Skógræktarritið - 15.10.2005, Side 34

Kudzu (Pueraria montana (Lour.) Merr. var. lobata (Willd.) Maesen & S. AImeida), niturbindandi vafningsjurt af ertublómaaœtt. Uppruni hennar er í
Kína, en hún var fyrst flutt inn til Bandaríkjanna á 19. öld, frá japan. Á fjórða áralug 20. aldar ræhtaði jarðvegsverndarslofnun Bandaríhjanna (U.S.
Soil Conservation Service) milljónir hudzu-plantna og dreifói jpeim til bænda, til landgrœffslu. Tegundin tóh aff dreifast út afeigin rammleik og þekur nú
um 2,8 miUjónir hektara, einkum ísuffausturríhjum Bandarlkjanna (Southeast Exotic Pest Plant Council). Hún erskilgreind í mörgum ríkjum sem
„illgresi" (e. pesl plant) og víða er unniff aff upprœlingu hennar. En enn er hún sums staffar rœktuff til jarffvegsverndar og landgrceffslu. AJ sögn
Theodoropolous (2003, og heimilda þar) er tegund þessi nytsamleg, ekki aðeins til jarðvegsverndar, heldur einnig til lyfjaframleiðslu, til beitar og sem
búsvœði villts dýralífs. Hann bendir einnig á aff hún leggi einkum undir sig yfirgefin, rýr tún og akurlendi og skóga þar sem jarðvegur er snauður af
nitri. Hann álítur að ekki hafi farið fram fullnœgjandi greining á gagni og ógagni tegundarinnar.
Mynd: Kerry Britton, USDA Forest Service (www.forestryimages.org)
Heimildir. Southeast Exotic Pest Plant Council. 2001. SE-EPPC fact sheet: Kudzu, (Online). The Bugwood Network (Producer). Tifton, GA: Tíie
University of Georgia, College of Agricultural and Environmental Sciences/Warnell School of Forest Resources. Available: http://www.se-eppc.org/
tengist um leið upphafningu á
tilteknu „fyrra ástandi" gróðurfars
lands. Fyrri eða núverandi ásýnd
lands (þ.e., það sem fólk þekkir
eða hefur vanist) er álitið
„ósnortið" og „náttúrlegt". Af
þeim sökum verði að vernda slíkt
ástand gegn breytingum eða
endurheimta fyrra ástand.
Innfluttar trjátegundir á íslandi
Vísbendingar eru um að
maðurinn hafi átt sinn þátt í
dreifingu trjátegunda norður um
Evrópu á fyrstu árþúsundum eftir
lok síðasta kuldaskeiðs ísaldar.9
Þannig er talið sennilegt að
þegar á fornsteinöld hafi forfeður
okkar borið með sér fræ beykis,
heslis og annarra trjátegunda
sem bera ætar hnetur, norður um
Evrópu, og flýtt þannig fyrir
dreifingu þeirra.92 Ræktun nytja-
plantna utan náttúrlegra heim-
kynna sinna er jafngömul
ræktunarmenningunni. Hins
vegar er skammur tími liðinn í
menningarsögunni frá þvf hafin
var markviss ræktun aðfluttra
trjátegunda, m.a. í þeim tilgangi
að vernda jarðveg, auka frjósemi
hans, mynda skjól eða framleiða
nytjavið.122
Til íslands hafa verið fluttar
a.m.k. 150 trjátegundir til skóg-
ræktar undanfarna öld. Af þeim
er vitað til að a.m.k. 18 hafi
„numið land", þ.e. þroskað fræ og
fest rætur með sjálfsáningu.
Meðal innfluttra trjátegunda,
sem víða hafa fundist sjálfsánar
hér á landi hin sfðari ár, eru:
stafafura, sitkagreni, rússalerki,
alaskaösp, viðja, selja og alaska-
víðir, en þetta eru jafnframt
algengustu, innfluttu trjátegundir
sem hér eru í ræktun. Sigurður
Blöndal og Skúli Björn Magnús-
son, í bók sinni „fslandsskógar -
32
SKÓGRÆKTARRITIÐ 2005