Morgunblaðið - 19.07.1980, Síða 31

MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 19. JÚLÍ 1980
31
Guðmundur Eiríksson
fyrrv. skólastjóri frd
Raufarhöfn - Minning
Hann var fæddur að Brekkna-
koti í Þistilfirði 11. maí 1898 og
andaðist á Kristneshæli þann 24.
júní sl. Síðustu árin hafði hann átt
bágt með fótaferð vegna meiðslis í
hné. I vor var hann svo fluttur á
Fjórðungssjúkrahúsið á Akureyri,
og síðar að Kristneshæli.
Eftir tiltölulega skamma dvöl
þar hafði hann náð þeim bata að
geta haft fótaferð. En eftir nokk-
urn tíma fékk hann lungnabólgu,
en þoldi ekki það álag, kallið var
komið, ævidegi lokið.
Foreldrar Guðmundar voru
hjónin Þorbjörg Guðmundsdóttir,
hreppstjóra í Klifshaga í Öxar-
firði og Eiríkur Kristjánsson,
bónda á Völlum, Þistilfirði.
Foreldrarnir voru annáluð
dugnaðarhjón. Þorbjörg hafði ver-
ið á kvennaskóla að Laugalandi
ásamt systur sinni Vilborgu, og
var það fátítt að tvær systur færu
samtímis til náms á þeirri tíð.
Vilborg giftist Björgvin Krist-
jánssyni, bróður Eiríks, og bjuggu
þau að Borgum í Þistilfirði, en hún
missti mann sinn frá mörgum
ungum börnum. Er hún hafði
komið þeim upp að mestu, andað-
ist hún fyrir aldur fram.
Frá Brekknakoti fluttu foreldr-
ar Guðmundar að Kollavík í sömu
sveit. Voru þá tveir elstu drengir
þeirra fæddir, en alls urðu börnin
10 tals og komust 9 af þeim til
fullorðinsára. Aldursröð er þessi:
1. Eiður, smiður og afreksmaður
til vinnu, 2. Guðmundur, sem hér
er kvaddur, 3. Auður, ljósmóðir, 4.
Kristján, dó ungur. 5. Kristján,
búfræðingur og bóndi á Borgum,
6. Ragnar, bóndi að Ytra-Álandi í
Þistilfirði, 7. Atli, smiður í
Reykjavík, 8. Nanna, kennari, 9.
Höskuldur búfr. frá Hólum, 10.
Margrét, húsfreyja að Hóli á
Sléttu, gift Þorsteini Steingríms-
syni bónda þar, mikilhæf hjón og
vel kynnt.
Margrét lifir nú ein þessara
dugmiklu systkina.
Eftir að hafa búið nokkur ár i
Kollavík, fluttu foreldrar Guð-
mundar að Höskuldarnesi á Mei-
rakkasléttu. Síðast byggja þessi
dugnaðarhjón, ásamt mannvæn-
legum, uppvaxandi börnum sínum,
eyðibýlið Grasgeira, og bjuggu þar
myndarlega um áratugi. — Eirík-
ur, faðir Guðmundar, andaðist um
fimmtugt, árið 1921. Þorbjörg
húsfreyja leit yfir mannvænlegan
barnahópinn þeirra og áfram var
haldið, undir og með hennar
stjórn.
Grasgeirasystkini hafa áreiðan-
lega verið samhent með það allt,
sem laut að menningu og þroska,
og var það í heiðri haft með
daglegu starfi í öndvegi.
Guðmundur Eiríksson hóf nám í
Gagnfræðaskólanum á Akureyri
skömmu eftir fermingu og var þar
fyrst einn vetur við nám. Fór hann
svo að fást við kennslu 17 ára
gamall, mun þá hafa kennt um
tveggja ára skeið, bæði heima og í
Núpasveit. Fór hann svo í Gagn-
fræðaskólann aftur og lauk þaðan
prófi. Samfara þeim námsárangri
stefndi hugur hans að því að miðla
öðrum af menntun sinni, því að
örfáir unglingar áttu þess kost að
komast til náms. — Það var næsta
ótrúlegt hvað greindir og vilja-
sterkir menn með gagnfræðanám
og aðra álíka menntun gátu miðl-
að mörgum af námi sínu, og
tæplega mun nokkuð eins þrosk-
andi og kennsla, ef hún er af innri
þörf.
