Skógræktarritið - 15.10.2005, Blaðsíða 36

lífverum teljist með öðrum
orðum andhverfa náttúruverndar.
Allt frá árinu 1963 hafa banda-
rískir þjóðgarðar t.d. kappkostað
að fylgja þeirri stefnu að endur-
heimta meintar „upphaflegar",
„ósnortnar", „náttúrlegar" að-
stæður (þ.e. aðstæður frá þvf fyrir
daga hvíta mannsins í Norður-
Ameríku) innan marka þjóð-
garðanna, með því m.a. að
endurheimta og vernda þær
innlendu tegundir sem er að
finna innan þjóðgarða. Þessi
stefna hefur verið tekin upp hjá
þjóðgörðum annarra landa, m.a.
hérlendis.1 í þessu samhengi
táknar hið „náttúrlega" hvaðeina
sem ekki er afleiðing aðgerða eða
búsetu manna.
Endaskipti á kynþáttahyggju í
íslenskri skógrækt?
Þeim rökum er helst beitt gegn
aukinni ræktun nýrra skóga á
íslandi að verulegur hluti (70-
80%) árlega gróðursettra ný-
skóga sé af innfluttum tegund-
um og að gróðursetning fram-
andi trjátegunda gangi í berhögg
við sjónarmið náttúruverndar. í
núverandi stefnu og framkvæmd
skógræktarmála felist með
öðrum orðum „óíiófleg notkun
innfluttra trfátegunda“ og „öfugur
rasismi", svo notuð séu orð
líffræðingsins Snorra Baldurs-
sonar.102 Aftur á móti álítur Snorri
skógrækt geta samrýmst
náttúruvernd, ef markmið hennar
er að endurheimta upprunaleg
gróðurlendi landsins, birki-
skógana. Steinn Kárason 107 tekur
dýpra í árinni í hreinleikasjónar-
miðum þegar hann segir að
„Uáltúruvernd ... erallt annar
handleggur en skógrækt og uppgræðsla
lands, sem alltof oft er ekkert annað en
hrein og klár náttúruspjöll. Pað er Ijót
saga en sönn að nú er svo komið að
varla finnst lengur á íslandi óspjallaður
birkiskógur vegna þess að vislkerfi
íslensku birkiskóganna hefur verið spillt
með innfluttum og framandi plöntum".
Ólafur K. Nielsen líffræðingur
orðar sömu hugsun með eftir-
farandi hætti um það sem hann
nefnir „stórfellda barrskógrækt á
grónu landi": „Innflutningur framandi
tegunda stríðir... gegn öllu sem heitir
náttúruvernd. Þessi ræktun mun
örugglega hafa veruleg áhrifá lífríkið á
þeim svæðum sem lögð verða undir
„Kattarrófa" (Lythrum salicaria L.; d. kattehale, e. purple loosestrife) erevrasísk tegund. Hiín hefurverið lengi rœktuð til skrauts ígörðum v0a um
lönd en hefursáð sér út og breiðst út um flestöll ríki Bandaríkfanna og fylki Kanada, einkum í hálfdeigju og votlendi. Bandaríska ráðgjafarnefndin um
ágengar tegundir (National tnvasive Species Council) álítur tegundina meðal tíu verstu, ágengu innfluttu tegunda í BNA. Mynd: Eric Coombs,
Oregon Department of Agriculture, www.forestrgimages.org
'Sbr. „Eitt af meginmarkmiðum með stofnun þjóðgarða er að tryggja þróun náttúrunnar eftir eigin lögmálum. ... Virðum náttúru landsins og
varðveitum sérkenni íslenskrar náttúru. Sáum ekki fræjum framandi plöntutegunda hugsunarlaust. Verndum lfffræðiiega fjölbreytni fslands."
(af vefsíðu Umhverfisstofnunar; http://www.ust.is/Natturuvernd/Thjodgardar/Skaftafell/Natturufar/).
34
SKÓGRÆKTARRITIÐ 2005