Morgunblaðið - 23.01.1975, Blaðsíða 1

32 SIÐUR
18. tbl. 62. árg.
FIMMTUDAGUR 23. JANUAR 1975
Prentsmiðja Morgunblaðsins.
Kúrdískir stúdentar í átökum við tékknesk stjórnvöid:
Yfirtóku sænska
sendiráðið í Prag
Prag 22. jan. Reuter.
UM 30 kúrdískir stúdentar
yfirtóku aó mestu sænska
Sviss
hlynnir að
dollarnum
Ziirich, Bern 22. jan. AP — Reuter
SVISSNESKA ríkisstjórnin til-
kynnti f kvöld afar strangar að-
gerðir í bankamálum til að veita
bandaríska dollaranum stuðning,
sem féll mjög í dag gagnvart
svissneska frankanum. Helzta at-
riðið í aðgerðum stjórnarinnar
er 40% árleg skattlagning
„neikvæðra vaxta“, sem leggst
þegar í stað á allt fjármagn út-
lendinga i svissneskum frönkum,
sem hefur verið flutt inn f landið
eftir 31. október s.l. Svissneski
seðlabankinn sagði enn fremur,
að ekkert fjármagn f eigu útlend-
inga, hvenær sem það yrði flutt
inn f landið, myndi njóta venju-
legra vaxtagreiðslna. Þessar að-
gerðir Svisslendinga ollu þegar f
stað mikilli ringulreið á evrópsk-
um peningamörkuðutn, á meðan
menn voru að átta sig á hversu
strangar þær væru.
Dollarinn hækkaði þegar úr
2,4870,4900 frönkum upp f
2,5080,5110. Þá var einnig talið,
að seðlabankar Vestur-
Þýzkalands, Frakklands og Hol-
lands hefðu keypt allt að 50
milljónir dollara hver, gjaldmiðl-
inum til stuðnings.
Aðgerðir Svisslendinga eru
taldar viðbrögð við vaxandi jafn-
vægisleysi á alþjóðlegum gjald-
eyrismörkuðum, þar eð fall doll-
arans kynni einnig að veita veru-
legu fjármagni i dollurum til
Sviss. Sagði varaforseti
svissneska seðlabankans í dag, að
slíkt aðstreymi erlends fjármagns
hefði verið farið að ógna útflutn-
ingsatvinnuvegum landsins og
ferðamannaþjónustu.
sendiráðió í Prag um
hádegió i dag og kröfðust
þess, aö sendiherrann
hjálpaði þeim til að fá leið-
toga sinn lausan úr haldi
hjá tékkneskum stjórn-
völdum, auk þess sem
tryggt yrði, að hann yrði
ekki framseldur íraks-
stjórn. Yfirgáfu stúd-
entarnir bygginguna í
kvöld friðsamlega eftir að
þeir höfðu fengið loforð
um að gengið yrði að kröf-
unum.
Stúdentarnir sögðu Reuter-
fréttastofunni i kvöld, er þeir
fóru út úr sendiráðsbyggingunni,
að foringi þeirra, Fadil Rash,
hefði verið handtekinn s.l. föstu-
dag. Sagði Rash sjálfur, að hann
hefði verið ákærður fyrir að
dreifa bæklingum um deilu
Kúrda og íraksstjórnar, þar sem
sum sósíalísk riki væru sökuð um
að hjálpa irökum til að fremja
fjöldamorð á kúrdísku þjóðinni.
Kvaðst Rash engan þátt hafa átt
að þessum bæklingum. Kona hans
fékk, að sögn, hins vegar þær
upplýsingar hjá lögreglunni, að
Rash yrði framseldur til írak, og
ættu fleiri kúrdískir stúdentar
slíkt yfir höfði sér. Var Rash
sleppt í kvöld og kom hann til
félaga sinna i sendiráðinu.
i yfirlýsingu svonefnds Kúrd-
íska lýðræðisflokksins í London
í kvöld segir, að tékkneska
lögreglan hafi enn fremur leitað
sjö annarra Kúrda, sem eru við
nám i Prag og Bratislava, til að
framselja þá irökskum stjórn-
völdum, og hefði einn stúdent
þegar verið framseldur, en aðrir
tveir sloppið með því að flýja til
Vestur-Berlinar.
Stúdentarnir í Prag sögðu i
kvöld, að þeir hefði ekki óskað
eftir pólitisku hæli í sænska
sendiráðinu, né heldur vildu þeir
fara frá Tékkóslóvakiu.
Nú þurfa Norðmerai að manna
sig upp í 50 mílna útfærslu
Samkomulagið um togveiði-
bannið umdeilt í Noregi
Geir Hallgrímsson forsætisráðherra og Erna Finns-
dóttir, kona hans, heilsa hér öldruöum vistmönnum á
Betelelliheimilinu í Gimli í Minnesota í fyrradag. í
gær voru ráðherrahjónin í heimsókn hjá Þjóðræknis-
félaginu í Árborg.
Amin boðar
komu sína
London 22. jan. — Reuter.
