Morgunblaðið - 15.08.1972, Blaðsíða 16

Morgunblaðið - 15.08.1972, Blaðsíða 16
16 MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 15. ÁGUST 1972 *r##»Mitfrifr O.tgefandi hf. Árvsðar, tts.yfoj«/Jk PtíamlwíBmdastióri Har&Mur Svemseon. ¦Rtaitiórar Matiihfas Johewveason, Eytfólifur- Konráð Jórisaon. A0tto8arritstíjóri SÍtypmir Gu-r>neras<on. fthatfénwrktiiiwi Þrorbiforri Guðmundsaori Fréttaítjóri Björn Jðhannason. Auglý»inga»tíórt Ámi Gsröar Kriatinsson. Rrtstjórn 09 afgreiðsl-a Aða>ls<t-r»ti 6, afrrrf 10-100. Augffýsingaj- Aðafstresiti 6, símí 22-4-80. Aslkrrftwgjald 225,00 kr á irmánuði innanlarwte I tausaaöfu 15,00 ikr eintakið l^ins og menn rekur minni f"1 til slitnaði upp úr samn- ingaviðræðunum við ríkis- stjórnir Bretlands og Þýzka- lands um lausn landhelgis- deilunnar 12. júlí sl. Þó var tekið fram, að frekari við- ræður kynnu að verða teknar upp og Einar Ágústsson, ut- anríkisráðherra, komst svo að orði: „Ég tel alveg ótvírætt, að ekki beri meira á milli heldur en það, að það ætti að vera hægt með meiri vinnu og kannski áframhaldandi góðum vilja að sætta sjónar- miðin þannig, að til sam- komulags geti dregið." Sl. laugardag bárust svo þær fréttir, að íslenzka ríkis- stjórnin hefði sent þeirri brezku orðsendingu og tjáð sig reiðubúna til að taka við- ræðurnar upp að nýju og jafnframt lagt fram sem samningsgrundvöll nýtt til- boð, þar sem nokkuð væri komið til móts við sjónarmið Breta varðandi atriði, sem mikil áherzla hefur verið lögð á af þeirra hálfu. Enn sem komið er hefur brezka ríkisstjórnin ekki tjáð sig um þessa orðsendingu. Það er þó ljóst, að íslenzka ríkisstjórnin telur sig hafa tryggja okkur sem strandríki þann rétt yfir fiskimiðunum umhverfis landið, sem við eigum og okkur er nauðsyn- legur til þess að tryggja skynsamlega hagnýtingu og þá verndun fiskimiðanna, sem við stefnum að. Morgunblaðið minnir á, að þegar slitnaði upp úr samn- ingavíðræðunum 12. júlí sl., lýsti það þeirri skoðun, að eins og þá væri komið, væri það helzt til ráða, að utanrík- isráðherrar íslands og Bret- lands ræddust við milliliða- laust, eða forsætisráðherrarn- ir. Það, sem síðan hefur gerzt, hefur ekki dregið úr þessari nauðsyn. í viðkvæmu deilu- máli eins og landhelgisdeilan vissulega er getur fundur leg og gagnleg og kváðust skilja mun betur en áður mál- stað íslands í sambandi við útfærsluna og sömuleiðis kváðust þeir sannfærðir um, að á Islandi væri betri skiln- ingur á vandamálum Grims- by en ella. Undir þessi um- mæli er vissulega hægt að taka og tvímælajaust eru heimsóknir sem þessar til þess fallnar að auka á gagn- kvæman skilning og gegna sem slíkar þýðingarmiklu hlutverki. Fram hjá því verð- ur þó ekki gengið, að heim- sókn borgarfulltrúanna frá Grimsby breytir engu um þá ákvörðun íslendinga, sem er byggð á knýjandi nauðsyn, að færa út landhelgina og tryggja þannig óhjákvæmi- RÍKISSTJÓRNIN OPNAR LEIÐ TIL SAMNINGAVIÐRÆÐNA fengið jákvæðar undirtektir varðandi þýðingarmikil atr- iði málsins og virðist sem þær upplýsingar hafi ráðið því, að þráðurinn er nú tek- inn upp að nýju af Islands hálfu. Ekki orkar tvímælis, að sú ákvörðun er rétt, að reyna til þrautar að ná viðun- andi samningum við Breta og Þjóðverja, samningum, sem æðstu manna komið í veg fyrir margs konar erfiðleika og misskilning, sem ella kann að torvelda samkomulag. Fyrir nokkrum dögum áttu borgarfulltrúar Grimsby, sem voru hér í boði Reykjavíkur- borgar, fund með fréttamönn- um. Þeir voru allir á einu máli um það, að þessi heim- sókn hefði