Helgarpósturinn - 16.07.1982, Blaðsíða 12

Helgarpósturinn - 16.07.1982, Blaðsíða 12
12 Brúður, tröll og trúður heitir sýning, sem opnar í Listmunahúsinu við Lækj- argötu á morgun, laugar- dag. Þar sýna þrettán kon- ur brúður og ævintýraf ólk, sem þær hafa verið að dunda við að gera. Á myndinni má sjá sýnishorn af brúðunum. Þetta er sýn- ing fyrir unga og aldna. Föstudagur 16. júlí 1982 Helgar1-------!----. .pösturinn. Bókaklúbbur Arnar og Orlygs: Ferðabók frá íslandi væntanleg Bókaklúbbur Arnar og örlygs hefur starfað siðan f nóvember á liönu ári og eru félagar komnir á fimmta þúsund, og bætast nýir stöðugt við. Félagar bókaklúbbsins njóta þeirra forréttinda að vera einir um bækur klúbbsins, þvi þær eru ekki gefnar ut fyrir hinn al- menna markað. Um mán- aðamótin ágúst-september er væntanleg ný bók hjá klúbbnum. Hún heitir Isa- fold, ferðaminningar frá tslandi. Höfundurinn er Ina von Grumbkow, en hún var hér á feröalagi í byrjun aldarinnar. Nánar tiltekið ferðaðisthún að Oskjuvatni i leit að likamsleifum unn- usta sins, sem hafði farist þar árið áður. Bókin er prýdd fjölda mynda, bæði ljósmynda og teikninga. Þýðandi hennar er Harald- ur Sigurðsson fyrrum bókavörður. SKREYTILIST AÐ RÉTTA ÚR KÚTNUM? Skreytilist hefur ávallt þótt fyrir neðan virðingu hins upp- lýsta listamanns. 1 hugum flestra er slik list yfirborðsleg og innantóm. Mynstur og snið þekkíst vart sem sjálfstæð list- sköpun en fylgir oftast brúkleg- um hlutum sem angi af nytja- uryrkju- og bændasamfélög eiga yfirleitt rikulega myndlist á þessu sviði, hvort heldur er i Asiu, Afriku eða Ameriku. Skreytilist hefur þrátt fyrir það átt fáa formælendur i röðum „alvarlegri" myndlistarmanna. Undantekningar eru m.a. list. Eldhúss- og baðflisar eru gjarnan mynstraðar, giugga- tjöld eru rósótt, sængurföt út- saumuð og dúkar bróderaðir. Fötin sem við göngum i eru yfir- leitt mynstruð að einhverju leyti. Þó eru fjölmargar þjóðir sem byggja mest alla myndlist sina á skreytihefð og til skamms tima var tsland i þeim hópi. Ak- oo 35 S s •-, ea '35 s s 2& "Sb s :© 03 transki listamaðurinn Henri Matisse og hinn svissneski kollegi hans, Paul Klee. Matisse lýsti þvi yfir margoft, einkum á seinni árum ævi sinn- ar þegar hann vann að hinum stórfenglegu klippimyndum sin- um, að hann liti orðið „skraut- legt" (Decoratif) jákvæðum augum, enda stóð klippimynda- list hans fóstum/ótum i skreyti- listinni. Klee vareinnig tengdur þessari hefð, enda ættaður frá Túnis i móðurætt og mikill að- dáandi berbneskrar skreytilist- ar. Undanfarin ár hefur vegur skreytilistar og mynsturgerðar farið vaxandi, einkum vestan hafs, þar sem nokkrir ungir málarar hafa getið sér frægðar fyrir það sem kallað hefur verið „Pattern and Decoration". Einn þekktasti málari þessarar tegundar er Kaliforniubúinn Kim MacConnel. Hann stundaði nám við Rikisháskólann i San Diego, i lok 7. áratugarins og byrjun þess 8. Þar komst hann i kynni við Arny nokkra Goldin, sem hafði mikil áhrif á það að hann lagði stund á alþýðulistir og kynnti sér mynsturgerð fjar- lægra menningarþjóða. Einkum varð list indíána i Suður-Ameriku og indversk list honum hugleikin. Hann ferðað- ist um Indland og Mexikó, auk þess sem hann dvaldist um nokkurt skeið i Frakklandi. Þegar hann settist að i Kali- forniu upp úr miðjum 8. ára- tugnum, hóf hann að mála göm- ul húsgögn með austrænum mynstrum. MacConnel segist hafa verið s'vo félitill, að i stað striga hafi hann notað lakaléreft og haldið sig við þá undirstöðu, jafnvel eftir að hann var farinn að rétta úr kútnum og komast i álnir. Vinnuaðferðir hans byggjast á þvi að hann málar mynstur á léreftsrenninga sem hann saumar siðan saman, klippir og lætur hanga sem veggteppi. Hann notar gjarnan kinverska mynsturbók með sniðum fyrir listiðnaðarmenn frá Hong Kong, sem grunnhugmynd, en bætir við táknmyndum úr heimi nú- timans. Þannig verða til hinar óvenjulegustu samsetningar. Við hliðina á mynstri með leir- krúsum eða amfórum, setur hann hönd sem kölíuð er „Abhaya Mudra" og er hægri hönd indverska guðsins Shiva i alheimsdansinum. Ofan i þetta mynstur klippir hann ogsaumar renning með máluðum burgeis- um, klæddum i kjól og kjóa- bringu með háa hatta. 1 annarri mynd sem MacConnel nefnir „Söngleikur" má sjá hljóðfæri, sprengjuregn og sjónvarps- tæki milli renninga með óhlut- bundnu mynstri. Það er greinilegt að Kim MacConnel er mjög meðvitaður um sosió-pólitiskt inntak verka sinna, enda nokkuð uggandi um að „Al" Haig (áður en sá maður lét af embætti) væri á leið með að sprengja okkur i loft upp. Mynstur hans snerta lifriki okk- ar (Mynstur með kjarnorkuver- um eða kakalaki undir smá- sjá), þjóðfélagsgerðogafstöðu. Sumum getur fundist kaldranalegt að sjá veggskreyt- ingu með sprengjuefni og kjarn- orkuverum, endurteknum á til- breytingarlausan og klisju- kenndan hátt, til þess gert að gleðja augað. En hvað gladdi auga Assiriumanna i Nineve, Rómverja við Forum Roman- um, Normanna i Bayeux? Her- leiðingar, þrældómur og mann- dráp, eins og endalaust og botn- laust og klisjukennt mynstur. Ef litið er nær i tima og rúmi, hvernig hljómar veruleikinn i dag? Hver er árangurinn af af- vopnunarviðræðum stórveld- anna, baráttunni gegn hungri eða verndun gegn mengun? Mynstrið hefur verið óbreytt i ansi langan tima. Það felst i við- ræðum milli Austurs og Vest- urs, Norðurs og Suðurs, ráð- stefnum, jafnmörgum og þarf til að betrekkja vitund almenn- ings. Allir eru orðnir leiðir á þessu endalausa veggfóðurs- mynstri, enginn þykist vilja strfð, hungur né mengun. En þrátt fyrir það gerist litið sem ekkert er bundið gæti endi á þetta klisjumynstur. Verk MacConnels eru annað og meira en augnayndi, þar sem þau skjóta þeim grun að áhorfanda, að bak við rós- mynstraðan veruleikann biöi annar og raunverulegri, miður blómum stráður. s s o U o s s s 2 Kim MacConnel: Einn þekktasti „munsturgerðarmaðurinn".

x

Helgarpósturinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Helgarpósturinn
https://timarit.is/publication/47

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.