Freyja - 01.12.1905, Side 14

-^~3M PISLA RYŒTTISDAUÐI HYPATIU
-- EÐA —
Æfilok siömenningar fornaldarinnar.
Umtalsefni vort tekur oss til Alexandríu, sem var miödepill
hins andlega þroska mannkynsins, þegar Athena og Rómaborg
drottnuöu yfir heiminum. Höfuöborg Egyptalands var skírö eftir
manninum, er stofnaöi hana—Alexander mikla. Undir stjórn Pol-
emyanna óx vegur og virðing Alexandríu, þar til hún varö ein af
voldugustu borgum Austurlanda. Hún var hafnstaður fyrir evr-
ópisku ríkin og dró aö sér hina auðugu verzlun Indlands og Ara-
bíu. Þar var aðal verzlunarstöö hins dýrmæta silkivarnings Aust-
urheimsins. Auðlegðin orsakaði frjálsræði og nœgan tíma, og
tíminn er móðir listanna. Með tímanum varö þar og heimkynni
allra lista og allrar menningar,—háskólanna og heimspekinnar,
svo að heimurinn trúði því,að skykkja Athenuborgar hefði fallið yfir
herðar Alexandríuborgar.
En þrátt fyrir þetta var ströng undiralda af þjóða-ríg í Alex-
andríu. Hinir innfæddu Egyptar vildu ekki samlaga sig útlendum
borgurum—þeim sem höfðu kosið sér að gjörast Alexandríumenn
n.l. Rómverjum og Grykkjum. Þessi ósamrýmanlegheit milli
þessara flokka orsökuðu oft upphlaup, launmorð og innbyrðis
fjandskap.
Kringum árið 400 e. Kr. taldi Alexandría 600,000 innbúa.
Ni'r er hún lítið meira en smábœr. Borgarstæðið tók þá yfir 15
mílur, og borgin hafði það orð á sér að vera gjörsamlega laus við
þá bölvun, sem kölluð er örbyrgð. Engir betlarar lötruðu eftir
götum borgarinnar, enginn var yðjulaus,og vinnan var vel borguð.
Svo mikil var eftirspurn eftir vinnu, að haltirog blindir höfðu
nóga vinnu, sem varvið þeirra hæfi. Alexandríubúar kunnu
að feúa til það sem nefndist papyrus, það var nokkurskonar pappír
búinn til úr jurtum, og notaður til stórra muna og eingöngu af rit-
höfundum þeirra tíma. Þeir kunnu einnig að glasgjörð og klœða-
vefnaði.