verið mjög ánægju lega verndun fiskstofnanna. Á hinn bóginn er þess að vænta, að borgaryfirvöld Grimsby endurskoði afstöðu sína til útfærslunnar og sýni meiri sveigjanleika. Og að sjálfsögðu er það brezku rík- isstjórnarinnar að leysa þau sérstöku vandamál, sem upp kunna að rísa í brezku tog- arabæjunum með breyttum viðhorfum í fiskverndarmál- um. Það er ástæða til þess að leggja á það höfuðáherzlu, að þorskstofninn við Island er nú fullnýttur, eins og fiski- fræðingar okkar hafa fært sönnur á. Öll frekari ásókn á fiskimiðin umhverfis Island er rányrkja og við þekkjum það af reynslunni, hversu fljótt getur skipt sköpum um aflann, þegar svo er komið. Ákvörðun íslendinga um út- færslu landhelginnar nú er því fullkomlega á rökum reist og byggir á þeirri alvar- legu staðreynd, að baráttan fyrir verndun fiskimiðanna er um leið barátta fyrir af- komu okkar og lífi. Á það er og nauðsynlegt að minna, að útfærslan í 50 sjómílur er ekkert lokamark, heldur áfangi að friðun alls land- grunnsins, en sem kunnugt er treysti ríkisstjórnin sér ekki til þess að stíga skrefið til fulls nú. Eins og fyrr segir hefur ís- lenzka ríkisstjórnin opnað leið til að taka upp samninga- viðræður við brezku ríkis- stjórnina. Allir íslending- ar vona, að gifta megi fylgja samninganefndarmönn um okkar, ef til viðræðna kemur, og að þeim takist að ná viðunandi lausn, sem við getum sætt okkur við og er fullnægjandi fyrir það mark- mið okkar að forða fiskstofn- unum frá eyðileggingu, eins og vofir yfir, ef ekkert verð^- ur að gert. ENDAR EINVÍGIÐ MEÐ ÓSKÖPUM? Eftir Jens Enevoldsen JENS Enevoldsen, fyrrum skáktneistari Dana, hefur rit- að eftirfarandi grein fyrir Morgunblaðið: Þær bylgjur mótmæte, sem fylgt hafa í kjölfar Fischers valda mönraum síaukinni undr un. Hann er upp á móti ölllu og öllum. Hann mótmælir og neitar svo að tefla, sé ekki gengið að kröfum hans. Viðbrögðin hafa verið mis- jöfn. Til eru þeir, sem föta á þetta sem kúgun. Aðrir álíta hann ekki heilbrigðan. En því miður þá kosta mót mæli Fischers aðra stórfé, og endalokin virðast ætla að verða eins og margan grunaði í upphafi. Sá, sem orðið hefur fyrir mestum vandræðum er Chest er Fox, en hann hefur lagt mikið fé í undirbúning kvik myndunar einvigisins, í þeirri von að Fischer stæði við gerða samninga. Eins og kunnugt er skyldi Bobby fá hluta af tekj um þeim sem Skáksamband íslands og Fox hefðu af sjón varpsmyndum. Var þar um á- Mtliegar upphæðir að ræða. En mótmæli Fischers hafa gjörbreytt allri tilhögun. Ann að hvort skulu kvikmynda- tökuvélarnar fjarlægðar, eða hann teflir ekki. Hainn hefur ekki reynt að fá fjarlægt innanhúss sjónvarps kerfið, sem sendir um áhorf- endasvæðin, veitingasalinn, bliaðamannaherbergin o.s.frv. Það eru ekki nemia myndavél ar Fox sem þvingia hann. Athugun hefur leitt í ljós að kvikmyndatökuvélarnar hvorki heyrast né sjást. Með mælitækjum er hægt að sýna íram á að mannseyrað heyrir ekki hljóð undir ákveðnum styrkleika. Kvikmyndun hófst að lok- urn á áttundu einvigisskákinni enda var álitið að samþykki Fischers hefði fengizt. Fischer varð ekki var við neitt, og það var ekki fyrr en daginn eftir, þegar hann las í blöðtiinum að myndavélarnar hefðu verið í gangi, að hann mótmælti. Vitneskjan ein, um að upp- taka eigi sér stað, nægir til að fá hann til andmæla. RéttiLega, getur maður þvi spurt sjálfan sig tveggja spurninga: 1) Af hverju hafa aðeins kvikmyndatökuvélar Fox, þvingandi áhrif á Fischer, en ekki þær sem tilheyra inm&n- húss kerfinu. 