Skálanesbjarg rennur það
upp fyrir mér að næstum 7 ára ferðalagi er loks lokið. Við erum komin heim.
Gautaborg kvödd.