Skógræktarritið - 15.10.2005, Blaðsíða 35

hundrað ára saga" 98, álíta að
slfk dæmi um landnám nýrra
trjátegunda á íslandi séu „fegursti
vitnisburðurínn um það, að með
innflutningi trjátegunda yfirAtlants-
hafið er verið að vinna með náttárunni
en ekki fiið gagnstæða.
Tré - eins 09 allar
plöntur - þekkja
ekki landamæri
ríkja, aðeins landa-
mæri lífsskilyrða
Þau hasla sér völl þar sem rétt skilyrði
erað finna, ef fjallgarðar og höfhindra
það ekki".
Skemmst er frá því að segja að
ekki deila allir skoðun höfunda
„íslandsskóga" um ágæti þess að
útlendar trjátegundir nái, með
innflutningi og ræktun, varanlegri
fótfestu í fslenskri mold, nemi
hér land og auki kyn sitt af eigin
rammleik. Raunar eru þeir til úr
röðum náttúruverndarsinna og
náttúrufræðinga sem telja að
setja eigi skorður við þvf að
útlendar plöntur taki sér þólfestu
utan heimahaganna, og að
einkum eigi að stemma stigu við
dreifingu þeirra sem líklegar eru
til þess að koma ár sinni vel fyrir
borð utan náttúrlegra útbreiðslu-
svæða. Framandi plöntum er
helst fundið það til foráttu og
þær „gætu" valdið vistfræðilegum
slysum með yfirgangi gagnvart
þeim frumbyggjum sem fyrir eru í
flóru landsins. Ýmis ímynduð,
mis-langsótt, óæskileg
umhverfisáhrif eru einnig kynnt
tii sögunnar til þess að rökstyðja
þá skoðun að gjalda beri varhuga
við framandi jurtUm.(s|átd 29-84-,26'
Frá því menn fóru að yfirvega
stöðu sína í náttúrunni hafa tvö
viðhorf tekist á. Annars vegar
hefur verið litið á manninn sem
eðlilegan hluta náttúrunnar
vegna tengsia sinna við önnur
náttúrufyrirbæri, afsprengi líf-
fræðilegrar þróunar eins og aðrar
lífverur. Hins vegar hefur maður-
inn verið talinn frábrugðinn
öðrum lífverum og því sé ókleift
að skilja hann nema sem veru af
allt öðrum toga en önnur fyrir-
bæri þessa heims.78 Síðarnefnda
viðhorfið er samofið sjálfu hug-
takinu „náttúruvernd": að maður-
inn og fylgifiskar hans séu
„framandi afl" í náttúrunni sem
þurfi að vernda hana gegn.
Rökrétt afieiðing síðarnefnda
viðhorfsins er að verndun og
endurheimt „innlendrar, náttúr-
legrar flóru og fánu" er miðlægt
viðfangsefni flestra samtaka,
sáttmála og stofnana á sviði
náttúruverndar. Ræktun eða
slepping mannsins á innfluttum
Ormbmkm (Pteridium aquilinum (L.) Kuhn) er útbreiddur um mestallt norðurhvel jarðar og
hegðar sér vistfræðilega alls staðar eins. Tegundin verður afar einra'ð a' sto'rum, samfelldum svœðum
þar sem hún festir rœlur, myndar breiður, heldur velli öldum saman með efnahernaði gegn
keppinautum og breytir jarðvegseiginleikuin. Þessi vistfrœðilega hegðun er nákvœmtega eins og hjá
tpeim „framandi innrásartegundum" sem mest er talað um að ógn stafi af, enda fwtt ormburkninn
teljist innlend tegund, en ekki innflutt, þar sem hann sýnir fyrrnefnda hegðun.
Mynd: Anna Lena hnderberg („Den virtuella floran" http://linnaeus.nrm.se/flora/welcome.html)
SKÓGRÆKTARRITIÐ 2005
33