Morgunblaðið - 30.07.1977, Side 5

MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 30. JÚLl 1977
5
„Verðlagsnefnd hefur ekki ákvörðunarrétt
um löglega gerða kjarasamninga stéttarfélaga”
— segja Guðjón Tómasson, framkvstj. Sambands málm- og skipa-
smiðja og Árni Brynjólfsson, frkvst. Landssambands rafverktaka
Guðjón Tómasson (t.v.) og Ami Brynjólfsson.
„Tal verðlagsstjóra um einhvern
feluleik okkar í samningunum er vís-
vitandi rangfærsla af hans hálfu",
sögðu þeir Guðjón Tómasson, fram-
kvæmdastjóri Sambands mélm- og
skipasmiðja, og Ámi Brynjólfsson,
framkvæmdastjóri Landssambands
íslenzkra rafverktaka, í samtali við
Mbl. „Öll okkar samningamál liggja
á borðinu hrein og klár. Þessir samn-
ingar voru gerðir fyrir opnum tjöld-
um og engin plögg þeim viðkomandi
liggja ekki á lausu. Verðlagsstjóra
hefur orðið tiðrætt um það sem hann
kallar bókun sáttanefndar um sér-
kröfur. í tillögum sáttanefndar. sem
samþykktar voru af báðum aðilum,
segir orðrétt: „Til afgreiðslu á öðrum
sérkröfum komi jafngildi 2,5% kaup-
taxtahækkunar hjá viðkomandi
starfsgrein eftir nánara samkomu-
lagi aðila". Eins og sjá má af þessu
rangtúlkar verðlagsstjóri þetta sam-
komulag þegar hann segir að sam-
kvæmt þvi eigi að koma 2,5% ofan á
hvem taxta, þar sem samkomulagið
er um jafngildi 2,5% hjá viðkomandi
starfsgrein".
„Samkomulag okkar um úrlausn á
sérkröfunum var undirritað aðfara-
nótt 17. júni eða fimm dögum áður
en aðalsamkomulagið var undirrit-
að", segir Guðjón Tómasson. „Þetta
samkomulag hljóðar svo:
..Málm- og skipasmiðasamband ís-
lands og Samband málm- og skipa-
smiðja hafa náð samkomulagi um úr-
lausn á sérkröfum málmiðnaðarmanna
skv. tillögu sáttanefndar frá 17. maí
1977, þannig að breytingarnar, sem
hér um ræðir feli i sér jafngildi 2.5%
hækkunar kauptaxta málmiðnaðar-
manna i heild. Hér er um tvennskonar
breytingar að ræða:
í fyrsta lagi, að eftir fimm ára starf
að loknu sveinsprófi, komi ný starfs-
aldurshækkun, er sé 4% hærri en
kauptaxti eftir 3 ár Þessi breyting
jafngildi 0,8% kauptaxtahækkun hjá
málmiðnaðarmönnum.
í öðru lagi, að þeir sveinar, sem
hafa meistarabréf í iðn sinni, fái auk
viðkomandi starfsaldurshækkana 5%
hækkun kauptaxta. Þessi breyting jafn-
gildir 1,7% kauptaxtahækkun hjá
málmiðnaðarmönnum”.
„Okkar samkomulag um séruröfurn-
ar var undirritað 21. júní”, segir Árni
Brynjólfsson. „og það er svona:
„Rafiðnarsamband íslands og Land-
samband ísl. rafverktaka hafa náð sam-
komulagi um úrlausn á sérkröfum Raf-
iðnaðarmanna skv. tillögu sáttanefndar
frá 17. maí 1977, þannig að breyting-
arnar sem hér um ræðir feli í sér
jafngildi 2.5% hækkunar kauptaxta
Rafiðnaðarmanna í heild. Hér er um
eftir taldar breytingar að ræða:
1. Eftir fimm ára starf að loknu sveins-
prófi, komi ný starfsaldurshækkun er
sé 4% hærri en kauptaxti eftir 3 ár,
samanber breytingu á lið 2. Þessi
breyting jafnlildir 0 72% kauptaxta
hækkun hjá rafvirkjum.