Guðmundur lá þar heldur ekki á
liði sínu, og kenndi börnum og
unglingum í Presthólahreppi og
Raufarhöfn, sem var ört vaxandi
þorp, þegar hér er komið sögu.
Ennfremur mun hann hafa búið
systkini sín undir þá skóla, sem
þau sóttu.
Guðmundur var geðþekkur og
myndarlegur maður og mjög vel
að manni.
Aldrei skildi við hann sá eigin-
leiki að vilja geta orðið að liði, ef
þess var þörf, og er það mannlegur
kostur, sem allir ættu að tileinka
SVAR MITT
EFTIR BILLY GRAHAM
Eg er í söfnuði. en presturinn okkar predikar í meira en
fjörutíu mínútur á sunnudagsmorgnana. Eg verð svo
óróleg, af því að eg veit, að fjölskyldan mín vill fá
sunnudagsmatinn á réttum tíma. Hvers vegna geta
prestarnir ekki takmarkað ræður sínar við þann tíma, sem
er upp gefinn, og leyft fólki að fara á réttum tima?
Eg heyrði um Austurlandastúlku, sem giftist einum
landa okkar, og hún fór í kirkjuna hans. Einhver spurði
hana, hvernig henni félli við guðsþjónustuna. Hún
svaraði:
„Mér fannst hún athyglisverð. Eg hef séð fólk tilbiðja
margs konar hluti, en þetta er í fyrsta sinn, sem eg hef
séð menn tilbiðja klukkuna á kirkjuveggnum. Meðan
predikunin stóð yfir, mændu allir á klukkuna með
aðdáun. Og þegar vísarnir tveir sameinuðust á tölunni
12, lokuðu allir augunum og báðust fyrir, og guðsþjón-
usta þeirra var á enda. Eg hef aldrei áður séð
klukkudýrkendur."
Eg skil löngun fólks yðar til að fá sunnudagsmatinn á
réttum tíma. Samt finnst mér svolítið hlálegt að
krefjast þess, að guðsþjónustan sé takmörkuð við eina
klukkustund og ekki sekúndu fram yfir það, þegar þetta
er í eina skiptið alla vikuna, aðeins stuttar 60 mínútur,
sem þér beinið huga yðar að því, sem Guði heyrir til og
nærir sál yðar. Finnst yður það ekki líka?
I Biblíunni eru orð, sem eru svona: „Þar sem
fjársjóður yðar er, þar mun og hjarta yðar vera.“
Samtöl um alla
Evrópu hleruð
frá enskri stöð
London. 17. júli. AP.
ÞJÓÐARÖRYGGISSTOFNUN Bandaríkjanna hlerar simtöl ok
fylgist meó telex-sendinKum rikisstjórna. fyrirta'kja o« einstakl-
in^a um alla Evrópu frá leynileKri fjarskiptamiðstöð i Menwith
IIill. 562 ekra afskekktu svæöi 12 km vestur af IlarroKate í
Yorkshire. að söKn tímaritsins „New' Statesman“ í daK-
Stöðin er rekin í nánu sam-
starfi við brezku póstmála-
stjórnina að söKn blaðsins ok er
stærsta ok leynileKasta hlerun-
arstöð, sem óbreyttir borgarar
reka utan Bandaríkjanna, að
sögn blaðsins. Blaðið segir að
„nema því aðeins að sovézka
leynilögreglan KGB geti státað
af einhverju stærra, virðist
þetta vera stærsta hlerunarstöð
heims.“
Bæði brezka landvarnaáðu-
neytið og póstmálastjórnin neit-
uðu mjög nákvæmum fullyrðing-
um blaðamannanna Duncan
Campbell og Linda Melvern í
„New Statesman". Talsmaður
ráðuneytisins sagði, að hér væri
um að ræða endurvarpsstöð fjar-
skipta bandaríska heraflans í
Evrópu.
Campbell, sem er fjarskipta-
sérfræðingur, segir að svo mikil
leynd hvíli yfir stöðinni, að
jafnvel ómerkilegustu smáatrið-
um um mannvirkin sé haldið
leyndum fyrir Bandaríkjaþingi.
Hann og Melvern segja, að
rúmlega 800 manns vinni í stöð-
inni allan sólarhringinn og vinzi
upplýsingar úr fjarskiptum ein
staklinga, fyrirtækja og ríkis-
stjórna, er hafi efnahagslega og
pólitíska þýðingu fyrir Banda-
ríkin.