IDl Amin, Úgandaforseti, hefur
boðað Elísabetú Bretadrottningu
komu sina til Bretlands 4. ágúst i
sumar, og er tilgangur ferðar-
innar sá að veita brezkum frelsis-
hreyfingum góð ráð. Samkvæmt
frétt Útvarps Úganda, þar sem
vitnað er í orðsendingu Amins til
drottningar, segir að forsetinn
láti vita af ferðum sinum með
góðum fyrirvara svo að drottn-
ingin „hafi nógan tíma til að gera
ráðstafanir til að tryggja þægi-
lega dvöl mína i landi yðar“. Segir
Amin, að hann hafi áhuga á að
heimsækja alla hluta Bretlands.
„Yðar hátign, þess er vænzt að
þér munið, með milligöngu hinna
ýmsu stofnana, sjá svo um að ég
geti séð og heimsótt Skotland,
Wales og Norður-irland. Ég vildi
geta notað tækifærið til að ræða
við þetta fólk sem er að reyna að
brjótast til sjálfsforræðis og sjálf-
stæðis frá stjórnmála- og efna-
hagskerfi yðar.“ Amin hyggst
einnig hitta Asíumenn, sem flutzt
hafa frá Úganda til Bretlands, en
brottvisun þeirra olli miklum
deilum eins og menn muna. Hann
segist munu láta þetta fólk vita,
að þess sé ekki saknað i Úganda.
Ösló, 22. janúar 1975,
frá fréttaritara Mbl.
Ágúst I. Jónssyni.
• Meðal Norðmanna eru skoð-
anir mjög skiptar um ágæti
þess samkomulags, sem norska
stjórnin gerði i London í gær
við Breta, Þjóðverja og Frakka
um bann við togveiðum á svæð-
um undan ströndum Noregs.
Finnst mörgum sem norska
stjórnin hafi gefið of mikið
eftir i þessu máli og friðuðu
svæðin muni koma Norðmönn-
um að takmörkuðu gagni.
0 Aðrir segja að með þessum
samningum hafi Norðmenn
gefið fordæmi um hve
árangursrík samningaleiðin
geti verið. Norðmenn hafi ekki
viljað neina ævintýrapólitík i
þessum málum eins og Is-
lendingar hafi viðhaft er þeir
færðu landhelgina einhliða út i
50 mflur og að með þessum
samningi hafi þeir gert sér auð-
veldara fyrir með að semja um
útfærsluna i 50 mílur, þegar
þar að kemur.
„Ég er óánægður meó þessa
samninga," sagði Birger Olsen
formaöur i Fiskimannasam-
bandi Finnmerkur. „Öll þróun i
Framhald á bls. 18
Þetta kort sýnir togveiðibannsvæðin þrjú sem samkomulag náðist
um f London f fyrradag. Gert er ráð fyrir. að samkonnilagið gangi f
gildi 29. janúar, en bannið gildir í fimm mánuði á ári.
Kaupmannahöfn 22. janúar.
Frá fréttaritara Morgun-
blaðsins, Gunnari Rytgaard:
HIÐ nýkjörna þjóðþing Dan-
merkur kemur saman á morgun,
fimmtudag, i fyrsta sinn eftir
kosningarnar 9. janúar. Poul
Hartling, forsætisráðherra, mun
þá gefa yfirlýsingu, en að henni
lokinni verður kosinn þingforseti
og skipað í nefndir. Engar breyt-
ingar munu verða á rikisstjórn-
inni. Hartling og Anker Jörgen-
sen, fyrrum forsætisráðherra og
leiðtogi jafnaðarmanna. hafa átt
með sér þrjá fundi eftir
kosningarnar, en þrátt fyrir það
að fundirnir hafi snúizt um
möguleika á samstarfi og sam-
ræmingu stefna flokkanna
tveggja hafa þeir alls ekki færzt
nær hvor öðrum.
Samkvæmt þeim opinberu yfir-
lýsingum sem jafnaðarmenn og
Venstre-flokkur Hartlings hafa
gefið, er helzti ásteytingarsteinn-
inn tillögur ríkisstjórnarinnar um
sparnað á sviði almannatrygg-
inga. Stjórnin lagði til löngu fyrir
kosningar, að fjölskyldubætur til
tekjuhæstu fjölskyldnanna yrðu
skornar niður, og við það sparað-
ist 1 milljarður d. kr. Þessi sparn-
aður yrði liður i fjármögnun
þeirra skattalækkana sem gerðar
voru í september, en til þeirra
þarf alls um 7 milljaröa. Fjár-
mögnun þessi var ekki afgreidd
fyrir kosningarnar, og „reikning-
urinn" liggur þvi enn hjá þing-
inu.
Spurningin er hvort Hartling
tekst að afla henni meirihluta-
fylgi á þinginu, sem nú kemur
saman. Til þess þarf annaðhvort
Jafnaóarmannaflokkurinn eða
Framfaraflokkur Mogens
Glistrups að styðja stjórnina.
Glistrup á örðugt meó að veita
stuðning sinn, þar eð hann krefst
10 milljarða d. kr. sparnað, og vill
auk þess ekki aó hluti af fjár-
mögnun skattalækkananna verði
með auknum gjöldum á vörum
eins og ísskápa, þvottavélar
o.s.frv.
Glistrup sagði þó í sjónvarps-
Framhald á bls. 2
danska þjóðþingið í dag
Hartling ávarpar nýja