2. Núgildandi kauptaxtar eftir 3 ár með
og án álaga hækki um 5,0%. Þessi
breyting jafngildi 1.51% kauptaxta-
hækkun hjá rafvirkjum.
3. Hæðarálag verði sem áður 10% en
verði sett í sérstaka grein samningsins,
og i stað 6 metra komi 5 metra hæð.
Þetta jafngildir 0.02% kauptaxtahækk-
un rafvirkja.
4 Reiknistala fyrir bónus hækki um
2.5%. Þetta jafngildir 0 25% kaup-
taxtahækkun rafvirkja”
„í báðum þessum samkomulögum”.
segir Guðjón, „er vægi starfsaldur-
greiningar samkvæmt úrtaksathugun
frá lífeyrissjóðunum varðandi fjölda
sjóðsfélaga, sem hafa annars vegar
náð þriggja ára starfsaldri og hins
vegar fimm ára starfsaldri”.
„Ég legg áherzlu á það”, segir Árni,
„að áður en þetta var undirritað höfðu
fulltrúar kjararannsóknanefndar og
hagfræðingar ASÍ og VSÍ yfirfarið efn-
ið og sannreynt samkvæmt þeim
plöggum, sem fyrir lágu, að efni sam-
komulagsins er innan rammans, sem
settur var".
— Þú segir samkvæmt þeim plögg-
um, sem fyrir lágu. Getur verið að sú
blekking, sem á ykkur er borin, felist í
því, að þeir taxtar, sem þið sömduð um
séu einhverjir óraunhæfir vegna þess
að eftir þeim sé ekkert farið?
„Þessir samningar, sem gerðir voru
að Hótel Loftleiðum kveða á um lág-
markslaun", segir Guðjón „Og við
höfum aldrei gefið út taxta, sem ekki
byggist á samningum.
Auðvitað er ég ekki þar með að bera
á móti því að yfirborganir — einstakl-
ingsbundnar, séu til. En yfirborganir
hafa aldrei verið færðar inn í taxta yfir
selda vinnu".
— En nú heldur verðlagsstjóri því
fram, að þið hafið búið til nýjan við-
miðunartaxta. Getur yfirborgun verið
falin í því að borga mönnum kaup eftir
öðrum taxta og hærri en þeir eiga að
vera á samkvæmt starfsaldri, þar sem
slík yfirborgun kæmi þá ekki fram með
úrtaki frá lífeyrissjóðum?
„Þegar við sóttum um okkar hækkun
til verðlagsnefndar”, segir Árni, „létum
við fylgja með útreikninga á sama
viðmiðunartaxta og notaður hefur verið
undanfarin ár. Það er verðlagsstjóri
sem fer fram á það með reiknisaðferð
sinni að við breytum umsömdum töxt-
um með því að hækka þá, sem ekki
hækkuðu samkvæmt sérkröfusam-
komulaginu og lækka aðra, sem fengu
meiri hækkun en 2,5%”.
„Þetta er það sem við köllum brot á
lögum um verðlagsmál", segir Guðjón,
„þar sem verðlagsnefnd hefur ekki
ákvörðunarrétt um löglega gerða kjara-
samninga stéttarfélaga”.
— En hvað um yfirborganirnar?
„Vissulega má halda því fram, að
menn hafi verið óvarkárir i þessum
efnum", segja þeir báðir. „Einmitt þess
vegna höfum við nú látið fylgja okkar
taxtaútreikningum ábendingu til
félagsmanna okkar um að kaupgreiðsl-
ur eigi að vera í samræmi við samning-
inn".
— Með slikum yfirborgunarhætti
mætti fá út dæmi, þar sem 2,5%
jafngildi hækkunar kauptaxta í heild,
þýddi kannski gerða 10% í reynd, ef
þeirri hækkun á ákveðinn taxta yrði
dreift með vægi taxta, sem í fram-
kvæmd þýddi ekki neitt?