í febrúar skýrði Campbell frá
„Tinkerbell“-áætlun brezku
leyniþjónustunnar um hleranir á
samtölum við sendiráð og innan
þeirra, jafnvel vinveittra ríkja
eins og Bandaríkjanna. Stjórnin
skipaði dómara til að fylgjast
með hlerunum, þótt hún neitaði
fullyrðingum um að hleranir
væru orðnar eins víðtækar í
Bretlandi og haldið væri fram.
S-Kórea:
Harma griðabeiðni
íslands o.fl. ríkja
sér, því að allsstaðar er þörf fyrir
þvílíka mannkosti í sameiginlegri
lífsbaráttu manna.
Kona Guðmundar var Sigur-
björg Björnsdóttir, bónda í Svein-
ungsvík. Hún er myndarleg dugn-
aðarkona, sem skilað hefur giftu-
drjúgu dagsverki og hefur hvers
manns lof, eins og það fólk allt.
Þeim hjónum varð 6 barna
auðið og eru þau þessi: Málfríður
Anna, Jón, Þorbergur, Björn,
Gissur, dó ungur, Eiríkur.
Málfríður fór til náms að
menntaskóla Norðurlands, Akur-
eyri og lauk þaðan stúdentsprófi.
Hún var gift lækni, og slitu þau
samvistum en áttu börn.
Málfríður hafði þegar ágæta
menntun, en fór í Kennaraskóla
íslands og kynnti sér einhverjar
sérgreinar til kennaraprófs og
hefur nú starfað sem kennari í
Reykjavík nokkur ár. Hún hefur
hlotið beztu einkenni ætta sinna
beggja til starfs og skyldurækni.
— Bræðurnir þrír eru útgerðar-
menn á Raufarhöfn, en Björn
hefur starfað sunnanlands, og er
hann sem aðrir í ættinni dugmik-
ill, skyldurækinn og trygglyndur.
Guðmundur hóf búskap í Svein-
ungsvík ásamt konu sinni 1929, og
í nóv. fæðist þeim einkadóttirin,
Málfríður Anna. Þá er þríbýli á
jörðinni og er þar margt um
manninn. — Guðmundur tók
kennarastöðu á Raufarhöfn árið
1930, en árið 1933 er hann skipað-
ur skólastjóri þar.
En fyrst í stað fékkst ekki
viðunandi húsnæði fyrir kennar-
ann með svo auðsjáanlega vaxandi
fjölskyldu, svo hann tók það ráð
að fara heim í Sveinungsvík um
helgar og notaði þá þau tækifæri
til að draga nauðsynjar í heimilið.
Þetta var 11—12 km leið, en auk
þess var Ormarsá óbrúuð og oft ill
yfirferðar. — Þeir erfiðleikar, sem
af þessu hlutust, voru aldrei um-
kvörtunarefni, enda var svo gam-
an að koma heim. — Brátt varð
þorpsskólinn of lítill og varð þá að
kenna í fleiri stöðum og ráða fleiri
til kennslustarfa. Meðal þeirra var
Leifur Eiríksson og svo sá, er þessi
kveðjuorð ritar.
Um samstarf við Guðmund Ei-
ríksson getur maður verið fáorður,
það var aðeins á einn veg, af-
bragðsgott, og þeir, sem tóku þátt
í því, hafa vonandi verið menn til
að virða það og meta. Eitt er víst
að það mun vart hafa komið fyrir
að óánægju gætti í þeim samskipt
um og er vel þegar svo er.
Seint á skólastjórnartíð Guð-
mundar Eiríkssonar var hafist
handa um byggingu á myndarlegu
framtíðarhúsnæði fyrir skólanem-
endur á Raufarhöfn.
Það er öllum hugsandi mónnum
ljóst, að við þær aðstæður, þar
sem þorp vaxa eins ört og Raufar-
höfn gerði á þessum tíma, er i
mörg horn að líta vegna fjöigunar
íbúa og einkum vegna kennslu
komandi þjóðfélagsþegna.
Það eitt er víst að sá, sm hér er
kvaddur, átti drjúga., þátt í fram-
för þessara mála, ekki síöur en
margra annarra, án þess að beita
ósanngjarnri kröfugerð, heldur
reyna að leysa málin, þó það
kostaði hann og starf hans auka-
erfiði. Ég hygg að fáir hafi heyrt
umkvartanir og eftirtölur, þótt
ekki gengi allt að óskum.