2) Hvernig getur Fischer gert s-amning um hlutdeild í tekjum af sjónvarpsmynduim, en um leið bannað notkun sjónvarpsmyndavéla. En nú lítur út fyrir að mál ið fari að taka óþægilega >:¦'*¦¦ ¦¦ ¦ ¦*:.>-.:.:í :¦:¦:-:¦>:¦ Jens Enevoldsen stefnu. Það eru takmörk fyrir þolnmæði fóllks. Lögfræðinig ur Chesters Fox Barry Fred erikcksen, ei' kominn frá New York, og hefur þegar hafizt handa. Fyrst sendi hann Fisch er ving.iarnlegt bréf, þar sem hann sagðist vera kominn til að reyna að finna llaiusn á deil unni við Fox, þannig að banda riska þjóðin gæti fengið að sjá ha.nn vinna heiimsmeistara titilinn. Fredericks liaigði til að þeir hittust og ræddu málin. Fund ur var haldinn, en árarogurinn varð harla litill. Hið eina, sem Fischer gat falizt á var að tvær siðustu skákirnar yrðu kvilkmyndaðar, og að filmurn ar yrðu ekki sýndar opinber- lega, heldur yrði honum flengnar þær til eigin ráðstöf unar. Að sjálfsögðu var ekki fall- izt á þetta. Sjaldan höfðu menn heyrt aðra eins fjar- stæðu. Ég átti fund mieð Chester Fox og lögfræðingi hans Barry Fredericks, þar sem þeir lýstu fyrir mér hvernig þeir höfðu hugsað sér að snúa sér í málinu. Fischer verður stefnt fyrir siamningsrof. Sú upphæð, sem krafizt verður í skaðabætuir, er mun hærri en sú upphæð, sem Fischer getur átt von á að fá eftir einvigið. Málið verðuir rekið á fs- landi, en þeir tel.ia að ekkert þurfi að verða því til fyrir- stöðu. Það miun verða aiuðvelt að sýna fram á samningsrof aif hálfu Bobby Fischers. — Það muin eiinnig vera aiuðvelt að sýna fram á að tap það sem Fox hefur orðið fyrir, stafar af samningsrofi Fischers. f þessu sambandi má nefna það að bæði Spassky og Skák samband íslands verða einnig fyrir fjárhagstjóni. Þó að óöruggt sé með úr- skurð réttar, virðist allt Fisch er í óhag. í raunveruiteikanuim kemst enginn upp með að reyna að draga fóllk á asnaeyrum og hanzkasrt með fjármuni þess að eigin vilid. Tapi Fischer málinu, verða afleiðinigarnar alvarlegar. — Fyrir það fyrsta lendir hainn í skuld við Fox. Verðlaiumin, sem greiðast skyldiu Fischer, verða tekin lögtaki, en þau munu þó engan veginn nægja til að þekja skaðabótakröfu Fox. Hvar sem Fischeir kann að sk.jóta upp kollliruuim í fnaim tíðinni, verður Fox mættuir með fóigetann, þar til hann hefur fengið það sem homum ber. Enn alvarlegra er að Fisch- er þarf að greiða skaitt af verðlaiuinunuim, burtséð frá því hvort þau ganga til hans eða Fox. Þau reiknaist í báð- um tilvikum til tekna hans. — Bandarísk skattyfirvöld munu verða miun verri kröfuhafi en Fox. Þau hafia alla möguiliaika þeigar þau Játa tiíl skarar skríða. Bobby mun ekki fá frið, fyrr en hann hefiuir greitt allt. Á Bobby virkilega engan vin, sem gietur gert honum grein fyrir aiftei'ðinguim þess- ara fáránlegu mótmæla hans? Séra Lombardy er enginn kjáni. Því talar hann ekki við Fischer? Hann ætti þó að þekkja aðstæðurnar. Getur Fiischer tekið því á- faillld, sem tapað mál m.un hafia í för með sér? Þar á ég ekki við peninigahliðina. Flieira kemur til greina. Munu hinir, þegar óstöðuigu, geðsmunir Fischers yfirleitt þola álaigið, þegar hainn ke.mst að því að hann miuni koma skuildum vaf imn frá einviginu. Það hefiuir aliltaf verið honum áhuigamál að hafa góðar tekjur af tafl- mennsku, og það væri honum þvart um geð að llenda á bæn- um, eins og svo mairgir aðrir sikákmenn. En ekki væri betra að lenda á vitlausraspi'taila, sem þó gæti orðið, að lokum. Hvar er sá maðuir, sem komið gæti vit inu fyrir Fischer?

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.