„Þetta er vissulega hárrétt útkoma úr
ímynduðu reikningsdæmi", segir Árni.
„En allt verður að miða við þau plögg,
sem fyrir liggja, þegar samkomulagið
er gert
Þeir hjá ASÍ sögðust hafa undir
höndum úrtak um starfsaldur sam-
kvæmt lífeyrissjóðunum „Þetta höfum
við”, sögðu þeir. „Hafið þið eitthvað
betra?". Og við höfðum ekkert betra,
þar sem við vitum ekki, hverjar yfir-
tiorganirnar eru".
— En það var samið um nýja taxta?
„Já, hjá iðnaðarmönnum", segir
Guðjón. „Töxtum var fjölgað i sam-
ræmi við kjarasamningana".
„Ég vil benda hér á", segir Árni. „að
i bréfi verðlagsskrifstofunnar segir orð-
rétt: „Við ákvörðun á taxta útseldrar
timavinnu verði sú útreikningsaðferð
notuð, að áfram verði miðað við þá
launataxta sem voru i gildi 1. marz
1977, að viðbættu 2’/2% og kr. 18
þús. á mánuði auk launatengdra
gjalda. Álagningartölur hækki um
10%".
Fyrst er nú að spyrja: Hvaða leyfi
hafa verðlagsyfirvöld til að segja okkur
að miða ekki við þá kjarasamninga,
sem nýgerðir eru og i gildi? Eigum við
þá ekki líka að greiða kaupið eftir
gömlu samningunum eða miða allt við
einhverja ógerða samninga í framtíð-
inni? Það hljóta allir að sjá hvers konar
reginvitleysa þetta er."
—Verðlagsstjóri segir að nauðsyn-
legt hafi verið að taka stefnumarkandi
ákvörðun um útfærsluna á sérkröfun-
um.
„Það er hreint ekki verðlagsnnefndar
að taka ákvörðun um útfærsluna á
sérkröfunum", segir Árni. „Það var
samið um útfærsluna, eins og við höf-
um skýrt frá. Þeir samningar voru
stefnumörkunin.
Það verður að lesa þau plögg sem
fyrir liggja, en ekki geysast fram og
lýsa þvi yfir að hvað sem standi á
pappirnum, þá hafi nú raunverulega
verið samið um allt aðra hluti."
— En nú sagðir þú áðan, að segja
mætti að menn hefðu verið óvarkárir
með yfirborganir.
„Já. Og við sendum félagsmönnum
okkar ábendingu af þvi tilefni. En við
getum, ekki verið að taka í hnakka-
drambið á mönnum fyrir það, hvernig
þeir fara með samninga, eða gera
okkur fyrirfram upp einhverjar skoðan-
ir um það, að allir séu i einum taxta og
svo og svo fáir, eða jafnvel engir i
öðrum Alla stefnu verður að marka
samkvæmt þeim staðreyndum, sem
fyrir liggja. Þetta verða verðlagsyfir-
völd að gera líka
Við höfum umferðarreglur sem segja
fyrir um það, hvernig menn eiga að
haga sér i umferðinni. Það er svo
lögreglunnar að sjá um að reglurnar
séu i heiðri hafðar Eins höfum við
samninga sem segja okkur hvernig við
eigum að haga okkur i launamálum.
Og það er verðlagseftirlitsins að sjá til
þess að þær reglur séu i heiðri hafðar
Lögreglan heldur sig við bókstaf lag-
anna. Og það á verðlagsstjóri lika að
gera með þvi að halda sig við gerða
samninga, en ekki einhverja persónu-
lega rangfærslu sina á þvi, hvað hafi
verið samið um, eða einhverja sjálf-
gefna forsendu þess efnis að allir brjóti
lögin".
— Þið hafið gagnrýnt þá meðferð
sem könnun dr. Kjartans Jóhannsson-
ar um álagningarþörfina hefur fengið
„Skýrslan með niðurstöðum þessar-
ar könnunar er dagsett í april 1976",
segir Guðjón. „Þessi skýrsla hefur enn
ekki fengizt rædd i verðlagsnefnd.