Meðan athafnalíf á Raufarhöfn
var í algleymingi á síldarárunum,
var Guðmundur verkstjóri hjá
síldarverksmiðjunni á sumrin og
eitthvað eftir að hann hætti
kennslu og skólastjórn.
Einn af sérstæðustu og mikil-
hæfustu aldamótamönnum N-
Þingeyinga hefur nú kvatt okkur.
Hann hafði stundum sent sögur og
greinar í blöð og tímarit, einkum
þeim, sem æskunni tilheyrðu, og
ég veit að þeir, sem lásu, þakka
það. — Samferðafólk og ástvinir
kveðja traustan og vandaðan sam-
ferðamann, sem skilaði dagsverki
sínu með atorku og manndómi án
þess að vorkenna sjálfum sér eða
ætla öðrum meiri hlut í erfiðu
samstarfi. Persónueinkenni Guð-
mundar Eiríkssonar voru ekki
þannig. Ég kveð með þökk fyrir
samstarf og góð kynni, og sendi
ástvinum og ættingjum hins látna
hlýjar kveðjur.
Snæbjörn Einarsson.
Seoul. 16. júlí. AI*.
IIÁTTSETTUR suður-kóreskur
embættismaður harmaði i dag
sameiginlega beiðni ríkisstjórna
tslands. Svíþjóðar, Noregs, Dan-
merkur. V-Þýzkalands og
Frakklands um að andófsmanna-
leiðtoganum Kim Dae-jung. yrði
hlift, Dae-jung situr nú i dýflissu
og biður þess að mál hans fari
fyrir herrétt, en honum hefur
verið gefið að sök að reyna að
Walls
Salisburv, 17. júli — AP.
PETER Walls hershöfðingi. valda-
mesti hviti maðurinn i stjórn Ro-
bert Mugabe í Zimbabwe. sezt í
helgan stein í lok þessa árs að því
er tilkynnt var í dag.
Walls fer í fimm mánaða frí um
næstu mánaðamót og lætur opin-
berlega af störfum um áramótin.
Engin ástæða var tilgreind fyrir
afsögninni, en heimildir í stjórninni
herma að Walls hafi tjáð Mugabe í
síðasta mánuði að hann óskaði að
draga sig í hlé.
Walls barðist með Bretum gegn
kollvarpa stjórn landsins i hylt-
inKU.
Embættismaðurinn sagði yfir-
völd harma öll afskipti af innan-
ríkismálum S-Kóreu og van-
traustsyfirlýsingar á réttarfar
landsins. í beiðni landanna sex
var lýst þungum áhyggjum af
þróun mála í S-Kóreu, m.a. að
starfsemi stjórnmálaflokka skyldi
bönnuð.
hættir
skæruliðum kommúnista í Malaya á
árunum milli 1950 og 1960 og var
yfirhershöfðingi minnihlutastjórn-
ar hvítra manna í stríðinu gegn
skæruliðum Mugabe og Joshua
Nkomo. Mugabe skipaði hann yfir-
hershöfðingja þegar hann kom til
valda eftir kosningarnar í febrúar.
Aðalverkefni Walls var að sam-
eina 20.000 manna fastaher 35.000
manna her skæruliða. Mugabe sagði
nýlega að hann gerði ráð fyrir að
sameiniftgunni lyki fyrir árslok. Um
80 brezkir liðsforingjar aðstoða við
sameiningu herjanna.
t
Innilegar þakkir til allra nær og fjær sem sýnt hafa okkur samúö og
vinarhug viö andlát eiginkonu minnar og móður,
GUÐRUNARJONSDOTTUR,
Ránargötu 1.
Fyrir okkar hönd og annarra vandamanna.
Sveinn R. Jónsson,
Kjartan Gunnarsson.
t
Þökkum hjartanlega auösýndan vinarhug og hluttekningu meö
blómum og samúöarskeytum viö andlát og jaröarför eiginmanns
míns, fööur, tengdafööur, afa og langafa,
GUDJONS H. GUDNASONAR,
fv. tollvaröar.
Sérstakar þakkir viljum viö færa læknum og starfsfólki Land-
spftalans.
Klara Eggertsdóttir,
Guðrún Guðjónsdóttir, Gunnar Gissurarson,
Heiöa Guðjónsdóttir, Guömundur Clausen,
Guöný Guöjónsdóttir, Ástþór Valgeirsson,
barnabörn og barnabarnabörn.