Þess i stað kemur verðlagsstjóri nú
með útreikninga, sem skerða okkar
álagningartölu, þar sem hækkunin er
mest, þannig að hún verður 164 krón-
ur i stað 295. Þessi dráttur á afgreiðslu
álagningarmálsins er hreint út sagt
óþolandi
Verðlagskerfið hér er þannig, að eftir
því sem verk er betur undirbúið og
skipulagt, þeim mun meira verður tap-
ið fyrir fyrirætkið. Álagningin fer i það
að skipuleggja verk og gera þau ódýr-
ari. Ég skal segja þér eitt dæmi um
það, hvernig tekið er á þessum málum
hér. Fyrirtæki nokkurt hafði ár eftir ár
unnið ákveðið verk, sem tók 100 tima.
Nú var farið i það að láta sérfræðing
athuga gang verksins og eftir tólf tima
skilaði hann vinnuáætlun, sem þýddi
helmingi færri vinnustundir i þetta
verk Fyrirtækið notfærði sér þessa
vinnuáætlun og hugðist siðan byggja
reikning sinn á 50 tímum og tólf
tímunum, sem fóru í endurskipulagn-
inguna að auki, eða 62 tima i stað 100
áður. En hvað gerði verðlagsstjóri? Jú,
hann barði i borðið og fyrirskipaði, að
fyrirtækið mætti aðeins fá borgaða þá
50 tíma, sem i vinnuna fóru. Svona er
nú tekið á þessum málum hér".
„Það er nefnilega alls ekki svo, að
álagningin stuðli að dýrara verki, þó
hún sé hækkuð", segir Árni „Álagn-
ingin á að geta runnið til þess að
undirbúa verk og skipuleggja þau,
þannig að þau geti helzt komið út sem
ódýrust.
Verðlagsstjóra ætti að vera kunnugt
um það sem lærðum manni. að þekk-
ing er dýr, en hún skilar sér venjulega
margalt aftur i ódýrari vinnu Þess
vegna er hreint út hægt að segja að
með þvi að leggjast á skýrslu dr Kjart-
ans um álagningarþörf fyrirtækja sé
beinlinis stuðlað að þvi að verk séu
dýrari og óhagkvæmari, en nauðsyn-
legt væri".
— Nú segir verðlagsstjóri að þið haf-
ið fengið sömu afgreiðslu og aðrir.
„Ég vil aðeins benda á það", segir
Guðjón. „að ef prósentuálag hefði ver-
ið notað á útselda tima okkar eins og
verið hefur i ákvæðisvinnu i byggingar-
iðnaðinum, þá væri álagstala okkar nú
407 krónur i stað þeirra 164 til 295
Framhald á bls. 18.
Styður ÞÚ
á réttu hnappana?
Þetta er mikilvæg spurning fyrir alla
sem veita sérverslunum, matvöruverslunum
og þjónustufyrirtækjum forstöðu.
Þessir hnappar tilheyra DTS 100.
W, \PTS er greiðslureiknir.
DTS 100 sýnir sjálfvirkt (með því að styðja
á réttan hnapp) hve mikið gefa skal til baka.
DTS 100 léttir afgreiðslustörf.
DTS 100 hefur öruggan leiðréttingarbúnað.
DTS 100 sýnir heildarsöluverð fjögurra vörufiokka
| samtímis.
DTS veit nákvæmlega hvaða upphæð á að vera
= \ í skúffunni. — (Meira að segja þegar vörum
er skilað og greitt er úr kassa.)
y
DTS 100 hefur sjálfvirkan margfaldara. A
DTS 100 er greiðslureiknir. ^
DTS er sannarlega nafni sínu
samkvæmur.
Með DTS 100 styður þú á hugvitsamlega hnappa.
■mrjF
Skrifstofutækni hf.
Tryggvagötu — Reykjavík
Box 454 - Sími 28511
„Með DTS 100 styður þú á réttu hnappana"